श्रीविष्णुसहस्रनामस्तोत्रम्

शुक्लाम्बरधरं विष्णुं शशिवर्णं चतुर्भुजम्⁠ ⁠। प्रसन्नवदनं ध्यायेत् सर्वविघ्नोपशान्तये⁠ ⁠॥

Shuklaambaradharam vishnum shashivarnam chaturbhujam | Prasannavadanam dhyaayet sarvavighnopashaantaye ||

यस्य द्विरदवक्त्राद्याः पारिषद्याः परः शतम्⁠ ⁠। विघ्नं निघ्नन्ति सततं विष्वक्सेनं तमाश्रये⁠ ⁠॥

Yasya dviradavaktraadyaah paarishadyaah parah shatam | Vighnam nighnanti satatam vishvaksenam tamaashraye ||

व्यासं वसिष्ठ नप्तारं शक्तेः पौत्रमकल्मषम्⁠ ⁠। पराशरात्मजं वन्दे शुकतातं तपोनिधिम्⁠ ⁠॥

Vyaasam vasishtha naptaaram shakteh pautramakalmasham | Paraasharaatmajam vande shukataatam taponidhim ||

व्यासाय विष्णु रूपाय व्यासरूपाय विष्णवे⁠ ⁠। नमो वै ब्रह्मनिधये वासिष्ठाय नमो नमः⁠ ⁠॥

Vyaasaaya vishnu roopaaya vyaasaroopaaya vishnave | Namo vai brahmanidhaye vaasishthaaya namo namah ||

अविकाराय शुद्धाय नित्याय परमात्मने⁠ ⁠। सदैक रूप रूपाय विष्णवे सर्वजिष्णवे⁠ ⁠॥

Avikaaraaya shuddhaaya nityaaya paramaatmane | Sadaika roopa roopaaya vishnave sarvajishnave ||

यस्य स्मरणमात्रेण जन्मसंसारबन्धनात्⁠ ⁠। विमुच्यते नमस्तस्मै विष्णवे प्रभविष्णवे⁠ ⁠॥

Yasya smaranamaatrena janmasansaarabandhanaat | Vimuchyate namastasmai vishnave prabhavishnave ||

ॐ नमो विष्णवे प्रभविष्णवे⁠ ⁠। श्री वैशम्पायन उवाच श्रुत्वा धर्मानशेषेण पावनानि च सर्वशः⁠ ⁠। युधिष्ठिरः शान्तनवं पुनरेवाभ्यभाषत⁠ ⁠॥

Om namo vishnave prabhavishnave | Shree vaishampaayana uvaacha Shrutvaa dharmaanasheshena paavanaani cha sarvashah | Yudhishthirah shaantanavam punarevaabhyabhaashata ||

युधिष्ठिर उवाच किमेकं दैवतं लोके किं वाऽप्येकं परायणं स्तुवन्तः कं कमर्चन्तः प्राप्नुयुर्मानवाः शुभम्⁠ ⁠॥

Yudhishthira uvaacha Kimekam daivatam loke kim vaa'pyekam paraayanam Stuvantah kam kamarchantah praapnuyurmaanavaah shubham ||

को धर्मः सर्वधर्माणां भवतः परमो मतः⁠ ⁠। किं जपन्मुच्यते जन्तुर्जन्मसंसार बन्धनात्⁠ ⁠॥

Ko dharmah sarvadharmaanaam bhavatah paramo matah | Kim japanmuchyate janturjanmasansaara bandhanaat ||

श्री भीष्म उवाच जगत्प्रभुं देवदेवमनन्तं पुरुषोत्तमम्⁠ ⁠। स्तुवन्नाम सहस्रेण पुरुषः सततोत्थितः⁠ ⁠॥

Shree bheeshma uvaacha Jagatprabhum devadevamanantam purushottamam | Stuvannaama sahasrena purushah satatotthitah ||

तमेव चार्चयन्नित्यं भक्त्या पुरुषमव्ययम्⁠ ⁠। ध्यायन् स्तुवन्नमस्यंश्च यजमानस्तमेव च⁠ ⁠॥

Tameva chaarchayannityam bhaktyaa purushamavyayam | Dhyaayan stuvannamasyanshcha yajamaanastameva cha ||

अनादि निधनं विष्णुं सर्वलोक महेश्वरम्⁠ ⁠। लोकाध्यक्षं स्तुवन्नित्यं सर्व दुःखातिगो भवेत्⁠ ⁠॥

Anaadi nidhanam vishnum sarvaloka maheshvaram | Lokaadhyaksham stuvannityam sarva duhkhaatigo bhavet ||

ब्रह्मण्यं सर्व धर्मज्ञं लोकानां कीर्ति वर्धनम्⁠ ⁠। लोकनाथं महद्भूतं सर्वभूत भवोद्भवम्⁠ ⁠॥

Brahmanyam sarva dharmajnam lokaanaam keerti vardhanam | Lokanaatham mahadbhootam sarvabhoota bhavodbhavam ||

एष मे सर्व धर्माणां धर्मोऽधिकतमो मतः⁠ ⁠। यद्भक्त्या पुण्डरीकाक्षं स्तवैरर्चेन्नरः सदा⁠ ⁠॥

Esha me sarva dharmaanaam dharmo'dhikatamo matah | Yadbhaktyaa pundareekaaksham stavairarchennarah sadaa ||

परमं यो महत्तेजः परमं यो महत्तपः⁠ ⁠। परमं यो महद्ब्रह्म परमं यः परायणम्⁠ ⁠॥

Paramam yo mahattejah paramam yo mahattapah | Paramam yo mahadbrahma paramam yah paraayanam ||

पवित्राणां पवित्रं यो मङ्गलानां च मङ्गलम्⁠ ⁠। दैवतं देवतानां च भूतानां योऽव्ययः पिता⁠ ⁠॥

Pavitraanaam pavitram yo mangalaanaam cha mangalam | Daivatam devataanaam cha bhootaanaam yo'vyayah pitaa ||

यतः सर्वाणि भूतानि भवन्त्यादि युगागमे⁠ ⁠। यस्मिंश्च प्रलयं यान्ति पुनरेव युगक्षये⁠ ⁠॥

Yatah sarvaani bhootaani bhavantyaadi yugaagame | Yasminshcha pralayam yaanti punareva yugakshaye ||

तस्य लोक प्रधानस्य जगन्नाथस्य भूपते⁠ ⁠। विष्णोर्नाम सहस्रं मे शृणु पाप भयापहम्⁠ ⁠॥

Tasya loka pradhaanasya jagannaathasya bhoopate | Vishnornaama sahasram me shrunu paapa bhayaapaham ||

यानि नामानि गौणानि विख्यातानि महात्मनः⁠ ⁠। ऋषिभिः परिगीतानि तानि वक्ष्यामि भूतये⁠ ⁠॥

Yaani naamaani gaunaani vikhyaataani mahaatmanah | Rushibhih parigeetaani taani vakshyaami bhootaye ||

ऋषिर्नाम्नां सहस्रस्य वेदव्यासो महामुनिः⁠ ⁠। छन्दोऽनुष्टुप् तथा देवो भगवान् देवकीसुतः⁠ ⁠॥

Rushirnaamnaam sahasrasya vedavyaaso mahaamunih | Chhando'nushtup tathaa devo bhagavaan devakeesutah ||

अमृतांशूद्भवो बीजं शक्तिर्देवकिनन्दनः⁠ ⁠। त्रिसामा हृदयं तस्य शान्त्यर्थे विनियुज्यते⁠ ⁠॥

Amrutaanshoodbhavo beejam shaktirdevakinandanah | Trisaamaa hrudayam tasya shaantyarthe viniyujyate ||

विष्णुं जिष्णुं महाविष्णुं प्रभविष्णुं महेश्वरम्⁠ ⁠। अनेकरूप दैत्यान्तं नमामि पुरुषोत्तमम्⁠ ⁠॥

Vishnum jishnum mahaavishnum prabhavishnum maheshvaram | Anekaroopa daityaantam namaami purushottamam ||

अस्य श्री विष्णोर्दिव्य सहस्रनाम स्तोत्र महामन्त्रस्य⁠ ⁠॥ श्री वेदव्यासो भगवान् ऋषिः⁠ ⁠। अनुष्टुप् छन्दः⁠ ⁠। श्रीमहाविष्णुः परमात्मा श्रीमन्नारायणो देवता⁠ ⁠। अमृतांशूद्भवो भानुरिति बीजम्⁠ ⁠। देवकीनन्दनः स्रष्टेति शक्तिः⁠ ⁠। उद्भवः, क्षोभणो देव इति परमो मन्त्रः⁠ ⁠। शङ्खभृन्नन्दकी चक्रीति कीलकम्⁠ ⁠। शार्ङ्गधन्वा गदाधर इत्यस्त्रम्⁠ ⁠। रथाङ्गपाणिरक्षोभ्य इति नेत्रम्⁠ ⁠। त्रिसामा सामगः सामेति कवचम्⁠ ⁠। आनन्दं परब्रह्मेति योनिः⁠ ⁠। ऋतुस्सुदर्शनः काल इति दिग्बन्धः॥ श्रीविश्वरूप इति ध्यानम्⁠ ⁠। श्री महाविष्णु प्रीत्यर्थे सहस्रनाम जपे विनियोगः⁠ ⁠।

Asya shree vishnordivya sahasranaama stotra mahaamantrasya || Shree vedavyaaso bhagavaan rushih | Anushtup chhandah | Shreemahaavishnuh paramaatmaa shreemannaaraayano devataa | Amrutaanshoodbhavo bhaanuriti beejam | Devakeenandanah srashteti shaktih | Udbhavah, kshobhano deva iti paramo mantrah | Shankhabhrunnandakee chakreeti keelakam | Shaarngadhanvaa gadaadhara ityastram | Rathaangapaanirakshobhya iti netram | Trisaamaa saamagah saameti kavacham | Aanandam parabrahmeti yonih | Rutussudarshanah kaala iti digbandhah|| Shreevishvaroopa iti dhyaanam | Shree mahaavishnu preetyarthe sahasranaama jape viniyogah |

क्षीरोदन्वत्प्रदेशे शुचिमणिविलसत्सैकतेमौक्तिकानां मालाकॢप्तासनस्थः स्फटिकमणिनिभैर्मौक्तिकैर्मण्डिताङ्गः⁠ ⁠। शुभ्रैरभ्रैरदभ्रैरुपरिविरचितैर्मुक्त पीयूष वर्षै- रानन्दी नः पुनीयादरिनलिनगदा शङ्खपाणिर्मुकुन्दः⁠ ⁠॥

Ksheerodanvatpradeshe shuchimanivilasatsaikatemauktikaanaam Maalaaklruptaasanasthah sphatikamaninibhairmauktikairmanditaangah | Shubhrairabhrairadabhrairuparivirachitairmukta peeyoosha varshai- Raanandee nah puneeyaadarinalinagadaa shankhapaanirmukundah ||

भूः पादौ यस्य नाभिर्वियदसुरनिलश्चन्द्रसूर्यौ च नेत्रे कर्णावाशाः शिरोद्यौर्मुखमपि दहनो यस्य वास्तेयमब्धिः⁠ ⁠। अन्तःस्थं यस्य विश्वं सुर नरखगगोभोगि गन्धर्वदैत्यैः चित्रं रंरम्यते तं त्रिभुवन वपुषं विष्णुमीशं नमामि⁠ ⁠॥

Bhooh paadau yasya naabhirviyadasuranilashchandrasooryau cha netre Karnaavaashaah shirodyaurmukhamapi dahano yasya vaasteyamabdhih | Antahstham yasya vishvam sura narakhagagobhogi gandharvadaityaih Chitram ranramyate tam tribhuvana vapusham vishnumeesham namaami ||

शान्ताकारं भुजगशयनं पद्मनाभं सुरेशं विश्वाधारं गगनसदृशं मेघवर्णं शुभाङ्गम्⁠ ⁠। लक्ष्मीकान्तं कमलनयनं योगिहृद्ध्यानगम्यम् वन्दे विष्णुं भवभयहरं सर्वलोकैकनाथम्⁠ ⁠॥

Shaantaakaaram bhujagashayanam padmanaabham suresham Vishvaadhaaram gaganasadrusham meghavarnam shubhaangam | Lakshmeekaantam kamalanayanam yogihruddhyaanagamyam Vande vishnum bhavabhayaharam sarvalokaikanaatham ||

मेघश्यामं पीतकौशेयवासं श्रीवत्साङ्कं कौस्तुभोद्भासिताङ्गम्⁠ ⁠। पुण्योपेतं पुण्डरीकायताक्षं विष्णुं वन्दे सर्वलोकैकनाथम्⁠ ⁠॥

Meghashyaamam peetakausheyavaasam Shreevatsaankam kaustubhodbhaasitaangam | Punyopetam pundareekaayataaksham Vishnum vande sarvalokaikanaatham ||

नमः समस्तभूतानामादिभूताय भूभृते⁠ ⁠। अनेकरूपरूपाय विष्णवे प्रभविष्णवे⁠ ⁠॥

Namah samastabhootaanaamaadibhootaaya bhoobhrute | Anekarooparoopaaya vishnave prabhavishnave ||

सशङ्खचक्रं सकिरीटकुण्डलं सपीतवस्त्रं सरसीरुहेक्षणम्⁠ ⁠। सहार वक्षःस्थल शोभि कौस्तुभं नमामि विष्णुं शिरसा चतुर्भुजम्⁠ ⁠॥

Sashankhachakram sakireetakundalam Sapeetavastram saraseeruhekshanam | Sahaara vakshahsthala shobhi kaustubham Namaami vishnum shirasaa chaturbhujam ||

छायायां पारिजातस्य हेमसिंहासनोपरि आसीनमम्बुदश्याममायताक्षमलङ्कृतम्⁠ ⁠। चन्द्राननं चतुर्बाहुं श्रीवत्साङ्कित वक्षसम् रुक्मिणी सत्यभामाभ्यां सहितं कृष्णमाश्रये⁠ ⁠॥

Chhaayaayaam paarijaatasya hemasinhaasanopari Aaseenamambudashyaamamaayataakshamalankrutam | Chandraananam chaturbaahum shreevatsaankita vakshasam Rukminee satyabhaamaabhyaam sahitam krushnamaashraye ||

विश्वं विष्णुर्वषट्कारो भूतभव्यभवत्प्रभुः⁠ ⁠। भूतकृद्भूतभृद्भावो भूतात्मा भूतभावनः⁠ ⁠॥⁠ ⁠१⁠ ⁠॥

Vishvam vishnurvashatkaaro bhootabhavyabhavatprabhuh | Bhootakrudbhootabhrudbhaavo bhootaatmaa bhootabhaavanah || 1 ||

पूतात्मा परमात्मा च मुक्तानां परमागतिः⁠ ⁠। अव्ययः पुरुषः साक्षी क्षेत्रज्ञोऽक्षर एव च⁠ ⁠॥⁠ ⁠२⁠ ⁠॥

Pootaatmaa paramaatmaa cha muktaanaam paramaagatih | Avyayah purushah saakshee kshetrajno'kshara eva cha || 2 ||

योगो योगविदां नेता प्रधानपुरुषेश्वरः⁠ ⁠। नारसिंहवपुः श्रीमान् केशवः पुरुषोत्तमः⁠ ⁠॥⁠ ⁠३⁠ ⁠॥

Yogo yogavidaam netaa pradhaanapurusheshvarah | Naarasinhavapuh shreemaan keshavah purushottamah || 3 ||

सर्वः शर्वः शिवः स्थाणुर्भूतादिर्निधिरव्ययः⁠ ⁠। सम्भवो भावनो भर्ता प्रभवः प्रभुरीश्वरः⁠ ⁠॥⁠ ⁠४⁠ ⁠॥

Sarvah sharvah shivah sthaanurbhootaadirnidhiravyayah | Sambhavo bhaavano bhartaa prabhavah prabhureeshvarah || 4 ||

स्वयम्भूः शम्भुरादित्यः पुष्कराक्षो महास्वनः⁠ ⁠। अनादिनिधनो धाता विधाता धातुरुत्तमः⁠ ⁠॥⁠ ⁠५⁠ ⁠॥

Svayambhooh shambhuraadityah pushkaraaksho mahaasvanah | Anaadinidhano dhaataa vidhaataa dhaaturuttamah || 5 ||

अप्रमेयो हृषीकेशः पद्मनाभोऽमरप्रभुः⁠ ⁠। विश्वकर्मा मनुस्त्वष्टा स्थविष्ठः स्थविरो ध्रुवः⁠ ⁠॥⁠ ⁠६⁠ ⁠॥

Aprameyo hrusheekeshah padmanaabho'maraprabhuh | Vishvakarmaa manustvashtaa sthavishthah sthaviro dhruvah || 6 ||

अग्राह्यः शाश्वतः कृष्णो लोहिताक्षः प्रतर्दनः⁠ ⁠। प्रभूतस्त्रिककुब्धाम पवित्रं मङ्गलं परम्⁠ ⁠॥⁠ ⁠७⁠ ⁠॥

Agraahyah shaashvatah krushno lohitaakshah pratardanah | Prabhootastrikakubdhaama pavitram mangalam param || 7 ||

ईशानः प्राणदः प्राणो ज्येष्ठः श्रेष्ठः प्रजापतिः⁠ ⁠। हिरण्यगर्भो भूगर्भो माधवो मधुसूदनः⁠ ⁠॥⁠ ⁠८⁠ ⁠॥

Eeshaanah praanadah praano jyeshthah shreshthah prajaapatih | Hiranyagarbho bhoogarbho maadhavo madhusoodanah || 8 ||

ईश्वरो विक्रमीधन्वी मेधावी विक्रमः क्रमः⁠ ⁠। अनुत्तमो दुराधर्षः कृतज्ञः कृतिरात्मवान्⁠ ⁠॥⁠ ⁠९⁠ ⁠॥

Eeshvaro vikrameedhanvee medhaavee vikramah kramah | Anuttamo duraadharshah krutajnah krutiraatmavaan || 9 ||

सुरेशः शरणं शर्म विश्वरेताः प्रजाभवः⁠ ⁠। अहस्संवत्सरो व्यालः प्रत्ययः सर्वदर्शनः⁠ ⁠॥⁠ ⁠१०⁠ ⁠॥

Sureshah sharanam sharma vishvaretaah prajaabhavah | Ahassanvatsaro vyaalah pratyayah sarvadarshanah || 10 ||

अजस्सर्वेश्वरः सिद्धः सिद्धिः सर्वादिरच्युतः⁠ ⁠। वृषाकपिरमेयात्मा सर्वयोगविनिस्सृतः⁠ ⁠॥⁠ ⁠११⁠ ⁠॥

Ajassarveshvarah siddhah siddhih sarvaadirachyutah | Vrushaakapirameyaatmaa sarvayogavinissrutah || 11 ||

वसुर्वसुमनाः सत्यः समात्मा सम्मितस्समः⁠ ⁠। अमोघः पुण्डरीकाक्षो वृषकर्मा वृषाकृतिः⁠ ⁠॥⁠ ⁠१२⁠ ⁠॥

Vasurvasumanaah satyah samaatmaa sammitassamah | Amoghah pundareekaaksho vrushakarmaa vrushaakrutih || 12 ||

रुद्रो बहुशिरा बभ्रुर्विश्वयोनिः शुचिश्रवाः⁠ ⁠। अमृतः शाश्वतस्थाणुर्वरारोहो महातपाः⁠ ⁠॥⁠ ⁠१३⁠ ⁠॥

Rudro bahushiraa babhrurvishvayonih shuchishravaah | Amrutah shaashvatasthaanurvaraaroho mahaatapaah || 13 ||

सर्वगः सर्वविद्भानुर्विष्वक्सेनो जनार्दनः⁠ ⁠। वेदो वेदविदव्यङ्गो वेदाङ्गो वेदवित्कविः⁠ ⁠॥⁠ ⁠१४⁠ ⁠॥

Sarvagah sarvavidbhaanurvishvakseno janaardanah | Vedo vedavidavyango vedaango vedavitkavih || 14 ||

लोकाध्यक्षः सुराध्यक्षो धर्माध्यक्षः कृताकृतः⁠ ⁠। चतुरात्मा चतुर्व्यूहश्चतुर्दंष्ट्रश्चतुर्भुजः⁠ ⁠॥⁠ ⁠१५⁠ ⁠॥

Lokaadhyakshah suraadhyaksho dharmaadhyakshah krutaakrutah | Chaturaatmaa chaturvyoohashchaturdanshtrashchaturbhujah || 15 ||

भ्राजिष्णुर्भोजनं भोक्ता सहिष्णुर्जगदादिजः⁠ ⁠। अनघो विजयो जेता विश्वयोनिः पुनर्वसुः⁠ ⁠॥⁠ ⁠१६⁠ ⁠॥

Bhraajishnurbhojanam bhoktaa sahishnurjagadaadijah | Anagho vijayo jetaa vishvayonih punarvasuh || 16 ||

उपेन्द्रो वामनः प्रांशुरमोघः शुचिरूर्जितः⁠ ⁠। अतीन्द्रः सङ्ग्रहः सर्गो धृतात्मा नियमो यमः⁠ ⁠॥⁠ ⁠१७⁠ ⁠॥

Upendro vaamanah praanshuramoghah shuchiroorjitah | Ateendrah sangrahah sargo dhrutaatmaa niyamo yamah || 17 ||

वेद्यो वैद्यः सदायोगी वीरहा माधवो मधुः⁠ ⁠। अतीन्द्रियो महामायो महोत्साहो महाबलः⁠ ⁠॥⁠ ⁠१८⁠ ⁠॥

Vedyo vaidyah sadaayogee veerahaa maadhavo madhuh | Ateendriyo mahaamaayo mahotsaaho mahaabalah || 18 ||

महाबुद्धिर्महावीर्यो महाशक्तिर्महाद्युतिः⁠ ⁠। अनिर्देश्यवपुः श्रीमानमेयात्मा महाद्रिधृक्⁠ ⁠॥⁠ ⁠१९⁠ ⁠॥

Mahaabuddhirmahaaveeryo mahaashaktirmahaadyutih | Anirdeshyavapuh shreemaanameyaatmaa mahaadridhruk || 19 ||

महेष्वासो महीभर्ता श्रीनिवासः सताङ्गतिः⁠ ⁠। अनिरुद्धः सुरानन्दो गोविन्दो गोविदां पतिः⁠ ⁠॥⁠ ⁠२०⁠ ⁠॥

Maheshvaaso maheebhartaa shreenivaasah sataangatih | Aniruddhah suraanando govindo govidaam patih || 20 ||

मरीचिर्दमनो हंसः सुपर्णो भुजगोत्तमः⁠ ⁠। हिरण्यनाभः सुतपाः पद्मनाभः प्रजापतिः⁠ ⁠॥⁠ ⁠२१⁠ ⁠॥

Mareechirdamano hansah suparno bhujagottamah | Hiranyanaabhah sutapaah padmanaabhah prajaapatih || 21 ||

अमृत्युः सर्वदृक् सिंहः सन्धाता सन्धिमान् स्थिरः⁠ ⁠। अजो दुर्मर्षणः शास्ता विश्रुतात्मा सुरारिहा⁠ ⁠॥⁠ ⁠२२⁠ ⁠॥

Amrutyuh sarvadruk sinhah sandhaataa sandhimaan sthirah | Ajo durmarshanah shaastaa vishrutaatmaa suraarihaa || 22 ||

गुरुर्गुरुतमो धाम सत्यः सत्यपराक्रमः⁠ ⁠। निमिषोऽनिमिषः स्रग्वी वाचस्पतिरुदारधीः⁠ ⁠॥⁠ ⁠२३⁠ ⁠॥

Gururgurutamo dhaama satyah satyaparaakramah | Nimisho'nimishah sragvee vaachaspatirudaaradheeh || 23 ||

अग्रणीर्ग्रामणीः श्रीमान् न्यायो नेता समीरणः सहस्रमूर्धा विश्वात्मा सहस्राक्षः सहस्रपात्⁠ ⁠॥⁠ ⁠२४⁠ ⁠॥

Agraneergraamaneeh shreemaan nyaayo netaa sameeranah Sahasramoordhaa vishvaatmaa sahasraakshah sahasrapaat || 24 ||

आवर्तनो निवृत्तात्मा संवृतः सम्प्रमर्दनः⁠ ⁠। अहः संवर्तको वह्निरनिलो धरणीधरः⁠ ⁠॥⁠ ⁠२५⁠ ⁠॥

Aavartano nivruttaatmaa sanvrutah sampramardanah | Ahah sanvartako vahniranilo dharaneedharah || 25 ||

सुप्रसादः प्रसन्नात्मा विश्वधृग्विश्वभुग्विभुः⁠ ⁠। सत्कर्ता सत्कृतः साधुर्जह्नुर्नारायणो नरः⁠ ⁠॥⁠ ⁠२६⁠ ⁠॥

Suprasaadah prasannaatmaa vishvadhrugvishvabhugvibhuh | Satkartaa satkrutah saadhurjahnurnaaraayano narah || 26 ||

असङ्ख्येयोऽप्रमेयात्मा विशिष्टः शिष्टकृच्छुचिः⁠ ⁠। सिद्धार्थः सिद्धसङ्कल्पः सिद्धिदः सिद्धिसाधनः⁠ ⁠॥⁠ ⁠२७⁠ ⁠॥

Asankhyeyo'prameyaatmaa vishishtah shishtakruchchhuchih | Siddhaarthah siddhasankalpah siddhidah siddhisaadhanah || 27 ||

वृषाही वृषभो विष्णुर्वृषपर्वा वृषोदरः⁠ ⁠। वर्धनो वर्धमानश्च विविक्तः श्रुतिसागरः⁠ ⁠॥⁠ ⁠२८⁠ ⁠॥

Vrushaahee vrushabho vishnurvrushaparvaa vrushodarah | Vardhano vardhamaanashcha viviktah shrutisaagarah || 28 ||

सुभुजो दुर्धरो वाग्मी महेन्द्रो वसुदो वसुः⁠ ⁠। नैकरूपो बृहद्रूपः शिपिविष्टः प्रकाशनः⁠ ⁠॥⁠ ⁠२९⁠ ⁠॥

Subhujo durdharo vaagmee mahendro vasudo vasuh | Naikaroopo bruhadroopah shipivishtah prakaashanah || 29 ||

ओजस्तेजोद्युतिधरः प्रकाशात्मा प्रतापनः⁠ ⁠। ऋद्धः स्पष्टाक्षरो मन्त्रश्चन्द्रांशुर्भास्करद्युतिः⁠ ⁠॥⁠ ⁠३०⁠ ⁠॥

Ojastejodyutidharah prakaashaatmaa prataapanah | Ruddhah spashtaaksharo mantrashchandraanshurbhaaskaradyutih || 30 ||

अमृतांशूद्भवो भानुः शशबिन्दुः सुरेश्वरः⁠ ⁠। औषधं जगतः सेतुः सत्यधर्मपराक्रमः⁠ ⁠॥⁠ ⁠३१⁠ ⁠॥

Amrutaanshoodbhavo bhaanuh shashabinduh sureshvarah | Aushadham jagatah setuh satyadharmaparaakramah || 31 ||

भूतभव्यभवन्नाथः पवनः पावनोऽनलः⁠ ⁠। कामहा कामकृत्कान्तः कामः कामप्रदः प्रभुः⁠ ⁠॥⁠ ⁠३२⁠ ⁠॥

Bhootabhavyabhavannaathah pavanah paavano'nalah | Kaamahaa kaamakrutkaantah kaamah kaamapradah prabhuh || 32 ||

युगादिकृद्युगावर्तो नैकमायो महाशनः⁠ ⁠। अदृश्यो व्यक्तरूपश्च सहस्रजिदनन्तजित्⁠ ⁠॥⁠ ⁠३३⁠ ⁠॥

Yugaadikrudyugaavarto naikamaayo mahaashanah | Adrushyo vyaktaroopashcha sahasrajidanantajit || 33 ||

इष्टोऽविशिष्टः शिष्टेष्टः शिखण्डी नहुषो वृषः⁠ ⁠। क्रोधहा क्रोधकृत्कर्ता विश्वबाहुर्महीधरः⁠ ⁠॥⁠ ⁠३४⁠ ⁠॥

Ishto'vishishtah shishteshtah shikhandee nahusho vrushah | Krodhahaa krodhakrutkartaa vishvabaahurmaheedharah || 34 ||

अच्युतः प्रथितः प्राणः प्राणदो वासवानुजः⁠ ⁠। अपान्निधिरधिष्ठानमप्रमत्तः प्रतिष्ठितः⁠ ⁠॥⁠ ⁠३५⁠ ⁠॥

Achyutah prathitah praanah praanado vaasavaanujah | Apaannidhiradhishthaanamapramattah pratishthitah || 35 ||

स्कन्दः स्कन्दधरो धुर्यो वरदो वायुवाहनः⁠ ⁠। वासुदेवो बृहद्भानुरादिदेवः पुरन्दरः⁠ ⁠॥⁠ ⁠३६⁠ ⁠॥

Skandah skandadharo dhuryo varado vaayuvaahanah | Vaasudevo bruhadbhaanuraadidevah purandarah || 36 ||

अशोकस्तारणस्तारः शूरः शौरिर्जनेश्वरः⁠ ⁠। अनुकूलः शतावर्तः पद्मी पद्मनिभेक्षणः⁠ ⁠॥⁠ ⁠३७⁠ ⁠॥

Ashokastaaranastaarah shoorah shaurirjaneshvarah | Anukoolah shataavartah padmee padmanibhekshanah || 37 ||

पद्मनाभोऽरविन्दाक्षः पद्मगर्भः शरीरभृत्⁠ ⁠। महर्धिरृद्धो वृद्धात्मा महाक्षो गरुडध्वजः⁠ ⁠॥⁠ ⁠३८⁠ ⁠॥

Padmanaabho'ravindaakshah padmagarbhah shareerabhrut | Mahardhirruddho vruddhaatmaa mahaaksho garudadhvajah || 38 ||

अतुलः शरभो भीमः समयज्ञो हविर्हरिः⁠ ⁠। सर्वलक्षणलक्षण्यो लक्ष्मीवान् समितिञ्जयः⁠ ⁠॥⁠ ⁠३९⁠ ⁠॥

Atulah sharabho bheemah samayajno havirharih | Sarvalakshanalakshanyo lakshmeevaan samitinjayah || 39 ||

विक्षरो रोहितो मार्गो हेतुर्दामोदरः सहः⁠ ⁠। महीधरो महाभागो वेगवानमिताशनः⁠ ⁠॥⁠ ⁠४०⁠ ⁠॥

Viksharo rohito maargo heturdaamodarah sahah | Maheedharo mahaabhaago vegavaanamitaashanah || 40 ||

उद्भवः, क्षोभणो देवः श्रीगर्भः परमेश्वरः⁠ ⁠। करणं कारणं कर्ता विकर्ता गहनो गुहः⁠ ⁠॥⁠ ⁠४१⁠ ⁠॥

Udbhavah, kshobhano devah shreegarbhah parameshvarah | Karanam kaaranam kartaa vikartaa gahano guhah || 41 ||

व्यवसायो व्यवस्थानः संस्थानः स्थानदो ध्रुवः⁠ ⁠। परर्धिः परमस्पष्टस्तुष्टः पुष्टः शुभेक्षणः⁠ ⁠॥⁠ ⁠४२⁠ ⁠॥

Vyavasaayo vyavasthaanah sansthaanah sthaanado dhruvah | Parardhih paramaspashtastushtah pushtah shubhekshanah || 42 ||

रामो विरामो विरजो मार्गो नेयो नयोऽनयः⁠ ⁠। वीरः शक्तिमतां श्रेष्ठो धर्मो धर्मविदुत्तमः⁠ ⁠॥⁠ ⁠४३⁠ ⁠॥

Raamo viraamo virajo maargo neyo nayo'nayah | Veerah shaktimataam shreshtho dharmo dharmaviduttamah || 43 ||

वैकुण्ठः पुरुषः प्राणः प्राणदः प्रणवः पृथुः⁠ ⁠। हिरण्यगर्भः शत्रुघ्नो व्याप्तो वायुरधोक्षजः⁠ ⁠॥⁠ ⁠४४⁠ ⁠॥

Vaikunthah purushah praanah praanadah pranavah pruthuh | Hiranyagarbhah shatrughno vyaapto vaayuradhokshajah || 44 ||

ऋतुः सुदर्शनः कालः परमेष्ठी परिग्रहः⁠ ⁠। उग्रः संवत्सरो दक्षो विश्रामो विश्वदक्षिणः⁠ ⁠॥⁠ ⁠४५⁠ ⁠॥

Rutuh sudarshanah kaalah parameshthee parigrahah | Ugrah sanvatsaro daksho vishraamo vishvadakshinah || 45 ||

विस्तारः स्थावरस्थाणुः प्रमाणं बीजमव्ययम्⁠ ⁠। अर्थोऽनर्थो महाकोशो महाभोगो महाधनः⁠ ⁠॥⁠ ⁠४६⁠ ⁠॥

Vistaarah sthaavarasthaanuh pramaanam beejamavyayam | Artho'nartho mahaakosho mahaabhogo mahaadhanah || 46 ||

अनिर्विण्णः स्थविष्ठोऽभूर्धर्मयूपो महामखः⁠ ⁠। नक्षत्रनेमिर्नक्षत्री क्षमः, क्षामः समीहनः⁠ ⁠॥⁠ ⁠४७⁠ ⁠॥

Anirvinnah sthavishtho'bhoordharmayoopo mahaamakhah | Nakshatranemirnakshatree kshamah, kshaamah sameehanah || 47 ||

यज्ञ इज्यो महेज्यश्च क्रतुः सत्रं सताङ्गतिः⁠ ⁠। सर्वदर्शी विमुक्तात्मा सर्वज्ञो ज्ञानमुत्तमम्⁠ ⁠॥⁠ ⁠४८⁠ ⁠॥

Yajna ijyo mahejyashcha kratuh satram sataangatih | Sarvadarshee vimuktaatmaa sarvajno jnaanamuttamam || 48 ||

सुव्रतः सुमुखः सूक्ष्मः सुघोषः सुखदः सुहृत्⁠ ⁠। मनोहरो जितक्रोधो वीरबाहुर्विदारणः⁠ ⁠॥⁠ ⁠४९⁠ ⁠॥

Suvratah sumukhah sookshmah sughoshah sukhadah suhrut | Manoharo jitakrodho veerabaahurvidaaranah || 49 ||

स्वापनः स्ववशो व्यापी नैकात्मा नैककर्मकृत्⁠ ⁠। वत्सरो वत्सलो वत्सी रत्नगर्भो धनेश्वरः⁠ ⁠॥⁠ ⁠५०⁠ ⁠॥

Svaapanah svavasho vyaapee naikaatmaa naikakarmakrut | Vatsaro vatsalo vatsee ratnagarbho dhaneshvarah || 50 ||

धर्मगुब्धर्मकृद्धर्मी सदसत्क्षरमक्षरम्॥ अविज्ञाता सहस्रांशुर्विधाता कृतलक्षणः⁠ ⁠॥⁠ ⁠५१⁠ ⁠॥

Dharmagubdharmakruddharmee sadasatksharamaksharam|| Avijnaataa sahasraanshurvidhaataa krutalakshanah || 51 ||

गभस्तिनेमिः सत्त्वस्थः सिंहो भूतमहेश्वरः⁠ ⁠। आदिदेवो महादेवो देवेशो देवभृद्गुरुः⁠ ⁠॥⁠ ⁠५२⁠ ⁠॥

Gabhastinemih sattvasthah sinho bhootamaheshvarah | Aadidevo mahaadevo devesho devabhrudguruh || 52 ||

उत्तरो गोपतिर्गोप्ता ज्ञानगम्यः पुरातनः⁠ ⁠। शरीरभूतभृद् भोक्ता कपीन्द्रो भूरिदक्षिणः⁠ ⁠॥⁠ ⁠५३⁠ ⁠॥

Uttaro gopatirgoptaa jnaanagamyah puraatanah | Shareerabhootabhrud bhoktaa kapeendro bhooridakshinah || 53 ||

सोमपोऽमृतपः सोमः पुरुजित् पुरुसत्तमः⁠ ⁠। विनयो जयः सत्यसन्धो दाशार्हः सात्वतां पतिः⁠ ⁠॥⁠ ⁠५४⁠ ⁠॥

Somapo'mrutapah somah purujit purusattamah | Vinayo jayah satyasandho daashaarhah saatvataam patih || 54 ||

जीवो विनयिता साक्षी मुकुन्दोऽमितविक्रमः⁠ ⁠। अम्भोनिधिरनन्तात्मा महोदधिशयोऽन्तकः⁠ ⁠॥⁠ ⁠५५⁠ ⁠॥

Jeevo vinayitaa saakshee mukundo'mitavikramah | Ambhonidhiranantaatmaa mahodadhishayo'ntakah || 55 ||

अजो महार्हः स्वाभाव्यो जितामित्रः प्रमोदनः⁠ ⁠। आनन्दो नन्दनो नन्दः सत्यधर्मा त्रिविक्रमः⁠ ⁠॥⁠ ⁠५६⁠ ⁠॥

Ajo mahaarhah svaabhaavyo jitaamitrah pramodanah | Aanando nandano nandah satyadharmaa trivikramah || 56 ||

महर्षिः कपिलाचार्यः कृतज्ञो मेदिनीपतिः⁠ ⁠। त्रिपदस्त्रिदशाध्यक्षो महाशृङ्गः कृतान्तकृत्⁠ ⁠॥⁠ ⁠५७⁠ ⁠॥

Maharshih kapilaachaaryah krutajno medineepatih | Tripadastridashaadhyaksho mahaashrungah krutaantakrut || 57 ||

महावराहो गोविन्दः सुषेणः कनकाङ्गदी⁠ ⁠। गुह्यो गभीरो गहनो गुप्तश्चक्रगदाधरः⁠ ⁠॥⁠ ⁠५८⁠ ⁠॥

Mahaavaraaho govindah sushenah kanakaangadee | Guhyo gabheero gahano guptashchakragadaadharah || 58 ||

वेधाः स्वाङ्गोऽजितः कृष्णो दृढः सङ्कर्षणोऽच्युतः⁠ ⁠। वरुणो वारुणो वृक्षः पुष्कराक्षो महामनाः⁠ ⁠॥⁠ ⁠५९⁠ ⁠॥

Vedhaah svaango'jitah krushno drudhah sankarshano'chyutah | Varuno vaaruno vrukshah pushkaraaksho mahaamanaah || 59 ||

भगवान् भगहाऽऽनन्दी वनमाली हलायुधः⁠ ⁠। आदित्यो ज्योतिरादित्यः सहिष्णुर्गतिसत्तमः⁠ ⁠॥⁠ ⁠६०⁠ ⁠॥

Bhagavaan bhagahaa''nandee vanamaalee halaayudhah | Aadityo jyotiraadityah sahishnurgatisattamah || 60 ||

सुधन्वा खण्डपरशुर्दारुणो द्रविणप्रदः⁠ ⁠। दिवःस्पृक् सर्वदृग्व्यासो वाचस्पतिरयोनिजः⁠ ⁠॥⁠ ⁠६१⁠ ⁠॥

Sudhanvaa khandaparashurdaaruno dravinapradah | Divahspruk sarvadrugvyaaso vaachaspatirayonijah || 61 ||

त्रिसामा सामगः साम निर्वाणं भेषजं भिषक्⁠ ⁠। संन्यासकृच्छमः शान्तो निष्ठा शान्तिः परायणम्⁠ ⁠॥⁠ ⁠६२⁠ ⁠॥

Trisaamaa saamagah saama nirvaanam bheshajam bhishak | Sannyaasakruchchhamah shaanto nishthaa shaantih paraayanam || 62 ||

शुभाङ्गः शान्तिदः स्रष्टा कुमुदः कुवलेशयः⁠ ⁠। गोहितो गोपतिर्गोप्ता वृषभाक्षो वृषप्रियः⁠ ⁠॥⁠ ⁠६३⁠ ⁠॥

Shubhaangah shaantidah srashtaa kumudah kuvaleshayah | Gohito gopatirgoptaa vrushabhaaksho vrushapriyah || 63 ||

अनिवर्ती निवृत्तात्मा सङ्क्षेप्ता क्षेमकृच्छिवः⁠ ⁠। श्रीवत्सवक्षाः श्रीवासः श्रीपतिः श्रीमतांवरः⁠ ⁠॥⁠ ⁠६४⁠ ⁠॥

Anivartee nivruttaatmaa sanksheptaa kshemakruchchhivah | Shreevatsavakshaah shreevaasah shreepatih shreemataanvarah || 64 ||

श्रीदः श्रीशः श्रीनिवासः श्रीनिधिः श्रीविभावनः⁠ ⁠। श्रीधरः श्रीकरः श्रेयः श्रीमाँल्लोकत्रयाश्रयः⁠ ⁠॥⁠ ⁠६५⁠ ⁠॥

Shreedah shreeshah shreenivaasah shreenidhih shreevibhaavanah | Shreedharah shreekarah shreyah shreemaanllokatrayaashrayah || 65 ||

स्वक्षः स्वङ्गः शतानन्दो नन्दिर्ज्योतिर्गणेश्वरः⁠ ⁠। विजितात्माऽविधेयात्मा सत्कीर्तिश्छिन्नसंशयः⁠ ⁠॥⁠ ⁠६६⁠ ⁠॥

Svakshah svangah shataanando nandirjyotirganeshvarah | Vijitaatmaa'vidheyaatmaa satkeertishchhinnasanshayah || 66 ||

उदीर्णः सर्वतश्चक्षुरनीशः शाश्वतस्थिरः⁠ ⁠। भूशयो भूषणो भूतिर्विशोकः शोकनाशनः⁠ ⁠॥⁠ ⁠६७⁠ ⁠॥

Udeernah sarvatashchakshuraneeshah shaashvatasthirah | Bhooshayo bhooshano bhootirvishokah shokanaashanah || 67 ||

अर्चिष्मानर्चितः कुम्भो विशुद्धात्मा विशोधनः⁠ ⁠। अनिरुद्धोऽप्रतिरथः प्रद्युम्नोऽमितविक्रमः⁠ ⁠॥⁠ ⁠६८⁠ ⁠॥

Archishmaanarchitah kumbho vishuddhaatmaa vishodhanah | Aniruddho'pratirathah pradyumno'mitavikramah || 68 ||

कालनेमिनिहा वीरः शौरिः शूरजनेश्वरः⁠ ⁠। त्रिलोकात्मा त्रिलोकेशः केशवः केशिहा हरिः⁠ ⁠॥⁠ ⁠६९⁠ ⁠॥

Kaalaneminihaa veerah shaurih shoorajaneshvarah | Trilokaatmaa trilokeshah keshavah keshihaa harih || 69 ||

कामदेवः कामपालः कामी कान्तः कृतागमः⁠ ⁠। अनिर्देश्यवपुर्विष्णुर्वीरोऽनन्तो धनञ्जयः⁠ ⁠॥⁠ ⁠७०⁠ ⁠॥

Kaamadevah kaamapaalah kaamee kaantah krutaagamah | Anirdeshyavapurvishnurveero'nanto dhananjayah || 70 ||

ब्रह्मण्यो ब्रह्मकृद् ब्रह्मा ब्रह्म ब्रह्मविवर्धनः⁠ ⁠। ब्रह्मविद् ब्राह्मणो ब्रह्मी ब्रह्मज्ञो ब्राह्मणप्रियः⁠ ⁠॥⁠ ⁠७१⁠ ⁠॥

Brahmanyo brahmakrud brahmaa brahma brahmavivardhanah | Brahmavid braahmano brahmee brahmajno braahmanapriyah || 71 ||

महाक्रमो महाकर्मा महातेजा महोरगः⁠ ⁠। महाक्रतुर्महायज्वा महायज्ञो महाहविः⁠ ⁠॥⁠ ⁠७२⁠ ⁠॥

Mahaakramo mahaakarmaa mahaatejaa mahoragah | Mahaakraturmahaayajvaa mahaayajno mahaahavih || 72 ||

स्तव्यः स्तवप्रियः स्तोत्रं स्तुतिः स्तोता रणप्रियः⁠ ⁠। पूर्णः पूरयिता पुण्यः पुण्यकीर्तिरनामयः⁠ ⁠॥⁠ ⁠७३⁠ ⁠॥

Stavyah stavapriyah stotram stutih stotaa ranapriyah | Poornah poorayitaa punyah punyakeertiranaamayah || 73 ||

मनोजवस्तीर्थकरो वसुरेता वसुप्रदः⁠ ⁠। वसुप्रदो वासुदेवो वसुर्वसुमना हविः⁠ ⁠॥⁠ ⁠७४⁠ ⁠॥

Manojavasteerthakaro vasuretaa vasupradah | Vasuprado vaasudevo vasurvasumanaa havih || 74 ||

सद्गतिः सत्कृतिः सत्ता सद्भूतिः सत्परायणः⁠ ⁠। शूरसेनो यदुश्रेष्ठः सन्निवासः सुयामुनः⁠ ⁠॥⁠ ⁠७५⁠ ⁠॥

Sadgatih satkrutih sattaa sadbhootih satparaayanah | Shooraseno yadushreshthah sannivaasah suyaamunah || 75 ||

भूतावासो वासुदेवः सर्वासुनिलयोऽनलः⁠ ⁠। दर्पहा दर्पदो दृप्तो दुर्धरोऽथापराजितः⁠ ⁠॥⁠ ⁠७६⁠ ⁠॥

Bhootaavaaso vaasudevah sarvaasunilayo'nalah | Darpahaa darpado drupto durdharo'thaaparaajitah || 76 ||

विश्वमूर्तिर्महामूर्तिर्दीप्तमूर्तिरमूर्तिमान्⁠ ⁠। अनेकमूर्तिरव्यक्तः शतमूर्तिः शताननः⁠ ⁠॥⁠ ⁠७७⁠ ⁠॥

Vishvamoortirmahaamoortirdeeptamoortiramoortimaan | Anekamoortiravyaktah shatamoortih shataananah || 77 ||

एको नैकः सवः कः किं यत्तत् पदमनुत्तमम्⁠ ⁠। लोकबन्धुर्लोकनाथो माधवो भक्तवत्सलः⁠ ⁠॥⁠ ⁠७८⁠ ⁠॥

Eko naikah savah kah kim yattat padamanuttamam | Lokabandhurlokanaatho maadhavo bhaktavatsalah || 78 ||

सुवर्णवर्णो हेमाङ्गो वराङ्गश्चन्दनाङ्गदी⁠ ⁠। वीरहा विषमः शून्यो घृताशीरचलश्चलः⁠ ⁠॥⁠ ⁠७९⁠ ⁠॥

Suvarnavarno hemaango varaangashchandanaangadee | Veerahaa vishamah shoonyo ghrutaasheerachalashchalah || 79 ||

अमानी मानदो मान्यो लोकस्वामी त्रिलोकधृक्⁠ ⁠। सुमेधा मेधजो धन्यः सत्यमेधा धराधरः⁠ ⁠॥⁠ ⁠८०⁠ ⁠॥

Amaanee maanado maanyo lokasvaamee trilokadhruk | Sumedhaa medhajo dhanyah satyamedhaa dharaadharah || 80 ||

तेजोवृषो द्युतिधरः सर्वशस्त्रभृतांवरः⁠ ⁠। प्रग्रहो निग्रहो व्यग्रो नैकशृङ्गो गदाग्रजः⁠ ⁠॥⁠ ⁠८१⁠ ⁠॥

Tejovrusho dyutidharah sarvashastrabhrutaanvarah | Pragraho nigraho vyagro naikashrungo gadaagrajah || 81 ||

चतुर्मूर्तिश्चतुर्बाहुश्चतुर्व्यूहश्चतुर्गतिः⁠ ⁠। चतुरात्मा चतुर्भावश्चतुर्वेदविदेकपात्⁠ ⁠॥⁠ ⁠८२⁠ ⁠॥

Chaturmoortishchaturbaahushchaturvyoohashchaturgatih | Chaturaatmaa chaturbhaavashchaturvedavidekapaat || 82 ||

समावर्तोऽनिवृत्तात्मा दुर्जयो दुरतिक्रमः⁠ ⁠। दुर्लभो दुर्गमो दुर्गो दुरावासो दुरारिहा⁠ ⁠॥⁠ ⁠८३⁠ ⁠॥

Samaavarto'nivruttaatmaa durjayo duratikramah | Durlabho durgamo durgo duraavaaso duraarihaa || 83 ||

शुभाङ्गो लोकसारङ्गः सुतन्तुस्तन्तुवर्धनः⁠ ⁠। इन्द्रकर्मा महाकर्मा कृतकर्मा कृतागमः⁠ ⁠॥⁠ ⁠८४⁠ ⁠॥

Shubhaango lokasaarangah sutantustantuvardhanah | Indrakarmaa mahaakarmaa krutakarmaa krutaagamah || 84 ||

उद्भवः सुन्दरः सुन्दो रत्ननाभः सुलोचनः⁠ ⁠। अर्को वाजसनः शृङ्गी जयन्तः सर्वविज्जयी⁠ ⁠॥⁠ ⁠८५⁠ ⁠॥

Udbhavah sundarah sundo ratnanaabhah sulochanah | Arko vaajasanah shrungee jayantah sarvavijjayee || 85 ||

सुवर्णबिन्दुरक्षोभ्यः सर्ववागीश्वरेश्वरः⁠ ⁠। महाह्रदो महागर्तो महाभूतो महानिधिः⁠ ⁠॥⁠ ⁠८६⁠ ⁠॥

Suvarnabindurakshobhyah sarvavaageeshvareshvarah | Mahaahrado mahaagarto mahaabhooto mahaanidhih || 86 ||

कुमुदः कुन्दरः कुन्दः पर्जन्यः पावनोऽनिलः⁠ ⁠। अमृताशोऽमृतवपुः सर्वज्ञः सर्वतोमुखः⁠ ⁠॥⁠ ⁠८७⁠ ⁠॥

Kumudah kundarah kundah parjanyah paavano'nilah | Amrutaasho'mrutavapuh sarvajnah sarvatomukhah || 87 ||

सुलभः सुव्रतः सिद्धः शत्रुजिच्छत्रुतापनः⁠ ⁠। न्यग्रोधोऽदुम्बरोऽश्वत्थश्चाणूरान्ध्रनिषूदनः⁠ ⁠॥⁠ ⁠८८⁠ ⁠॥

Sulabhah suvratah siddhah shatrujichchhatrutaapanah | Nyagrodho'dumbaro'shvatthashchaanooraandhranishoodanah || 88 ||

सहस्रार्चिः सप्तजिह्वः सप्तैधाः सप्तवाहनः⁠ ⁠। अमूर्तिरनघोऽचिन्त्यो भयकृद्भयनाशनः⁠ ⁠॥⁠ ⁠८९⁠ ⁠॥

Sahasraarchih saptajihvah saptaidhaah saptavaahanah | Amoortiranagho'chintyo bhayakrudbhayanaashanah || 89 ||

अणुर्बृहत्कृशः स्थूलो गुणभृन्निर्गुणो महान्⁠ ⁠। अधृतः स्वधृतः स्वास्यः प्राग्वंशो वंशवर्धनः⁠ ⁠॥⁠ ⁠९०⁠ ⁠॥

Anurbruhatkrushah sthoolo gunabhrunnirguno mahaan | Adhrutah svadhrutah svaasyah praagvansho vanshavardhanah || 90 ||

भारभृत् कथितो योगी योगीशः सर्वकामदः⁠ ⁠। आश्रमः श्रमणः, क्षामः सुपर्णो वायुवाहनः⁠ ⁠॥⁠ ⁠९१⁠ ⁠॥

Bhaarabhrut kathito yogee yogeeshah sarvakaamadah | Aashramah shramanah, kshaamah suparno vaayuvaahanah || 91 ||

धनुर्धरो धनुर्वेदो दण्डो दमयिता दमः⁠ ⁠। अपराजितः सर्वसहो नियन्ताऽनियमोऽयमः⁠ ⁠॥⁠ ⁠९२⁠ ⁠॥

Dhanurdharo dhanurvedo dando damayitaa damah | Aparaajitah sarvasaho niyantaa'niyamo'yamah || 92 ||

सत्त्ववान् सात्त्विकः सत्यः सत्यधर्मपरायणः⁠ ⁠। अभिप्रायः प्रियार्होऽर्हः प्रियकृत् प्रीतिवर्धनः⁠ ⁠॥⁠ ⁠९३⁠ ⁠॥

Sattvavaan saattvikah satyah satyadharmaparaayanah | Abhipraayah priyaarho'rhah priyakrut preetivardhanah || 93 ||

विहायसगतिर्ज्योतिः सुरुचिर्हुतभुग्विभुः⁠ ⁠। रविर्विरोचनः सूर्यः सविता रविलोचनः⁠ ⁠॥⁠ ⁠९४⁠ ⁠॥

Vihaayasagatirjyotih suruchirhutabhugvibhuh | Ravirvirochanah sooryah savitaa ravilochanah || 94 ||

अनन्तो हुतभुग्भोक्ता सुखदो नैकजोऽग्रजः⁠ ⁠। अनिर्विण्णः सदामर्षी लोकाधिष्ठानमद्भुतः⁠ ⁠॥⁠ ⁠९५⁠ ⁠॥

Ananto hutabhugbhoktaa sukhado naikajo'grajah | Anirvinnah sadaamarshee lokaadhishthaanamadbhutah || 95 ||

सनात्सनातनतमः कपिलः कपिरव्ययः⁠ ⁠। स्वस्तिदः स्वस्तिकृत्स्वस्तिः स्वस्तिभुक् स्वस्तिदक्षिणः⁠ ⁠॥⁠ ⁠९६⁠ ⁠॥

Sanaatsanaatanatamah kapilah kapiravyayah | Svastidah svastikrutsvastih svastibhuk svastidakshinah || 96 ||

अरौद्रः कुण्डली चक्री विक्रम्यूर्जितशासनः⁠ ⁠। शब्दातिगः शब्दसहः शिशिरः शर्वरीकरः⁠ ⁠॥⁠ ⁠९७⁠ ⁠॥

Araudrah kundalee chakree vikramyoorjitashaasanah | Shabdaatigah shabdasahah shishirah sharvareekarah || 97 ||

अक्रूरः पेशलो दक्षो दक्षिणः, क्षमिणांवरः⁠ ⁠। विद्वत्तमो वीतभयः पुण्यश्रवणकीर्तनः⁠ ⁠॥⁠ ⁠९८⁠ ⁠॥

Akroorah peshalo daksho dakshinah, kshaminaanvarah | Vidvattamo veetabhayah punyashravanakeertanah || 98 ||

उत्तारणो दुष्कृतिहा पुण्यो दुःस्वप्ननाशनः⁠ ⁠। वीरहा रक्षणः सन्तो जीवनः पर्यवस्थितः⁠ ⁠॥⁠ ⁠९९⁠ ⁠॥

Uttaarano dushkrutihaa punyo duhsvapnanaashanah | Veerahaa rakshanah santo jeevanah paryavasthitah || 99 ||

अनन्तरूपोऽनन्तश्रीर्जितमन्युर्भयापहः⁠ ⁠। चतुरश्रो गभीरात्मा विदिशो व्यादिशो दिशः⁠ ⁠॥⁠ ⁠१००⁠ ⁠॥

Anantaroopo'nantashreerjitamanyurbhayaapahah | Chaturashro gabheeraatmaa vidisho vyaadisho dishah || 100 ||

अनादिर्भूर्भुवो लक्ष्मीः सुवीरो रुचिराङ्गदः⁠ ⁠। जननो जनजन्मादिर्भीमो भीमपराक्रमः⁠ ⁠॥⁠ ⁠१०१⁠ ⁠॥

Anaadirbhoorbhuvo lakshmeeh suveero ruchiraangadah | Janano janajanmaadirbheemo bheemaparaakramah || 101 ||

आधारनिलयोऽधाता पुष्पहासः प्रजागरः⁠ ⁠। ऊर्ध्वगः सत्पथाचारः प्राणदः प्रणवः पणः⁠ ⁠॥⁠ ⁠१०२⁠ ⁠॥

Aadhaaranilayo'dhaataa pushpahaasah prajaagarah | Oordhvagah satpathaachaarah praanadah pranavah panah || 102 ||

प्रमाणं प्राणनिलयः प्राणभृत् प्राणजीवनः⁠ ⁠। तत्त्वं तत्त्वविदेकात्मा जन्ममृत्युजरातिगः⁠ ⁠॥⁠ ⁠१०३⁠ ⁠॥

Pramaanam praananilayah praanabhrut praanajeevanah | Tattvam tattvavidekaatmaa janmamrutyujaraatigah || 103 ||

भूर्भुवः स्वस्तरुस्तारः सविता प्रपितामहः⁠ ⁠। यज्ञो यज्ञपतिर्यज्वा यज्ञाङ्गो यज्ञवाहनः⁠ ⁠॥⁠ ⁠१०४⁠ ⁠॥

Bhoorbhuvah svastarustaarah savitaa prapitaamahah | Yajno yajnapatiryajvaa yajnaango yajnavaahanah || 104 ||

यज्ञभृद् यज्ञकृद् यज्ञी यज्ञभुक् यज्ञसाधनः⁠ ⁠। यज्ञान्तकृद् यज्ञगुह्यमन्नमन्नाद एव च⁠ ⁠॥⁠ ⁠१०५⁠ ⁠॥

Yajnabhrud yajnakrud yajnee yajnabhuk yajnasaadhanah | Yajnaantakrud yajnaguhyamannamannaada eva cha || 105 ||

आत्मयोनिः स्वयञ्जातो वैखानः सामगायनः⁠ ⁠। देवकीनन्दनः स्रष्टा क्षितीशः पापनाशनः⁠ ⁠॥⁠ ⁠१०६⁠ ⁠॥

Aatmayonih svayanjaato vaikhaanah saamagaayanah | Devakeenandanah srashtaa kshiteeshah paapanaashanah || 106 ||

शङ्खभृन्नन्दकी चक्री शार्ङ्गधन्वा गदाधरः⁠ ⁠। रथाङ्गपाणिरक्षोभ्यः सर्वप्रहरणायुधः⁠ ⁠॥⁠ ⁠१०७⁠ ⁠॥

Shankhabhrunnandakee chakree shaarngadhanvaa gadaadharah | Rathaangapaanirakshobhyah sarvapraharanaayudhah || 107 ||

श्री सर्वप्रहरणायुध ॐ नम इति⁠ ⁠। वनमाली गदी शार्ङ्गी शङ्खी चक्री च नन्दकी⁠ ⁠। श्रीमान्नारायणो विष्णुर्वासुदेवोऽभिरक्षतु⁠ ⁠॥⁠ ⁠१०८⁠ ⁠॥

Shree sarvapraharanaayudha Om nama iti | Vanamaalee gadee shaarngee shankhee chakree cha nandakee | Shreemaannaaraayano vishnurvaasudevo'bhirakshatu || 108 ||

श्रीवासुदेवोऽभिरक्षतु ॐ नम इति⁠ ⁠। इतीदं कीर्तनीयस्य केशवस्य महात्मनः⁠ ⁠। नाम्नां सहस्रं दिव्यानामशेषेण प्रकीर्तितम्⁠ ⁠॥

Shreevaasudevo'bhirakshatu Om nama iti | Iteedam keertaneeyasya keshavasya mahaatmanah | Naamnaam sahasram divyaanaamasheshena prakeertitam ||

य इदं शृणुयान्नित्यं यश्चापि परिकीर्तयेत्⁠ ⁠। नाशुभं प्राप्नुयात् किञ्चित्सोऽमुत्रेह च मानवः⁠ ⁠॥

Ya idam shrunuyaannityam yashchaapi parikeertayet | Naashubham praapnuyaat kinchitso'mutreha cha maanavah ||

वेदान्तगो ब्राह्मणः स्यात् क्षत्रियो विजयी भवेत्⁠ ⁠। वैश्यो धनसमृद्धः स्याच्छूद्रः सुखमवाप्नुयात्⁠ ⁠॥

Vedaantago braahmanah syaat kshatriyo vijayee bhavet | Vaishyo dhanasamruddhah syaachchhoodrah sukhamavaapnuyaat ||

धर्मार्थी प्राप्नुयाद्धर्ममर्थार्थी चार्थमाप्नुयात्⁠ ⁠। कामानवाप्नुयात् कामी प्रजार्थी चाप्नुयात्प्रजाम्⁠ ⁠॥

Dharmaarthee praapnuyaaddharmamarthaarthee chaarthamaapnuyaat | Kaamaanavaapnuyaat kaamee prajaarthee chaapnuyaatprajaam ||

भक्तिमान् यः सदोत्थाय शुचिस्तद्गतमानसः⁠ ⁠। सहस्रं वासुदेवस्य नाम्नामेतत् प्रकीर्तयेत्⁠ ⁠॥

Bhaktimaan yah sadotthaaya shuchistadgatamaanasah | Sahasram vaasudevasya naamnaametat prakeertayet ||

यशः प्राप्नोति विपुलं यातिप्राधान्यमेव च⁠ ⁠। अचलां श्रियमाप्नोति श्रेयः प्राप्नोत्यनुत्तमम्⁠ ⁠॥

Yashah praapnoti vipulam yaatipraadhaanyameva cha | Achalaam shriyamaapnoti shreyah praapnotyanuttamam ||

न भयं क्वचिदाप्नोति वीर्यं तेजश्च विन्दति⁠ ⁠। भवत्यरोगो द्युतिमान् बलरूप गुणान्वितः⁠ ⁠॥

Na bhayam kvachidaapnoti veeryam tejashcha vindati | Bhavatyarogo dyutimaan balaroopa gunaanvitah ||

रोगार्तो मुच्यते रोगाद्बद्धो मुच्येत बन्धनात्⁠ ⁠। भयान्मुच्येत भीतस्तु मुच्येतापन्न आपदः⁠ ⁠॥

Rogaarto muchyate rogaadbaddho muchyeta bandhanaat | Bhayaanmuchyeta bheetastu muchyetaapanna aapadah ||

दुर्गाण्यतितरत्याशु पुरुषः पुरुषोत्तमम्⁠ ⁠। स्तुवन्नामसहस्रेण नित्यं भक्तिसमन्वितः⁠ ⁠॥

Durgaanyatitaratyaashu purushah purushottamam | Stuvannaamasahasrena nityam bhaktisamanvitah ||

वासुदेवाश्रयो मर्त्यो वासुदेवपरायणः⁠ ⁠। सर्वपापविशुद्धात्मा याति ब्रह्म सनातनम्⁠ ⁠॥

Vaasudevaashrayo martyo vaasudevaparaayanah | Sarvapaapavishuddhaatmaa yaati brahma sanaatanam ||

न वासुदेव भक्तानामशुभं विद्यते क्वचित्⁠ ⁠। जन्ममृत्युजराव्याधिभयं नैवोपजायते⁠ ⁠॥

Na vaasudeva bhaktaanaamashubham vidyate kvachit | Janmamrutyujaraavyaadhibhayam naivopajaayate ||

इमं स्तवमधीयानः श्रद्धाभक्तिसमन्वितः⁠ ⁠। युज्येतात्म सुखक्षान्ति श्रीधृति स्मृति कीर्तिभिः⁠ ⁠॥

Imam stavamadheeyaanah shraddhaabhaktisamanvitah | Yujyetaatma sukhakshaanti shreedhruti smruti keertibhih ||

न क्रोधो न च मात्सर्यं न लोभो नाशुभामतिः⁠ ⁠। भवन्ति कृतपुण्यानां भक्तानां पुरुषोत्तमे⁠ ⁠॥

Na krodho na cha maatsaryam na lobho naashubhaamatih | Bhavanti krutapunyaanaam bhaktaanaam purushottame ||

द्यौः स-चन्द्रार्क नक्षत्रा खं दिशो भूर्महोदधिः⁠ ⁠। वासुदेवस्य वीर्येण विधृतानि महात्मनः⁠ ⁠॥

Dyauh sa-chandraarka nakshatraa kham disho bhoormahodadhih | Vaasudevasya veeryena vidhrutaani mahaatmanah ||

ससुरासुरगन्धर्वं सयक्षोरगराक्षसम्⁠ ⁠। जगद्वशे वर्ततेदं कृष्णस्य स चराचरम्⁠ ⁠॥

Sasuraasuragandharvam sayakshoragaraakshasam | Jagadvashe vartatedam krushnasya sa charaacharam ||

इन्द्रियाणि मनोबुद्धिः सत्त्वं तेजो बलं धृतिः⁠ ⁠। वासुदेवात्मकान्याहुः, क्षेत्रं क्षेत्रज्ञ एव च⁠ ⁠॥

Indriyaani manobuddhih sattvam tejo balam dhrutih | Vaasudevaatmakaanyaahuh, kshetram kshetrajna eva cha ||

सर्वागमानामाचारः प्रथमं परिकल्पते⁠ ⁠। आचारप्रभवो धर्मो धर्मस्य प्रभुरच्युतः⁠ ⁠॥

Sarvaagamaanaamaachaarah prathamam parikalpate | Aachaaraprabhavo dharmo dharmasya prabhurachyutah ||

ऋषयः पितरो देवा महाभूतानि धातवः⁠ ⁠। जङ्गमाजङ्गमं चेदं जगन्नारायणोद्भवम्⁠ ⁠॥

Rushayah pitaro devaa mahaabhootaani dhaatavah | Jangamaajangamam chedam jagannaaraayanodbhavam ||

योगोज्ञानं तथा साङ्ख्यं विद्याः शिल्पादिकर्म च⁠ ⁠। वेदाः शास्त्राणि विज्ञानमेतत्सर्वं जनार्दनात्⁠ ⁠॥

Yogojnaanam tathaa saankhyam vidyaah shilpaadikarma cha | Vedaah shaastraani vijnaanametatsarvam janaardanaat ||

एको विष्णुर्महद्भूतं पृथग्भूतान्यनेकशः⁠ ⁠। त्रींलोकान्व्याप्य भूतात्मा भुङ्क्ते विश्वभुगव्ययः⁠ ⁠॥

Eko vishnurmahadbhootam pruthagbhootaanyanekashah | Treenlokaanvyaapya bhootaatmaa bhunkte vishvabhugavyayah ||

इमं स्तवं भगवतो विष्णोर्व्यासेन कीर्तितम्⁠ ⁠। पठेद्य इच्छेत्पुरुषः श्रेयः प्राप्तुं सुखानि च⁠ ⁠॥

Imam stavam bhagavato vishnorvyaasena keertitam | Pathedya ichchhetpurushah shreyah praaptum sukhaani cha ||

विश्वेश्वरमजं देवं जगतः प्रभुमव्ययम्। भजन्ति ये पुष्कराक्षं न ते यान्ति पराभवम्⁠ ⁠॥ न ते यान्ति पराभवं ॐ नम इति⁠ ⁠।

Vishveshvaramajam devam jagatah prabhumavyayam| Bhajanti ye pushkaraaksham na te yaanti paraabhavam || Na te yaanti paraabhavam Om nama iti |

अर्जुन उवाच पद्मपत्र विशालाक्ष पद्मनाभ सुरोत्तम⁠ ⁠। भक्तानामनुरक्तानां त्राता भव जनार्दन⁠ ⁠॥

Arjuna uvaacha Padmapatra vishaalaaksha padmanaabha surottama | Bhaktaanaamanuraktaanaam traataa bhava janaardana ||

श्रीभगवानुवाच यो मां नामसहस्रेण स्तोतुमिच्छति पाण्डव⁠ ⁠। सोऽहमेकेन श्लोकेन स्तुत एव न संशयः⁠ ⁠॥ स्तुत एव न संशय ॐ नम इति⁠ ⁠।

Shreebhagavaanuvaacha Yo maam naamasahasrena stotumichchhati paandava | So'hamekena shlokena stuta eva na sanshayah || Stuta eva na sanshaya Om nama iti |

व्यास उवाच वासनाद्वासुदेवस्य वासितं भुवनत्रयम्⁠ ⁠। सर्वभूतनिवासोऽसि वासुदेव नमोऽस्तु ते⁠ ⁠॥ श्रीवासुदेव नमोस्तुत ॐ नम इति⁠ ⁠।

Vyaasa uvaacha Vaasanaadvaasudevasya vaasitam bhuvanatrayam | Sarvabhootanivaaso'si vaasudeva namo'stu te || Shreevaasudeva namostuta Om nama iti |

पार्वत्युवाच केनोपायेन लघुना विष्णोर्नामसहस्रकम्⁠ ⁠। पठ्यते पण्डितैर्नित्यं श्रोतुमिच्छाम्यहं प्रभो⁠ ⁠॥

Paarvatyuvaacha Kenopaayena laghunaa vishnornaamasahasrakam | Pathyate panditairnityam shrotumichchhaamyaham prabho ||

ईश्वर उवाच श्रीराम राम रामेति रमे रामे मनोरमे⁠ ⁠। सहस्रनाम तत्तुल्यं रामनाम वरानने⁠ ⁠॥ श्रीराम नाम वरानन ॐ नम इति⁠ ⁠।

Eeshvara uvaacha Shreeraama raama raameti rame raame manorame | Sahasranaama tattulyam raamanaama varaanane || Shreeraama naama varaanana Om nama iti |

ब्रह्मोवाच नमोऽस्त्वनन्ताय सहस्रमूर्तये सहस्रपादाक्षिशिरोरुबाहवे⁠ ⁠। सहस्रनाम्ने पुरुषाय शाश्वते सहस्रकोटी युगधारिणे नमः⁠ ⁠॥ सहस्रकोटी युगधारिणे नम ॐ नम इति⁠ ⁠।

Brahmovaacha Namo'stvanantaaya sahasramoortaye sahasrapaadaakshishirorubaahave | Sahasranaamne purushaaya shaashvate sahasrakotee yugadhaarine namah || Sahasrakotee yugadhaarine nama Om nama iti |

सञ्जय उवाच यत्र योगेश्वरः कृष्णो यत्र पार्थो धनुर्धरः⁠ ⁠। तत्र श्रीर्विजयो भूतिर्ध्रुवा नीतिर्मतिर्मम⁠ ⁠॥

Sanjaya uvaacha Yatra yogeshvarah krushno yatra paartho dhanurdharah | Tatra shreervijayo bhootirdhruvaa neetirmatirmama ||

श्री भगवान् उवाच अनन्याश्चिन्तयन्तो मां ये जनाः पर्युपासते⁠ ⁠। तेषां नित्याभियुक्तानां योगक्षेमं वहाम्यहम्⁠ ⁠॥

Shree bhagavaan uvaacha Ananyaashchintayanto maam ye janaah paryupaasate | Teshaam nityaabhiyuktaanaam yogakshemam vahaamyaham ||

परित्राणाय साधूनां विनाशाय च दुष्कृताम्⁠ ⁠। धर्मसंस्थापनार्थाय सम्भवामि युगे युगे⁠ ⁠॥

Paritraanaaya saadhoonaam vinaashaaya cha dushkrutaam | Dharmasansthaapanaarthaaya sambhavaami yuge yuge ||

आर्ता विषण्णाः शिथिलाश्च भीता घोरेषु च व्याधिषु वर्तमानाः⁠ ⁠। सङ्कीर्त्य नारायणशब्दमात्रं विमुक्तदुःखाः सुखिनो भवन्ति⁠ ⁠॥

Aartaa vishannaah shithilaashcha bheetaa ghoreshu cha vyaadhishu vartamaanaah | Sankeertya naaraayanashabdamaatram vimuktaduhkhaah sukhino bhavanti ||

कायेन वाचा मनसेन्द्रियैर्वा बुद्ध्यात्मना वा प्रकृतेः स्वभावात्⁠ ⁠। करोमि यद्यत्सकलं परस्मै नारायणायेति समर्पयामि⁠ ⁠॥

Kaayena vaachaa manasendriyairvaa buddhyaatmanaa vaa prakruteh svabhaavaat | Karomi yadyatsakalam parasmai naaraayanaayeti samarpayaami ||