मनाचे श्लोक

गणाधीश जो ईश सर्वां गुणांचा⁠ ⁠। मुळारंभ आरंभ तो निर्गुणाचा⁠ ⁠॥ नमूं शारदा मूळ चत्वार वाचा⁠ ⁠। गमूं पंथ आनंत या राघवाचा⁠ ⁠॥⁠ ⁠१⁠ ⁠॥

Ganaadheesh jo eesh sarvaa gunaanchaa | Mulaarambh aarambh to nirgunaachaa || Namoo shaaradaa mool chatvaar vaachaa | Gamoo panth aanant yaa raaghavaachaa || 1 ||

मना सज्जना भक्तिपंथेचि जावें⁠ ⁠। तरी श्रीहरी पाविजेतो स्वभावें⁠ ⁠॥ जनीं निंद्य तें सर्व सोडूनि द्यावें⁠ ⁠। जनीं वंद्य ते सर्व भावे करावे⁠ ⁠॥⁠ ⁠२⁠ ⁠॥

Manaa sajjanaa bhaktipanthechi jaave | Taree shreeharee paavijeto svabhaave || Janee nindya te sarva sodooni dyaave | Janee vandya te sarva bhaave karaave || 2 ||

प्रभाते मनी राम चिंतीत जावा⁠ ⁠। पुढे वैखरी राम आधी वदावा⁠ ⁠॥ सदाचार हा थोर सांडूं नये तो⁠ ⁠। जनीं तोचि तो मानवी धन्य होतो⁠ ⁠॥⁠ ⁠३⁠ ⁠॥

Prabhaate manee raam chinteet jaavaa | Pudhe vaikharee raam aadhee vadaavaa || Sadaachaar haa thor saandoo naye to | Janee tochi to maanavee dhanya hoto || 3 ||

मना वासना दुष्ट कामा न ये रे⁠ ⁠। मना सर्वथा पापबुद्धी नको रे⁠ ⁠॥ मना सर्वथा नीति सोडूं नको हो⁠ ⁠। मना अंतरीं सार वीचार राहो⁠ ⁠॥⁠ ⁠४⁠ ⁠॥

Manaa vaasanaa dushta kaamaa na ye re | Manaa sarvathaa paapabuddhee nako re || Manaa sarvathaa neeti sodoo nako ho | Manaa antaree saar veechaar raaho || 4 ||

मना पापसंकल्प सोडूनि द्यावा⁠ ⁠। मना सत्यसंकल्प जीवीं धरावा⁠ ⁠॥ मना कल्पना ते नको वीषयांची⁠ ⁠। विकारे घडे हो जनी सर्व ची ची⁠ ⁠॥⁠ ⁠५⁠ ⁠॥

Manaa paapasankalpa sodooni dyaavaa | Manaa satyasankalpa jeevee dharaavaa || Manaa kalpanaa te nako veeshayaanchee | Vikaare ghade ho janee sarva chee chee || 5 ||

नको रे मना क्रोध हा खेदकारी⁠ ⁠। नको रे मना काम नाना विकारी⁠ ⁠॥ नको रे मना सर्वदा अंगिकारू⁠ ⁠। नको रे मना मत्सरु दंभ भारु⁠ ⁠॥⁠ ⁠६⁠ ⁠॥

Nako re manaa krodh haa khedakaaree | Nako re manaa kaam naanaa vikaaree || Nako re manaa sarvadaa angikaaroo | Nako re manaa matsaru dambh bhaaru || 6 ||

मना श्रेष्ठ धारिष्ट जीवीं धरावे⁠ ⁠। मना बोलणे नीच सोशीत जावें⁠ ⁠॥ स्वयें सर्वदा नम्र वाचे वदावे⁠ ⁠। मना सर्व लोकांसि रे नीववावें⁠ ⁠॥⁠ ⁠७⁠ ⁠॥

Manaa shreshtha dhaarishta jeevee dharaave | Manaa bolane neech sosheet jaave || Svaye sarvadaa namra vaache vadaave | Manaa sarva lokaansi re neevavaave || 7 ||

देहे त्यागितां कीर्ति मागें उरावी⁠ ⁠। मना सज्जना हेचि क्रीया धरावी⁠ ⁠॥ मना चंदनाचे परी त्वां झिजावे⁠ ⁠। परी अंतरीं सज्जना नीववावे⁠ ⁠॥⁠ ⁠८⁠ ⁠॥

Dehe tyaagitaa keerti maage uraavee | Manaa sajjanaa hechi kreeyaa dharaavee || Manaa chandanaache paree tvaa jhijaave | Paree antaree sajjanaa neevavaave || 8 ||

नको रे मना द्रव्य ते पूढिलांचे⁠ ⁠। अति स्वार्थबुद्धी नुरे पाप सांचे⁠ ⁠॥ घडे भोगणे पाप ते कर्म खोटे⁠ ⁠। न होतां मनासारिखें दु:ख मोठे⁠ ⁠॥⁠ ⁠९⁠ ⁠॥

Nako re manaa dravya te poodhilaanche | Ati svaarthabuddhee nure paap saanche || Ghade bhogane paap te karma khote | Na hotaa manaasaarikhe du:kha mothe || 9 ||

सदा सर्वदा प्रीती रामीं धरावी⁠ ⁠। सुखाची स्वयें सांडि जीवी करावी⁠ ⁠॥ देहेदु:ख ते सूख मानीत जावे⁠ ⁠। विवेके सदा स्वस्वरुपीं भरावें⁠ ⁠॥⁠ ⁠१०⁠ ⁠॥

Sadaa sarvadaa preetee raamee dharaavee | Sukhaachee svaye saandi jeevee karaavee || Dehedu:kha te sookh maaneet jaave | Viveke sadaa svasvarupee bharaave || 10 ||

जनीं सर्वसूखी असा कोण आहे⁠ ⁠। विचारें मना तुंचि शोधुनि पाहे⁠ ⁠॥ मना त्वांचि रे पूर्वसंचीत केले⁠ ⁠। तयासारिखे भोगणें प्राप्त जाले⁠ ⁠॥⁠ ⁠११⁠ ⁠॥

Janee sarvasookhee asaa kon aahe | Vichaare manaa tunchi shodhuni paahe || Manaa tvaanchi re poorvasancheet kele | Tayaasaarikhe bhogane praapta jaale || 11 ||

मना मानसीं दु:ख आणूं नको रे⁠ ⁠। मना सर्वथा शोक चिंता नको रे⁠ ⁠॥ विवेके देहेबुद्धि सोडूनि द्यावी⁠ ⁠। विदेहीपणें मुक्ति भोगीत जावी⁠ ⁠॥⁠ ⁠१२⁠ ⁠॥

Manaa maanasee du:kha aanoo nako re | Manaa sarvathaa shok chintaa nako re || Viveke dehebuddhi sodooni dyaavee | Videheepane mukti bhogeet jaavee || 12 ||

मना सांग पां रावणा काय जाले⁠ ⁠। अकस्मात ते राज्य सर्वै बुडाले⁠ ⁠॥ म्हणोनी कुडी वासना सांड वेगीं⁠ ⁠। बळे लागला काळ हा पाठिलागी⁠ ⁠॥⁠ ⁠१३⁠ ⁠॥

Manaa saang paa raavanaa kaay jaale | Akasmaat te raajya sarvai budaale || Mhanonee kudee vaasanaa saand vegee | Bale laagalaa kaal haa paathilaagee || 13 ||

जिवा कर्मयोगे जनीं जन्म जाला⁠ ⁠। परी शेवटीं काळमूखीं निमाला⁠ ⁠॥ महाथोर ते मृत्युपंथेचि गेले⁠ ⁠। कितीएक ते जन्मले आणि मेले⁠ ⁠॥⁠ ⁠१४⁠ ⁠॥

Jivaa karmayoge janee janma jaalaa | Paree shevatee kaalamookhee nimaalaa || Mahaathor te mrutyupanthechi gele | Kiteeek te janmale aani mele || 14 ||

मना पाहतां सत्य हे मृत्युभूमी⁠ ⁠। जितां बोलती सर्वही जीव मी मी⁠ ⁠॥ चिरंजीव हे सर्वही मानिताती⁠ ⁠। अकस्मात सांडूनिया सर्व जाती⁠ ⁠॥⁠ ⁠१५⁠ ⁠॥

Manaa paahataa satya he mrutyubhoomee | Jitaa bolatee sarvahee jeev mee mee || Chiranjeev he sarvahee maanitaatee | Akasmaat saandooniyaa sarva jaatee || 15 ||

मरे एक त्याचा दुजा शोक वाहे⁠ ⁠। अकस्मात तोही पुढे जात आहे⁠ ⁠॥ पुरेना जनीं लोभ रे क्षोभ त्याते⁠ ⁠। म्हणोनी जनीं मागुता जन्म घेते⁠ ⁠॥⁠ ⁠१६⁠ ⁠॥

Mare ek tyaachaa dujaa shok vaahe | Akasmaat tohee pudhe jaat aahe || Purenaa janee lobh re kshobh tyaate | Mhanonee janee maagutaa janma ghete || 16 ||

मनीं मानवा व्यर्थ चिंता वहाते⁠ ⁠। अकस्मात होणार होऊनि जाते⁠ ⁠॥ घडें भोगणे सर्वही कर्मयोगे⁠ ⁠। मतीमंद तें खेद मानी वियोगें⁠ ⁠॥⁠ ⁠१७⁠ ⁠॥

Manee maanavaa vyartha chintaa vahaate | Akasmaat honaar hoooni jaate || Ghade bhogane sarvahee karmayoge | Mateemand te khed maanee viyoge || 17 ||

मना राघवेंवीण आशा नको रे⁠ ⁠। मना मानवाची नको कीर्ति तूं रे⁠ ⁠॥ जया वर्णिती वेद-शास्त्रे-पुराणें⁠ ⁠। तया वर्णितां सर्वही श्लाघ्यवाणे⁠ ⁠॥⁠ ⁠१८⁠ ⁠॥

Manaa raaghavenveen aashaa nako re | Manaa maanavaachee nako keerti too re || Jayaa varnitee ved-shaastre-puraane | Tayaa varnitaa sarvahee shlaaghyavaane || 18 ||

मना सर्वथा सत्य सांडूं नको रे⁠ ⁠। मना सर्वथा मिथ्य मांडूं नको रे⁠ ⁠॥ मना सत्य ते सत्य वाचे वदावे⁠ ⁠। मना मिथ्य तें मिथ्य सोडूनि द्यावें⁠ ⁠॥⁠ ⁠१९⁠ ⁠॥

Manaa sarvathaa satya saandoo nako re | Manaa sarvathaa mithya maandoo nako re || Manaa satya te satya vaache vadaave | Manaa mithya te mithya sodooni dyaave || 19 ||

बहू हिंपुटी होईजे मायपोटी⁠ ⁠। नको रे मना यातना तेचि मोठी⁠ ⁠॥ निरोधें पचे कोंडिले गर्भवासी⁠ ⁠। अधोमूख रे दु:ख त्या बाळकासीं⁠ ⁠॥⁠ ⁠२०⁠ ⁠॥

Bahoo himputee hoeeje maayapotee | Nako re manaa yaatanaa techi mothee || Nirodhe pache kondile garbhavaasee | Adhomookh re du:kha tyaa baalakaasee || 20 ||

मना वासना चूकवीं येरझारा⁠ ⁠। मना कामना सांडी रे द्रव्यदारा⁠ ⁠॥ मना यातना थोर हे गर्भवासीं⁠ ⁠। मना सज्जना भेटवीं राघवासीं⁠ ⁠॥⁠ ⁠२१⁠ ⁠॥

Manaa vaasanaa chookavee yerajhaaraa | Manaa kaamanaa saandee re dravyadaaraa || Manaa yaatanaa thor he garbhavaasee | Manaa sajjanaa bhetavee raaghavaasee || 21 ||

मना सज्जना हीत माझें करावें⁠ ⁠। रघुनायका दृढ चित्ती धरावें⁠ ⁠॥ महाराज तो स्वामि वायुसुताचा⁠ ⁠। जना उद्धरी नाथ लोकत्रयाचा⁠ ⁠॥⁠ ⁠२२⁠ ⁠॥

Manaa sajjanaa heet maajhe karaave | Raghunaayakaa drudh chittee dharaave || Mahaaraaj to svaami vaayusutaachaa | Janaa uddharee naath lokatrayaachaa || 22 ||

न बोलें मना राघवेवीण कांहीं⁠ ⁠। जनी वाउगें बोलता सुख नाहीं⁠ ⁠॥ घडिने घडी काळ आयुष्य नेतो⁠ ⁠। देहांतीं तुला कोण सोडूं पहातो?⁠ ⁠॥⁠ ⁠२३⁠ ⁠॥

Na bole manaa raaghaveveen kaanhee | Janee vaauge bolataa sukh naahee || Ghadine ghadee kaal aayushya neto | Dehaantee tulaa kon sodoo pahaato? || 23 ||

रघुनायकावीण वांया शिणावे⁠ ⁠। जनासारिखे व्यर्थ कां वोसणावें⁠ ⁠॥ सदा सर्वदा नाम वाचे वसो दे⁠ ⁠। अहंता मनी पापिणी ते नसो दे⁠ ⁠॥⁠ ⁠२४⁠ ⁠॥

Raghunaayakaaveen vaanyaa shinaave | Janaasaarikhe vyartha kaa vosanaave || Sadaa sarvadaa naam vaache vaso de | Ahantaa manee paapinee te naso de || 24 ||

मना वीट मानूं नको बोलण्याचा⁠ ⁠। पुढें मागुता राम जोडेल कैंचा⁠ ⁠॥ सुखाची घडी लोटतां सूख आहे⁠ ⁠। पुढें सर्व जाईल कांही न राहे⁠ ⁠॥⁠ ⁠२५⁠ ⁠॥

Manaa veet maanoo nako bolanyaachaa | Pudhe maagutaa raam jodel kainchaa || Sukhaachee ghadee lotataa sookh aahe | Pudhe sarva jaaeel kaanhee na raahe || 25 ||

देहेरक्षणाकारणें यत्न केला⁠ ⁠। परी शेवटीं काळ घेउन गेला⁠ ⁠॥ करीं रे मना भक्ति या राघवाची⁠ ⁠। पुढें अंतरीं सोडिं चिंता भवाची⁠ ⁠॥⁠ ⁠२६⁠ ⁠॥

Deherakshanaakaarane yatna kelaa | Paree shevatee kaal gheun gelaa || Karee re manaa bhakti yaa raaghavaachee | Pudhe antaree sodi chintaa bhavaachee || 26 ||

भवाच्या भये काय भीतोस लंडी⁠ ⁠। धरीं रे मना धीर धाकासि सांडी⁠ ⁠॥ रघूनायकासारिखा स्वामि शीरीं⁠ ⁠। नुपेक्षी कदा कोपल्या दंडधारी⁠ ⁠॥⁠ ⁠२७⁠ ⁠॥

Bhavaachyaa bhaye kaay bheetos landee | Dharee re manaa dheer dhaakaasi saandee || Raghoonaayakaasaarikhaa svaami sheeree | Nupekshee kadaa kopalyaa dandadhaaree || 27 ||

दिनानाथ हा राम कोदंडधारी⁠ ⁠। पुढें देखतां काळ पोटीं थरारी⁠ ⁠॥ मना वाक्य नेमस्त हे सत्य मानीं⁠ ⁠। नुपेक्षी कदा राम दासाभिमानी⁠ ⁠॥⁠ ⁠२८⁠ ⁠॥

Dinaanaath haa raam kodandadhaaree | Pudhe dekhataa kaal potee tharaaree || Manaa vaakya nemasta he satya maanee | Nupekshee kadaa raam daasaabhimaanee || 28 ||

पदी राघवाचे सदा ब्रीद गाजे⁠ ⁠। वळें भक्तरीपूशिरी कांबि वाजे⁠ ⁠॥ पुरी वाहिली सर्व जेणे विमानीं⁠ ⁠। नुपेक्षी कदा रामदासाभिमानी⁠ ⁠॥⁠ ⁠२९⁠ ⁠॥

Padee raaghavaache sadaa breed gaaje | Vale bhaktareepooshiree kaambi vaaje || Puree vaahilee sarva jene vimaanee | Nupekshee kadaa raamadaasaabhimaanee || 29 ||

समर्थाचिया सेवका वक्र पाहे⁠ ⁠। असा सर्व भुमंडळी कोण आहे⁠ ⁠॥ जयाची लिला वर्णिती लोक तीन्ही⁠ ⁠। नुपेक्षी कदा राम दासाभिमानी⁠ ⁠॥⁠ ⁠३०⁠ ⁠॥

Samarthaachiyaa sevakaa vakra paahe | Asaa sarva bhumandalee kon aahe || Jayaachee lilaa varnitee lok teenhee | Nupekshee kadaa raam daasaabhimaanee || 30 ||

महासंकटी सोडिले देव जेणें⁠ ⁠। प्रतापे बळे आगळा सर्वगूणे⁠ ⁠॥ जयाते स्मरे शैलजा शूलपाणी⁠ ⁠। नुपेक्षी कदा राम दासाभिमानी⁠ ⁠॥⁠ ⁠३१⁠ ⁠॥

Mahaasankatee sodile dev jene | Prataape bale aagalaa sarvagoone || Jayaate smare shailajaa shoolapaanee | Nupekshee kadaa raam daasaabhimaanee || 31 ||

अहल्या शिळा राघवें मुक्त केली⁠ ⁠। पदीं लागतां दिव्य होऊनि गेली⁠ ⁠॥ जया वर्णितां शीणली वेदवाणी⁠ ⁠। नुपेक्षी कदा राम दासाभिमानी⁠ ⁠॥⁠ ⁠३२⁠ ⁠॥

Ahalyaa shilaa raaghave mukta kelee | Padee laagataa divya hoooni gelee || Jayaa varnitaa sheenalee vedavaanee | Nupekshee kadaa raam daasaabhimaanee || 32 ||

वसे मेरुमांदार हे सृष्टिलीला⁠ ⁠। शशी सूर्य तारांगणे मेघमाला⁠ ⁠॥ चिरंजीव केले जनी दास दोन्ही⁠ ⁠। नुपेक्षी कदा राम दासाभिमानी⁠ ⁠॥⁠ ⁠३३⁠ ⁠॥

Vase merumaandaar he srushtileelaa | Shashee soorya taaraangane meghamaalaa || Chiranjeev kele janee daas donhee | Nupekshee kadaa raam daasaabhimaanee || 33 ||

उपेक्षी कदा रामरुपी असेना⁠ ⁠। जिवां मानवां निश्चयो तो वसेना⁠ ⁠॥ शिरी भार वाहेन बोले पुराणीं⁠ ⁠। नुपेक्षी कदा राम दासाभिमानी⁠ ⁠॥⁠ ⁠३४⁠ ⁠॥

Upekshee kadaa raamarupee asenaa | Jivaa maanavaa nishchayo to vasenaa || Shiree bhaar vaahen bole puraanee | Nupekshee kadaa raam daasaabhimaanee || 34 ||

असे हो जया अंतरी भाव जैसा⁠ ⁠। वसे हो तया अंतरी देव तैसा⁠ ⁠॥ अनन्यास रक्षीतसे चापपाणी⁠ ⁠। नुपेक्षी कदा राम दासाभिमानी⁠ ⁠॥⁠ ⁠३५⁠ ⁠॥

Ase ho jayaa antaree bhaav jaisaa | Vase ho tayaa antaree dev taisaa || Ananyaas raksheetase chaapapaanee | Nupekshee kadaa raam daasaabhimaanee || 35 ||

सदा सर्वदा देव सन्नीध आहे⁠ ⁠। कृपाळूपणे अल्प धारिष्ट पाहे⁠ ⁠॥ सुखानंद आनंद कैवल्यदानी⁠ ⁠। नुपेक्षी कदा राम दासाभिमानी⁠ ⁠॥⁠ ⁠३६⁠ ⁠॥

Sadaa sarvadaa dev sanneedh aahe | Krupaaloopane alpa dhaarishta paahe || Sukhaanand aanand kaivalyadaanee | Nupekshee kadaa raam daasaabhimaanee || 36 ||

सदा चक्रवाकासि मार्तंड जैसा⁠ ⁠। उडी घालितो संकटी स्वामि तैसा⁠ ⁠॥ हरीभक्तिचा घाव गाजे निशाणी⁠ ⁠। नुपेक्षी कदा राम दासाभिमानी⁠ ⁠॥⁠ ⁠३७⁠ ⁠॥

Sadaa chakravaakaasi maartand jaisaa | Udee ghaalito sankatee svaami taisaa || Hareebhaktichaa ghaav gaaje nishaanee | Nupekshee kadaa raam daasaabhimaanee || 37 ||

मना प्रार्थना तूजला एक आहे⁠ ⁠। रघूराज थक्कीत होऊनि पाहे⁠ ⁠॥ अवज्ञा कदा हो यदर्थी न कीजे⁠ ⁠। मना सज्जना राघवी वस्ति कीजे⁠ ⁠॥⁠ ⁠३८⁠ ⁠॥

Manaa praarthanaa toojalaa ek aahe | Raghooraaj thakkeet hoooni paahe || Avadnyaa kadaa ho yadarthee na keeje | Manaa sajjanaa raaghavee vasti keeje || 38 ||

जया वर्णिती वेद शास्त्रे पुराणे⁠ ⁠। जयाचेनि योगें समाधान बाणे⁠ ⁠॥ तयालागिं हें सर्व चांचल्य दीजे⁠ ⁠। मना सज्जना राघवी वस्ति कीजे⁠ ⁠॥⁠ ⁠३९⁠ ⁠॥

Jayaa varnitee ved shaastre puraane | Jayaacheni yoge samaadhaan baane || Tayaalaagi he sarva chaanchalya deeje | Manaa sajjanaa raaghavee vasti keeje || 39 ||

मना पाविजे सर्वही सूख जेथे⁠ ⁠। अति आदरें ठेविजे लक्ष तेथें⁠ ⁠॥ विविकें कुडी कल्पना पालटिजे⁠ ⁠। मना सज्जना राघवी वस्ति कीजे⁠ ⁠॥⁠ ⁠४०⁠ ⁠॥

Manaa paavije sarvahee sookh jethe | Ati aadare thevije laksha tethe || Vivike kudee kalpanaa paalatije | Manaa sajjanaa raaghavee vasti keeje || 40 ||

बहू हिंडतां सौख्य होणार नाहीं⁠ ⁠। शिणावे परी नातुडे हीत कांहीं⁠ ⁠॥ विचारें बरें अंतरा बोधवीजे⁠ ⁠। मना सज्जना राघवीं वस्ति कीजे⁠ ⁠॥⁠ ⁠४१⁠ ⁠॥

Bahoo hindataa saukhya honaar naahee | Shinaave paree naatude heet kaanhee || Vichaare bare antaraa bodhaveeje | Manaa sajjanaa raaghavee vasti keeje || 41 ||

बहुतांपरी हेंचि आतां धरावें⁠ ⁠। रघूनायका आपुलेसे करावें⁠ ⁠॥ दिनानाथ हें तोडरीं ब्रीद गाजे⁠ ⁠। मना सज्जना राघवीं वस्ति कीजे⁠ ⁠॥⁠ ⁠४२⁠ ⁠॥

Bahutaamparee henchi aataa dharaave | Raghoonaayakaa aapulese karaave || Dinaanaath he todaree breed gaaje | Manaa sajjanaa raaghavee vasti keeje || 42 ||

मना सज्जना एक जीवीं धरावें⁠ ⁠। जनी आपुलें हीत तूवां करावें⁠ ⁠॥ रघूनायकावीण बोलो नको हो⁠ ⁠। सदा मानसीं तो निजध्यास राहो⁠ ⁠॥⁠ ⁠४३⁠ ⁠॥

Manaa sajjanaa ek jeevee dharaave | Janee aapule heet toovaa karaave || Raghoonaayakaaveen bolo nako ho | Sadaa maanasee to nijadhyaas raaho || 43 ||

मना रे जनीं मौनमुद्रा धरावी⁠ ⁠। कथा आदरे राघवाची करावी⁠ ⁠॥ नसें राम ते धाम सोडूनि द्यावे⁠ ⁠। सुखालागिं आरण्य सेवीत जावे⁠ ⁠॥⁠ ⁠४४⁠ ⁠॥

Manaa re janee maunamudraa dharaavee | Kathaa aadare raaghavaachee karaavee || Nase raam te dhaam sodooni dyaave | Sukhaalaagi aaranya seveet jaave || 44 ||

जयाचेनि संगे समाधान भंगे⁠ ⁠। अहंता अकस्मात येऊनि लागे⁠ ⁠॥ तये संगतीची जनीं कोण गोडी⁠ ⁠। जिये संगतीनें मती राम सोडी⁠ ⁠॥⁠ ⁠४५⁠ ⁠॥

Jayaacheni sange samaadhaan bhange | Ahantaa akasmaat yeooni laage || Taye sangateechee janee kon godee | Jiye sangateene matee raam sodee || 45 ||

मना जे घडी राघवेवीण गेली⁠ ⁠। जनीं आपुली ते तुवां हानि केली⁠ ⁠॥ रघूनायकावीण तो शीण आहे⁠ ⁠। जनी दक्ष तो लक्ष लावूनि पाहे⁠ ⁠॥⁠ ⁠४६⁠ ⁠॥

Manaa je ghadee raaghaveveen gelee | Janee aapulee te tuvaa haani kelee || Raghoonaayakaaveen to sheen aahe | Janee daksha to laksha laavooni paahe || 46 ||

मनीं लोचनीं श्रीहरी तोचि पाहे⁠ ⁠। जनीं जाणतां मुक्त होऊनि राहे⁠ ⁠॥ गुणीं प्रीति राखे क्रमू साधनाचा⁠ ⁠। जगीं धन्य तो दास सर्वोत्तमाचा⁠ ⁠॥⁠ ⁠४७⁠ ⁠॥

Manee lochanee shreeharee tochi paahe | Janee jaanataa mukta hoooni raahe || Gunee preeti raakhe kramoo saadhanaachaa | Jagee dhanya to daas sarvottamaachaa || 47 ||

सदा देवकाजीं झिजे देह ज्याचा⁠ ⁠। सदा रामनामें वदे नित्य साचा⁠ ⁠॥ स्वधर्मेचि चाले सदा उत्तमाचा⁠ ⁠। जगीं धन्य तो दास सर्वोत्तमाचा⁠ ⁠॥⁠ ⁠४८⁠ ⁠॥

Sadaa devakaajee jhije deh jyaachaa | Sadaa raamanaame vade nitya saachaa || Svadharmechi chaale sadaa uttamaachaa | Jagee dhanya to daas sarvottamaachaa || 48 ||

सदा बोलण्यासारिखे चालताहे⁠ ⁠। अनेकीं सदा एक देवासि पाहे⁠ ⁠॥ सगूणी भजे लेश नाही भ्रमाचा⁠ ⁠। जगीं धन्य तो दास सर्वोत्तमाचा⁠ ⁠॥⁠ ⁠४९⁠ ⁠॥

Sadaa bolanyaasaarikhe chaalataahe | Anekee sadaa ek devaasi paahe || Sagoonee bhaje lesh naahee bhramaachaa | Jagee dhanya to daas sarvottamaachaa || 49 ||

नसे अंतरी काम नानाविकारी⁠ ⁠। उदासीन जो तापसी ब्रह्मचारी⁠ ⁠॥ निवाला मनीं लेश नाही तमाचा⁠ ⁠। जगी धन्य तो दास सर्वोत्तमाचा⁠ ⁠॥⁠ ⁠५०⁠ ⁠॥

Nase antaree kaam naanaavikaaree | Udaaseen jo taapasee brahmachaaree || Nivaalaa manee lesh naahee tamaachaa | Jagee dhanya to daas sarvottamaachaa || 50 ||

मदें मत्सरें सांडिली स्वार्थबुद्धी⁠ ⁠। प्रपंचीक नाहीं जयातें उपाधी⁠ ⁠॥ सदा बोलणे नम्र वाचा सुवाचा⁠ ⁠। जगी धन्य तो दास सर्वोत्तमाचा⁠ ⁠॥⁠ ⁠५१⁠ ⁠॥

Made matsare saandilee svaarthabuddhee | Prapancheek naahee jayaate upaadhee || Sadaa bolane namra vaachaa suvaachaa | Jagee dhanya to daas sarvottamaachaa || 51 ||

क्रमी वेळ जो तत्त्वचिंतानुवादे⁠ ⁠। न लिंपे कदा दंभ वादे विवादे⁠ ⁠॥ करी सुखसंवाद जो उगमाचा⁠ ⁠। जगी धन्य तो दास सर्वोत्तमाचा⁠ ⁠॥⁠ ⁠५२⁠ ⁠॥

Kramee vel jo tattvachintaanuvaade | Na limpe kadaa dambh vaade vivaade || Karee sukhasanvaad jo ugamaachaa | Jagee dhanya to daas sarvottamaachaa || 52 ||

सदा आर्जवी प्रीय जो सर्व लोकीं⁠ ⁠। सदा सर्वदा सत्यवादी विवेकी⁠ ⁠॥ न बोले कदा मिथ्य वाचा त्रिवाचा⁠ ⁠। जगी धन्य तो दास सर्वोत्तमाचा⁠ ⁠॥⁠ ⁠५३⁠ ⁠॥

Sadaa aarjavee preey jo sarva lokee | Sadaa sarvadaa satyavaadee vivekee || Na bole kadaa mithya vaachaa trivaachaa | Jagee dhanya to daas sarvottamaachaa || 53 ||

सदा सेवि आरण्य तारुण्यकाळीं⁠ ⁠। मिळेना कदा कल्पनेचेनि मेळी⁠ ⁠॥ चळेना मनीं निश्चयो दृढ ज्याचा⁠ ⁠। जगीं धन्य तो दास सर्वोत्तमाचा⁠ ⁠॥⁠ ⁠५४⁠ ⁠॥

Sadaa sevi aaranya taarunyakaalee | Milenaa kadaa kalpanecheni melee || Chalenaa manee nishchayo drudh jyaachaa | Jagee dhanya to daas sarvottamaachaa || 54 ||

नसे मानसीं नष्ट आशा दुराशा⁠ ⁠। वसे अंतरीं प्रेमपाशा पिपाशा⁠ ⁠॥ ऋणी देव हा भक्तिभावे जयाचा⁠ ⁠। जगी धन्य तो दास सर्वोत्तमाचा⁠ ⁠॥⁠ ⁠५५⁠ ⁠॥

Nase maanasee nashta aashaa duraashaa | Vase antaree premapaashaa pipaashaa || Runee dev haa bhaktibhaave jayaachaa | Jagee dhanya to daas sarvottamaachaa || 55 ||

दिनाचा दयाळू मनाचा मवाळू⁠ ⁠। स्नेहाळू कृपाळू जनीं दासपाळू⁠ ⁠॥ तया अंतरी क्रोध संताप कैंचा⁠ ⁠। जगीं धन्य तो दास सर्वोत्तमाचा⁠ ⁠॥⁠ ⁠५६⁠ ⁠॥

Dinaachaa dayaaloo manaachaa mavaaloo | Snehaaloo krupaaloo janee daasapaaloo || Tayaa antaree krodh santaap kainchaa | Jagee dhanya to daas sarvottamaachaa || 56 ||

जगीं होइजे धन्य या रामनामे⁠ ⁠। क्रिया भक्ति ऊपासना नित्य नेमे⁠ ⁠॥ उदासीनता तत्त्वता सार आहे⁠ ⁠। सदा सर्वदा मोकळी वृत्ति राहे⁠ ⁠॥⁠ ⁠५७⁠ ⁠॥

Jagee hoije dhanya yaa raamanaame | Kriyaa bhakti oopaasanaa nitya neme || Udaaseenataa tattvataa saar aahe | Sadaa sarvadaa mokalee vrutti raahe || 57 ||

नको वासना वीषयीं वृत्तिरुपें⁠ ⁠। पदार्थी जडे कामना पूर्वपापें⁠ ⁠॥ सदा राम निष्काम चिंतीत जावा⁠ ⁠। मना कल्पनालेश तोहि नसावा⁠ ⁠॥⁠ ⁠५८⁠ ⁠॥

Nako vaasanaa veeshayee vruttirupe | Padaarthee jade kaamanaa poorvapaape || Sadaa raam nishkaam chinteet jaavaa | Manaa kalpanaalesh tohi nasaavaa || 58 ||

मना कल्पना कल्पितां कल्पकोटी⁠ ⁠। नव्हे रे नव्हे सर्वथा रामभेटी⁠ ⁠॥ मनीं कामना राम नाही जयाला⁠ ⁠। अती आदरे प्रीती नाही तयाला⁠ ⁠॥⁠ ⁠५९⁠ ⁠॥

Manaa kalpanaa kalpitaa kalpakotee | Navhe re navhe sarvathaa raamabhetee || Manee kaamanaa raam naahee jayaalaa | Atee aadare preetee naahee tayaalaa || 59 ||

मना राम कल्पतरु कामधेनु⁠ ⁠। निधी सार चिंतामणी काय वानूं⁠ ⁠॥ जयाचेनि योगे घडे सर्व सत्ता⁠ ⁠। तया साम्यता कायसी कोण आतां⁠ ⁠॥⁠ ⁠६०⁠ ⁠॥

Manaa raam kalpataru kaamadhenu | Nidhee saar chintaamanee kaay vaanoo || Jayaacheni yoge ghade sarva sattaa | Tayaa saamyataa kaayasee kon aataa || 60 ||

उभा कल्पवृक्षातळीं दु:ख वाहे⁠ ⁠। तया अंतरीं सर्वदा तेचि आहे⁠ ⁠॥ जनी सज्जनी वाद हा वाढवावा⁠ ⁠। पुढें मागता शोक जीवीं धरावा⁠ ⁠॥⁠ ⁠६१⁠ ⁠॥

Ubhaa kalpavrukshaatalee du:kha vaahe | Tayaa antaree sarvadaa techi aahe || Janee sajjanee vaad haa vaadhavaavaa | Pudhe maagataa shok jeevee dharaavaa || 61 ||

निजध्यास तो सर्व तुटोनि गेला⁠ ⁠। बळें अंतरीं शोक संताप ठेला⁠ ⁠॥ सुखानंद आनंद भेदें बुडाला⁠ ⁠। मना निश्चयो सर्व खेदे उडाला⁠ ⁠॥⁠ ⁠६२⁠ ⁠॥

Nijadhyaas to sarva tutoni gelaa | Bale antaree shok santaap thelaa || Sukhaanand aanand bhede budaalaa | Manaa nishchayo sarva khede udaalaa || 62 ||

घरी कामधेनू पुढें ताक मागें⁠ ⁠। हरीबोध सांडोनि वेवाद लागे⁠ ⁠॥ करी सार चिंतामणी काचखंडे⁠ ⁠। तया मागतां देत आहे उदंडे⁠ ⁠॥⁠ ⁠६३⁠ ⁠॥

Gharee kaamadhenoo pudhe taak maage | Hareebodh saandoni vevaad laage || Karee saar chintaamanee kaachakhande | Tayaa maagataa det aahe udande || 63 ||

अती मूढ त्या दृढ बुद्धि असेना⁠ ⁠। अती काम त्या राम चित्ती वसेना⁠ ⁠॥ अती लोभ त्या क्षोभ होइल जाणा⁠ ⁠। अती वीषयी सर्वदा दैन्यवाणा⁠ ⁠॥⁠ ⁠६४⁠ ⁠॥

Atee moodh tyaa drudh buddhi asenaa | Atee kaam tyaa raam chittee vasenaa || Atee lobh tyaa kshobh hoil jaanaa | Atee veeshayee sarvadaa dainyavaanaa || 64 ||

नको दैन्यवाणें जिणे भक्तिऊणे⁠ ⁠। अती मुर्ख त्या सर्वदा दु:ख दूणे⁠ ⁠॥ धरीं रे मना आदरें प्रीति रामी⁠ ⁠। नको वासना हेमधामीं विरामीं⁠ ⁠॥⁠ ⁠६५⁠ ⁠॥

Nako dainyavaane jine bhaktioone | Atee murkha tyaa sarvadaa du:kha doone || Dharee re manaa aadare preeti raamee | Nako vaasanaa hemadhaamee viraamee || 65 ||

नव्हे सार संसार हा घोर आहे⁠ ⁠। मना सज्जना सत्य शोधुनि पाहे⁠ ⁠॥ जनीं वीष खातां पुढे सूख कैचे⁠ ⁠। करीं रे मना ध्यान या राघवाचें⁠ ⁠॥⁠ ⁠६६⁠ ⁠॥

Navhe saar sansaar haa ghor aahe | Manaa sajjanaa satya shodhuni paahe || Janee veesh khaataa pudhe sookh kaiche | Karee re manaa dhyaan yaa raaghavaache || 66 ||

घनश्याम हा राम लावण्यरुपी⁠ ⁠। महाधीर गंभीर पूर्णप्रतापी⁠ ⁠॥ करी संकटीं सेवकांचा कुडावा⁠ ⁠। प्रभाते मनी राम चिंतीत जावा⁠ ⁠॥⁠ ⁠६७⁠ ⁠॥

Ghanashyaam haa raam laavanyarupee | Mahaadheer gambheer poornaprataapee || Karee sankatee sevakaanchaa kudaavaa | Prabhaate manee raam chinteet jaavaa || 67 ||

बळें आगळा राम कोदंडधारी⁠ ⁠। महाकाळ विक्राळ तोही थरारी⁠ ⁠॥ पुढे मानवा किंकरा कोण केवा⁠ ⁠। प्रभाते मनी राम चिंतीत जावा⁠ ⁠॥⁠ ⁠६८⁠ ⁠॥

Bale aagalaa raam kodandadhaaree | Mahaakaal vikraal tohee tharaaree || Pudhe maanavaa kinkaraa kon kevaa | Prabhaate manee raam chinteet jaavaa || 68 ||

सुखानंदकारी निवारी भयातें⁠ ⁠। जनीं भक्तिभावे भजावे तयातें⁠ ⁠॥ विवेके त्यजावा अनाचार हेवा⁠ ⁠। प्रभाते मनी राम चिंतीत जावा⁠ ⁠॥⁠ ⁠६९⁠ ⁠॥

Sukhaanandakaaree nivaaree bhayaate | Janee bhaktibhaave bhajaave tayaate || Viveke tyajaavaa anaachaar hevaa | Prabhaate manee raam chinteet jaavaa || 69 ||

सदा रामनामे वदा पुर्णकामें⁠ ⁠। कदा बाधिजेना ऽऽ पदा नित्य नेमें⁠ ⁠॥ मदालस्य हा सर्व सोडोनि द्यावा⁠ ⁠। प्रभाते मनी राम चिंतीत जावा⁠ ⁠॥⁠ ⁠७०⁠ ⁠॥

Sadaa raamanaame vadaa purnakaame | Kadaa baadhijenaa '' padaa nitya neme || Madaalasya haa sarva sodoni dyaavaa | Prabhaate manee raam chinteet jaavaa || 70 ||

जयाचेनि नामें महादोष जाती⁠ ⁠। जयाचेनि नामें गती पाविजेती⁠ ⁠॥ जयाचेनि नामें घडे पुण्यठेवा⁠ ⁠। प्रभाते मनी राम चिंतीत जावा⁠ ⁠॥⁠ ⁠७१⁠ ⁠॥

Jayaacheni naame mahaadosh jaatee | Jayaacheni naame gatee paavijetee || Jayaacheni naame ghade punyathevaa | Prabhaate manee raam chinteet jaavaa || 71 ||

न वेचे कदा ग्रंथचि अर्थ काही⁠ ⁠। मुखे नाम उच्चारितां कष्ट नाहीं⁠ ⁠॥ महाघोर संसारशत्रु जिणावा⁠ ⁠। प्रभाते मनी राम चिंतीत जावा⁠ ⁠॥⁠ ⁠७२⁠ ⁠॥

Na veche kadaa granthachi artha kaahee | Mukhe naam uchchaaritaa kashta naahee || Mahaaghor sansaarashatru jinaavaa | Prabhaate manee raam chinteet jaavaa || 72 ||

देहेदंडणेचे महादु:ख आहे⁠ ⁠। महादु:ख तें नाम घेता न राहे⁠ ⁠॥ सदाशीव चिंतीतसे देवदेवा⁠ ⁠। प्रभाते मनीं राम चिंतीत जावा⁠ ⁠॥⁠ ⁠७३⁠ ⁠॥

Dehedandaneche mahaadu:kha aahe | Mahaadu:kha te naam ghetaa na raahe || Sadaasheev chinteetase devadevaa | Prabhaate manee raam chinteet jaavaa || 73 ||

बहुतांपरी संकटे साधनांची⁠ ⁠। व्रते दान उद्यापने ती धनाची⁠ ⁠॥ दिनाचा दयाळू मनी आठवावा⁠ ⁠। प्रभाते मनी राम चिंतीत जावा⁠ ⁠॥⁠ ⁠७४⁠ ⁠॥

Bahutaamparee sankate saadhanaanchee | Vrate daan udyaapane tee dhanaachee || Dinaachaa dayaaloo manee aathavaavaa | Prabhaate manee raam chinteet jaavaa || 74 ||

समस्तामधे सार साचार आहे⁠ ⁠। कळेना तरी सर्व शोधुन पाहे⁠ ⁠॥ जिवा संशयो वाउगा तो त्यजावा⁠ ⁠। प्रभाते मनी राम चिंतीत जावा⁠ ⁠॥⁠ ⁠७५⁠ ⁠॥

Samastaamadhe saar saachaar aahe | Kalenaa taree sarva shodhun paahe || Jivaa sanshayo vaaugaa to tyajaavaa | Prabhaate manee raam chinteet jaavaa || 75 ||

नव्हे कर्म ना धर्म ना योग कांही⁠ ⁠। नव्हे भोग ना त्याग ना सांग पाहीं⁠ ⁠॥ म्हणे दास विश्वास नामी धरावा⁠ ⁠। प्रभाते मनी राम चिंतीत जावा⁠ ⁠॥⁠ ⁠७६⁠ ⁠॥

Navhe karma naa dharma naa yog kaanhee | Navhe bhog naa tyaag naa saang paahee || Mhane daas vishvaas naamee dharaavaa | Prabhaate manee raam chinteet jaavaa || 76 ||

करी काम निष्काम या राघवाचे⁠ ⁠। करी रुप स्वरुप सर्वां जिवांचे⁠ ⁠॥ करि छंद निर्द्वद्व हे गुण गातां⁠ ⁠। हरीकीर्तनी वृत्तिविश्वास होतां⁠ ⁠॥⁠ ⁠७७⁠ ⁠॥

Karee kaam nishkaam yaa raaghavaache | Karee rup svarup sarvaa jivaanche || Kari chhand nirdvadva he gun gaataa | Hareekeertanee vruttivishvaas hotaa || 77 ||

अहो ज्या नरा रामविश्वास नाहीं⁠ ⁠। तया पामरा बाधिजे सर्व कांही⁠ ⁠॥ महाराज तो स्वामि कैवल्यदाता⁠ ⁠। वृथा वाहणें देहसंसारचिंता⁠ ⁠॥⁠ ⁠७८⁠ ⁠॥

Aho jyaa naraa raamavishvaas naahee | Tayaa paamaraa baadhije sarva kaanhee || Mahaaraaj to svaami kaivalyadaataa | Vruthaa vaahane dehasansaarachintaa || 78 ||

मना पावना भावना राघवाची⁠ ⁠। धरी अंतरीं सोडिं चिंता भवाची⁠ ⁠॥ भवाची जिवा मानवा भूलि ठेली⁠ ⁠। नसे वस्तुचि धारणा व्यर्थ गेली⁠ ⁠॥⁠ ⁠७९⁠ ⁠॥

Manaa paavanaa bhaavanaa raaghavaachee | Dharee antaree sodi chintaa bhavaachee || Bhavaachee jivaa maanavaa bhooli thelee | Nase vastuchi dhaaranaa vyartha gelee || 79 ||

धरा श्रीवरा त्या हरा अंतराते⁠ ⁠। तरा दुस्तरा त्या परा सागराते⁠ ⁠॥ सरा वीसरा त्या भरा दुर्भराते⁠ ⁠। करा नीकरा त्या खरा मत्सराते⁠ ⁠॥⁠ ⁠८०⁠ ⁠॥

Dharaa shreevaraa tyaa haraa antaraate | Taraa dustaraa tyaa paraa saagaraate || Saraa veesaraa tyaa bharaa durbharaate | Karaa neekaraa tyaa kharaa matsaraate || 80 ||

मना मत्सरे नाम सांडूं नको हो⁠ ⁠। अती आदरे हा निजध्यास राहो⁠ ⁠॥ समस्तांमधे नाम हे सार आहे⁠ ⁠। दुजी तूळणा तूळितांही न साहे⁠ ⁠॥⁠ ⁠८१⁠ ⁠॥

Manaa matsare naam saandoo nako ho | Atee aadare haa nijadhyaas raaho || Samastaammadhe naam he saar aahe | Dujee toolanaa toolitaanhee na saahe || 81 ||

बहु नाम या रामनामी तुळेना⁠ ⁠। अभाग्या नरा पामरा हे कळेंना⁠ ⁠॥ विषा औषधा घेतले पार्वतीशे⁠ ⁠। जिवा मानवा किंकरा कोण पुसे⁠ ⁠॥⁠ ⁠८२⁠ ⁠॥

Bahu naam yaa raamanaamee tulenaa | Abhaagyaa naraa paamaraa he kalennaa || Vishaa aushadhaa ghetale paarvateeshe | Jivaa maanavaa kinkaraa kon puse || 82 ||

जेणे जाळिला काम तो राम ध्यातो⁠ ⁠। उमेसी अती आदरें गूण गातो⁠ ⁠॥ बहु ज्ञान वैराग्य सामर्थ्य जेथें⁠ ⁠। परी अंतरी नामविश्वास तेथें⁠ ⁠॥⁠ ⁠८३⁠ ⁠॥

Jene jaalilaa kaam to raam dhyaato | Umesee atee aadare goon gaato || Bahu dnyaan vairaagya saamarthya jethe | Paree antaree naamavishvaas tethe || 83 ||

विठोने शिरी वाहिला देवराणा⁠ ⁠। तया अंतरी ध्यास रे त्यासि नेणा⁠ ⁠॥ निवाला स्वये तापसी चंद्रमौळी⁠ ⁠। जिवा सोडवी राम हा अंतकाळीं⁠ ⁠॥⁠ ⁠८४⁠ ⁠॥

Vithone shiree vaahilaa devaraanaa | Tayaa antaree dhyaas re tyaasi nenaa || Nivaalaa svaye taapasee chandramaulee | Jivaa sodavee raam haa antakaalee || 84 ||

भजा राम विश्राम योगेश्वरांचा⁠ ⁠। जपू नेमिला नेम गौरीहराचा⁠ ⁠॥ स्वये नीववी तापसी चंद्रमौळी⁠ ⁠। तुम्हां सोडवी राम हा अंतकाळीं⁠ ⁠॥⁠ ⁠८५⁠ ⁠॥

Bhajaa raam vishraam yogeshvaraanchaa | Japoo nemilaa nem gaureeharaachaa || Svaye neevavee taapasee chandramaulee | Tumhaa sodavee raam haa antakaalee || 85 ||

मुखी राम विश्राम तेथेचि आहे⁠ ⁠। सदानंद आनंद सेवोनि आहे⁠ ⁠॥ तयावीण तो शीण संदेहकारी⁠ ⁠। निजधाम हे नाम शोकापहारी⁠ ⁠॥⁠ ⁠८६⁠ ⁠॥

Mukhee raam vishraam tethechi aahe | Sadaanand aanand sevoni aahe || Tayaaveen to sheen sandehakaaree | Nijadhaam he naam shokaapahaaree || 86 ||

मुखी राम त्या काम बाधुं शकेना⁠ ⁠। गुणे इष्ट धारिष्ट त्याचे चुकेना⁠ ⁠॥ हरीभक्त तो शक्त कामास भारी⁠ ⁠। जगीं धन्य तो मारुती ब्रह्मचारी⁠ ⁠॥⁠ ⁠८७⁠ ⁠॥

Mukhee raam tyaa kaam baadhu shakenaa | Gune ishta dhaarishta tyaache chukenaa || Hareebhakta to shakta kaamaas bhaaree | Jagee dhanya to maarutee brahmachaaree || 87 ||

बहू चांगले नाम या राघवाचे⁠ ⁠। अती साजिरे स्वल्प सोपे फुकाचे⁠ ⁠॥ करी मूळ निर्मूळ घेता भवाचे⁠ ⁠। जिवां मानवां हेंचि कैवल्य साचें⁠ ⁠॥⁠ ⁠८८⁠ ⁠॥

Bahoo chaangale naam yaa raaghavaache | Atee saajire svalpa sope phukaache || Karee mool nirmool ghetaa bhavaache | Jivaa maanavaa henchi kaivalya saache || 88 ||

जनीं भोजनी नाम वाचे वदावें⁠ ⁠। अती आदरे गद्यघोषे म्हणावे⁠ ⁠॥ हरीचिंतने अन्न सेवीत जावे⁠ ⁠। तरी श्रीहरी पाविजेतो स्वभावें⁠ ⁠॥⁠ ⁠८९⁠ ⁠॥

Janee bhojanee naam vaache vadaave | Atee aadare gadyaghoshe mhanaave || Hareechintane anna seveet jaave | Taree shreeharee paavijeto svabhaave || 89 ||

न ये राम वाणी तया थोर हाणी⁠ ⁠। जनीं व्यर्थ प्राणी तया नाम कोणी⁠ ⁠॥ हरीनाम हें वेदशास्त्रीं पुराणीं⁠ ⁠। बहू आगळे बोलिली व्यासवाणी⁠ ⁠॥⁠ ⁠९०⁠ ⁠॥

Na ye raam vaanee tayaa thor haanee | Janee vyartha praanee tayaa naam konee || Hareenaam he vedashaastree puraanee | Bahoo aagale bolilee vyaasavaanee || 90 ||

नको वीट मानूं रघुनायकाचा⁠ ⁠। अती आदरे बोलिजे राम वाचा⁠ ⁠॥ न वेंचे मुखी सांपडे रे फुकाचा⁠ ⁠। करीं घोष त्या जानकीवल्लभाचा⁠ ⁠॥⁠ ⁠९१⁠ ⁠॥

Nako veet maanoo raghunaayakaachaa | Atee aadare bolije raam vaachaa || Na venche mukhee saampade re phukaachaa | Karee ghosh tyaa jaanakeevallabhaachaa || 91 ||

अती आदरें सर्वही नामघोषे⁠ ⁠। गिरीकंदरी जाइजे दूरि दोषें⁠ ⁠॥ हरी तिष्ठतू तोषला नामघोषें⁠ ⁠। विशेषें हरामानसीं रामपीसें⁠ ⁠॥⁠ ⁠९२⁠ ⁠॥

Atee aadare sarvahee naamaghoshe | Gireekandaree jaaije doori doshe || Haree tishthatoo toshalaa naamaghoshe | Visheshe haraamaanasee raamapeese || 92 ||

जगीं पाहतां देव हा अन्नदाता⁠ ⁠। तया लागली तत्त्वता सार चिंता⁠ ⁠॥ तयाचे मुखी नाम घेता फुकाचे⁠ ⁠। मना सांग पां रे तुझे काय वेंचे⁠ ⁠॥⁠ ⁠९३⁠ ⁠॥

Jagee paahataa dev haa annadaataa | Tayaa laagalee tattvataa saar chintaa || Tayaache mukhee naam ghetaa phukaache | Manaa saang paa re tujhe kaay venche || 93 ||

तिन्ही लोक जाळुं शके कोप येतां⁠ ⁠। निवाला हरु तो मुखे नाम घेतां⁠ ⁠॥ जपे आदरें पार्वती विश्वमाता⁠ ⁠। म्हणोनी म्हणा तेंचि हे नाम आतां⁠ ⁠॥⁠ ⁠९४⁠ ⁠॥

Tinhee lok jaalu shake kop yetaa | Nivaalaa haru to mukhe naam ghetaa || Jape aadare paarvatee vishvamaataa | Mhanonee mhanaa tenchi he naam aataa || 94 ||

अजामेळ पापी वदे पुत्रकामे⁠ ⁠। तया मुक्ति नारायणाचेनि नामें⁠ ⁠॥ शुकाकारणे कुंटणी राम वाणी⁠ ⁠। मुखें बोलतां ख्याति जाली पुराणीं⁠ ⁠॥⁠ ⁠९५⁠ ⁠॥

Ajaamel paapee vade putrakaame | Tayaa mukti naaraayanaacheni naame || Shukaakaarane kuntanee raam vaanee | Mukhe bolataa khyaati jaalee puraanee || 95 ||

महाभक्त प्रल्हाद हा दैत्यकूळीं⁠ ⁠। जपे रामनामावळी नित्यकाळीं⁠ ⁠॥ पिता पापरुपी तया देखवेना⁠ ⁠। जनी दैत्य तो नाम मुखे म्हणेना⁠ ⁠॥⁠ ⁠९६⁠ ⁠॥

Mahaabhakta pralhaad haa daityakoolee | Jape raamanaamaavalee nityakaalee || Pitaa paaparupee tayaa dekhavenaa | Janee daitya to naam mukhe mhanenaa || 96 ||

मुखी नाम नाहीं तया मुक्ति कैंची⁠ ⁠। अहंतागुणे यातना ते फुकाची⁠ ⁠॥ पुढे अंत येईल तो दैन्यवाणा⁠ ⁠। म्हणोनि म्हणा रे म्हणा देवराणा⁠ ⁠॥⁠ ⁠९७⁠ ⁠॥

Mukhee naam naahee tayaa mukti kainchee | Ahantaagune yaatanaa te phukaachee || Pudhe ant yeeel to dainyavaanaa | Mhanoni mhanaa re mhanaa devaraanaa || 97 ||

हरीनाम नेमस्त पाषाण तारी⁠ ⁠। बहु तारीले मानवी देहधारी⁠ ⁠॥ तया रामनामीं सदा जो विकल्पी⁠ ⁠। वदेना कदा जीव तो पापरूपी⁠ ⁠॥⁠ ⁠९८⁠ ⁠॥

Hareenaam nemasta paashaan taaree | Bahu taareele maanavee dehadhaaree || Tayaa raamanaamee sadaa jo vikalpee | Vadenaa kadaa jeev to paaparoopee || 98 ||

जगीं धन्य वाराणसी पुण्यराशी⁠ ⁠। तयेमाजि आतां गतीं पूर्वजांसी⁠ ⁠॥ मुखे रामनामावळी नित्य काळीं⁠ ⁠। जिवा हित सांगे सदा चंद्रमौळी⁠ ⁠॥⁠ ⁠९९⁠ ⁠॥

Jagee dhanya vaaraanasee punyaraashee | Tayemaaji aataa gatee poorvajaansee || Mukhe raamanaamaavalee nitya kaalee | Jivaa hit saange sadaa chandramaulee || 99 ||

यथासांग रे कर्म तेंहि घडेना⁠ ⁠। घडे धर्म तें पुण्य गांठी पडेना⁠ ⁠॥ दया पाहतां सर्व भुतीं असेना⁠ ⁠। फुकाचे मुखी नाम तेंही वसेना⁠ ⁠॥⁠ ⁠१००⁠ ⁠॥

Yathaasaang re karma tenhi ghadenaa | Ghade dharma te punya gaanthee padenaa || Dayaa paahataa sarva bhutee asenaa | Phukaache mukhee naam tenhee vasenaa || 100 ||

जया नावडे नाम त्या यम जाची⁠ ⁠। विकल्पे उठे तर्क त्या नर्क ची ची⁠ ⁠॥ म्हणोनि अती आदरे नाम घ्यावे⁠ ⁠। मुखे बोलतां दोष जाती स्वभावें⁠ ⁠॥⁠ ⁠१०१⁠ ⁠॥

Jayaa naavade naam tyaa yam jaachee | Vikalpe uthe tarka tyaa narka chee chee || Mhanoni atee aadare naam ghyaave | Mukhe bolataa dosh jaatee svabhaave || 101 ||

अती लीनता सर्वभावे स्वभावें⁠ ⁠। जना सज्जनालागिं संतोषवावे⁠ ⁠॥ देहे कारणीं सर्व लावीत जावें⁠ ⁠। सगूणीं अती आदरेसी भजावें⁠ ⁠॥⁠ ⁠१०२⁠ ⁠॥

Atee leenataa sarvabhaave svabhaave | Janaa sajjanaalaagi santoshavaave || Dehe kaaranee sarva laaveet jaave | Sagoonee atee aadaresee bhajaave || 102 ||

हरीकीर्तनीं प्रीति रामीं धरावी⁠ ⁠। देहेबुद्धि नीरूपणीं वीसरावी⁠ ⁠॥ परद्रव्य आणीक कांता परावी⁠ ⁠। यदर्थीं मना सांडि जीवीं करावी⁠ ⁠॥⁠ ⁠१०३⁠ ⁠॥

Hareekeertanee preeti raamee dharaavee | Dehebuddhi neeroopanee veesaraavee || Paradravya aaneek kaantaa paraavee | Yadarthee manaa saandi jeevee karaavee || 103 ||

क्रियेवीण नानापरी बोलिजेंते⁠ ⁠। परी चित्त दुश्चीत तें लाजवीतें⁠ ⁠॥ मना कल्पना धीट सैराट धांवे⁠ ⁠। तया मानवा देव कैसेनि पावे⁠ ⁠॥⁠ ⁠१०४⁠ ⁠॥

Kriyeveen naanaaparee bolijente | Paree chitta dushcheet te laajaveete || Manaa kalpanaa dheet sairaat dhaanve | Tayaa maanavaa dev kaiseni paave || 104 ||

विवेके क्रिया आपुली पालटावी⁠ ⁠। अती आदरे शुद्ध क्रीया धरावी⁠ ⁠॥ जनीं बोलण्यासारिखे चाल बापा⁠ ⁠। मना कल्पना सोडिं संसारतापा⁠ ⁠॥⁠ ⁠१०५⁠ ⁠॥

Viveke kriyaa aapulee paalataavee | Atee aadare shuddha kreeyaa dharaavee || Janee bolanyaasaarikhe chaal baapaa | Manaa kalpanaa sodi sansaarataapaa || 105 ||

बरी स्नानसंध्या करी एकनिष्ठा⁠ ⁠। विवेके मना आवरी स्थानभ्रष्टा⁠ ⁠॥ दया सर्वभुतीं जया मानवाला⁠ ⁠। सदा प्रेमळू भक्तिभावे निवाला⁠ ⁠॥⁠ ⁠१०६⁠ ⁠॥

Baree snaanasandhyaa karee ekanishthaa | Viveke manaa aavaree sthaanabhrashtaa || Dayaa sarvabhutee jayaa maanavaalaa | Sadaa premaloo bhaktibhaave nivaalaa || 106 ||

मना कोपआरोपणा ते नसावी⁠ ⁠। मना बुद्धि हे साधुसंगी वसावी⁠ ⁠॥ मना नष्ट चांडाळ तो संग त्यागीं⁠ ⁠। मना होइ रे मोक्षभागी विभागी⁠ ⁠॥⁠ ⁠१०७⁠ ⁠॥

Manaa kopaaaropanaa te nasaavee | Manaa buddhi he saadhusangee vasaavee || Manaa nashta chaandaal to sang tyaagee | Manaa hoi re mokshabhaagee vibhaagee || 107 ||

मना सर्वदा सज्जनाचेनि योगें⁠ ⁠। क्रिया पालटे भक्तिभावार्थ लागे⁠ ⁠॥ क्रियेवीण वाचाळता ते निवारी⁠ ⁠। तुटे वाद संवाद तो हीतकारी⁠ ⁠॥⁠ ⁠१०८⁠ ⁠॥

Manaa sarvadaa sajjanaacheni yoge | Kriyaa paalate bhaktibhaavaartha laage || Kriyeveen vaachaalataa te nivaaree | Tute vaad sanvaad to heetakaaree || 108 ||

जनीं वादवेवाद सोडूनि द्यावा⁠ ⁠। जनीं वादसंवाद सूखे करावा⁠ ⁠॥ जगीं तोचि तो शोकसंतापहारी⁠ ⁠। तुटे वाद संवाद तो हीतकारी⁠ ⁠॥⁠ ⁠१०९⁠ ⁠॥

Janee vaadavevaad sodooni dyaavaa | Janee vaadasanvaad sookhe karaavaa || Jagee tochi to shokasantaapahaaree | Tute vaad sanvaad to heetakaaree || 109 ||

तुटे वाद संवाद त्याते म्हणावें⁠ ⁠। विवेके अहंभाव यातें जिणावें⁠ ⁠॥ अहंतागुणे वाद नाना विकारी⁠ ⁠। तुटे वाद संवाद तो हीतकारी⁠ ⁠॥⁠ ⁠११०⁠ ⁠॥

Tute vaad sanvaad tyaate mhanaave | Viveke ahambhaav yaate jinaave || Ahantaagune vaad naanaa vikaaree | Tute vaad sanvaad to heetakaaree || 110 ||

हिताकारणे बोलणे सत्य आहे⁠ ⁠। हिताकारणे सर्व शोधुनि पाहें⁠ ⁠॥ हितकारणे बंड पाखांड वारी⁠ ⁠। तुटे वाद संवाद तो हीतकारी⁠ ⁠॥⁠ ⁠१११⁠ ⁠॥

Hitaakaarane bolane satya aahe | Hitaakaarane sarva shodhuni paahe || Hitakaarane band paakhaand vaaree | Tute vaad sanvaad to heetakaaree || 111 ||

जनीं सांगतां ऐकता जन्म गेला⁠ ⁠। परी वादवेवाद तैसाचि ठेला⁠ ⁠॥ उठे संशयो वाद हा दंभधारी⁠ ⁠। तुटे वाद संवाद तो हीतकारी⁠ ⁠॥⁠ ⁠११२⁠ ⁠॥

Janee saangataa aikataa janma gelaa | Paree vaadavevaad taisaachi thelaa || Uthe sanshayo vaad haa dambhadhaaree | Tute vaad sanvaad to heetakaaree || 112 ||

जनी हीत पंडीत सांडीत गेले⁠ ⁠। अहंतागुणे ब्रह्मराक्षस जाले⁠ ⁠॥ तयाहून व्युत्पन्न तो कोण आहे⁠ ⁠। मना सर्व जाणीव सांडुनि राहे⁠ ⁠॥⁠ ⁠११३⁠ ⁠॥

Janee heet pandeet saandeet gele | Ahantaagune brahmaraakshas jaale || Tayaahoon vyutpanna to kon aahe | Manaa sarva jaaneev saanduni raahe || 113 ||

फुकाचे मुखी बोलतां काय वेचे⁠ ⁠। दिसंदीस अभ्यंतरी गर्व सांचे⁠ ⁠॥ क्रियेवीण वाचाळता व्यर्थ आहे⁠ ⁠। विचारे तुझा तूंचि शोधुनि पाहे⁠ ⁠॥⁠ ⁠११४⁠ ⁠॥

Phukaache mukhee bolataa kaay veche | Disandees abhyantaree garva saanche || Kriyeveen vaachaalataa vyartha aahe | Vichaare tujhaa toonchi shodhuni paahe || 114 ||

तुटे वाद संवाद तेथें करावा⁠ ⁠। विविके अहंभाव हा पालटावा⁠ ⁠॥ जनीं बोलण्यासारिखे आचरावें⁠ ⁠। क्रियापालटे भक्तिपंथेचि जावे⁠ ⁠॥⁠ ⁠११५⁠ ⁠॥

Tute vaad sanvaad tethe karaavaa | Vivike ahambhaav haa paalataavaa || Janee bolanyaasaarikhe aacharaave | Kriyaapaalate bhaktipanthechi jaave || 115 ||

बहू शापिता कष्टला अंबऋषी⁠ ⁠। तयाचे स्वये श्रीहरी जन्म सोशी⁠ ⁠॥ दिला क्षीरसिंधु तया ऊपमानी⁠ ⁠। नुपेक्षी कदा देव भक्ताभिमानी⁠ ⁠॥⁠ ⁠११६⁠ ⁠॥

Bahoo shaapitaa kashtalaa ambarushee | Tayaache svaye shreeharee janma soshee || Dilaa ksheerasindhu tayaa oopamaanee | Nupekshee kadaa dev bhaktaabhimaanee || 116 ||

धुरू लेकरु बापुडे दैन्यवाणे⁠ ⁠। कृपा भाकितां दीधली भेटी जेणे⁠ ⁠॥ चिरंजीव तारांगणी प्रेमखाणी⁠ ⁠। नुपेक्षी कदा देव भक्ताभिमानी⁠ ⁠॥⁠ ⁠११७⁠ ⁠॥

Dhuroo lekaru baapude dainyavaane | Krupaa bhaakitaa deedhalee bhetee jene || Chiranjeev taaraanganee premakhaanee | Nupekshee kadaa dev bhaktaabhimaanee || 117 ||

गजेंदु महासंकटी वास पाहे⁠ ⁠। तयाकारणे श्रीहरी धांवताहे⁠ ⁠॥ उडी घातली जाहला जीवदानी⁠ ⁠। नुपेक्षी कदा देव भक्ताभिमानी⁠ ⁠॥⁠ ⁠११८⁠ ⁠॥

Gajendu mahaasankatee vaas paahe | Tayaakaarane shreeharee dhaanvataahe || Udee ghaatalee jaahalaa jeevadaanee | Nupekshee kadaa dev bhaktaabhimaanee || 118 ||

अजामेळ पापी तया अंत आला⁠ ⁠। कृपाळूपणे तो जनीं मुक्त केला⁠ ⁠॥ अनाथासि आधार हा चक्रपाणी⁠ ⁠। नुपेक्षी कदा देव भक्ताभिमानी⁠ ⁠॥⁠ ⁠११९⁠ ⁠॥

Ajaamel paapee tayaa ant aalaa | Krupaaloopane to janee mukta kelaa || Anaathaasi aadhaar haa chakrapaanee | Nupekshee kadaa dev bhaktaabhimaanee || 119 ||

विधीकारणे जाहला मत्स्य वेगीं⁠ ⁠। धरी कूर्मरुपे धरा पृष्ठभागी⁠ ⁠। जना रक्षणाकारणे नीच योनी⁠ ⁠। नुपेक्षी कदा देव भक्ताभिमानी⁠ ⁠॥⁠ ⁠१२०⁠ ⁠॥

Vidheekaarane jaahalaa matsya vegee | Dharee koormarupe dharaa prushthabhaagee | Janaa rakshanaakaarane neech yonee | Nupekshee kadaa dev bhaktaabhimaanee || 120 ||

महाभक्त प्रल्हाद हा कष्टवीला⁠ ⁠। म्हणोनी तयाकारणे सिंह जाला⁠ ⁠॥ न ये ज्वाळ वीशाळ संनधि कोणी⁠ ⁠। नुपेक्षी कदा देव भक्ताभिमानी⁠ ⁠॥⁠ ⁠१२१⁠ ⁠॥

Mahaabhakta pralhaad haa kashtaveelaa | Mhanonee tayaakaarane sinh jaalaa || Na ye jvaal veeshaal sannadhi konee | Nupekshee kadaa dev bhaktaabhimaanee || 121 ||

कृपा भाकिता जाहला वज्रपाणी⁠ ⁠। तया कारणें वामनू चक्रपाणी⁠ ⁠॥ द्विजांकारणे भार्गवू चापपाणी⁠ ⁠। नुपेक्षी कदा देव भक्ताभिमानी⁠ ⁠॥⁠ ⁠१२२⁠ ⁠॥

Krupaa bhaakitaa jaahalaa vajrapaanee | Tayaa kaarane vaamanoo chakrapaanee || Dvijaankaarane bhaargavoo chaapapaanee | Nupekshee kadaa dev bhaktaabhimaanee || 122 ||

अहल्येसतीलागी आरण्यपंथे⁠ ⁠। कुडावा पुढे देव बंदी तयांते⁠ ⁠॥ बळे सोडितां घाव घालीं निशाणी⁠ ⁠। नुपेक्षी कदा राम दासाभिमानी⁠ ⁠॥⁠ ⁠१२३⁠ ⁠॥

Ahalyesateelaagee aaranyapanthe | Kudaavaa pudhe dev bandee tayaante || Bale soditaa ghaav ghaalee nishaanee | Nupekshee kadaa raam daasaabhimaanee || 123 ||

तये द्रौपदीकारणे लागवेगे⁠ ⁠। त्वरे धांवतो सर्व सांडूनि मागें⁠ ⁠॥ कळीलागिं जाला असे बौद्ध मौनी⁠ ⁠। नुपेक्षी कदा देव भक्ताभिमानी⁠ ⁠॥⁠ ⁠१२४⁠ ⁠॥

Taye draupadeekaarane laagavege | Tvare dhaanvato sarva saandooni maage || Kaleelaagi jaalaa ase bauddha maunee | Nupekshee kadaa dev bhaktaabhimaanee || 124 ||

अनाथां दिनांकारणे जन्मताहे⁠ ⁠। कलंकी पुढे देव होणार आहे⁠ ⁠॥ तया वर्णिता शीणली वेदवाणी⁠ ⁠। नुपेक्षी कदा देव भक्ताभिमानी⁠ ⁠॥⁠ ⁠१२५⁠ ⁠॥

Anaathaa dinaankaarane janmataahe | Kalankee pudhe dev honaar aahe || Tayaa varnitaa sheenalee vedavaanee | Nupekshee kadaa dev bhaktaabhimaanee || 125 ||

जनांकारणे देव लीलावतारी⁠ ⁠। बहुतांपरी आदरें वेषधारी⁠ ⁠॥ तया नेणती ते जन पापरूपी⁠ ⁠। दुरात्मे महानष्ट चांडाळ पापी⁠ ⁠॥⁠ ⁠१२६⁠ ⁠॥

Janaankaarane dev leelaavataaree | Bahutaamparee aadare veshadhaaree || Tayaa nenatee te jan paaparoopee | Duraatme mahaanashta chaandaal paapee || 126 ||

जगीं धन्य तो रामसूखें निवाला⁠ ⁠। कथा ऐकतां सर्व तल्लीन जाला⁠ ⁠॥ देहेभावना रामबोधे उडाली⁠ ⁠। मनोवासना रामरूपीं बुडाली⁠ ⁠॥⁠ ⁠१२७⁠ ⁠॥

Jagee dhanya to raamasookhe nivaalaa | Kathaa aikataa sarva talleen jaalaa || Dehebhaavanaa raamabodhe udaalee | Manovaasanaa raamaroopee budaalee || 127 ||

मना वासना वासुदेवीं वसों दे⁠ ⁠। मना कामना कामसंगी नसो दे⁠ ⁠॥ मना कल्पना वाउगी ते न कीजे⁠ ⁠। मना सज्जना सज्जनी वस्ति कीजे⁠ ⁠॥⁠ ⁠१२८⁠ ⁠॥

Manaa vaasanaa vaasudevee vaso de | Manaa kaamanaa kaamasangee naso de || Manaa kalpanaa vaaugee te na keeje | Manaa sajjanaa sajjanee vasti keeje || 128 ||

गतीकारणे संगती सज्जनाची⁠ ⁠। मती पालटे सूमती दुर्जनाची⁠ ⁠॥ रतीनायिकेचा पती नष्ट आहे⁠ ⁠। म्हणोनी मनाऽतीत होवोनि राहे⁠ ⁠॥⁠ ⁠१२९⁠ ⁠॥

Gateekaarane sangatee sajjanaachee | Matee paalate soomatee durjanaachee || Rateenaayikechaa patee nashta aahe | Mhanonee manaa'teet hovoni raahe || 129 ||

मना अल्प संकल्प तोही नसावा⁠ ⁠। सदा सत्यसंकल्प चित्तीं वसावा⁠ ⁠॥ जनीं जल्प वीकल्प तोही त्यजावा⁠ ⁠। रमाकांत एकान्तकाळी भजावा⁠ ⁠॥⁠ ⁠१३०⁠ ⁠॥

Manaa alpa sankalpa tohee nasaavaa | Sadaa satyasankalpa chittee vasaavaa || Janee jalpa veekalpa tohee tyajaavaa | Ramaakaant ekaantakaalee bhajaavaa || 130 ||

भजाया जनीं पाहतां राम एकू⁠ ⁠। करी बाण एकू मुखी शब्द एकू⁠ ⁠॥ क्रिया पाहतां उद्धरे सर्व लोकू⁠ ⁠। धरा जानकीनायकाचा विवेकू⁠ ⁠॥⁠ ⁠१३१⁠ ⁠॥

Bhajaayaa janee paahataa raam ekoo | Karee baan ekoo mukhee shabda ekoo || Kriyaa paahataa uddhare sarva lokoo | Dharaa jaanakeenaayakaachaa vivekoo || 131 ||

विचारूनि बोले विवंचूनि चाले⁠ ⁠। तयाचेनि संतप्त तेही निवाले⁠ ⁠॥ बरें शोधल्यावीण बोलो नको हो⁠ ⁠। जनी चालणे शुद्ध नेमस्त राहो⁠ ⁠॥⁠ ⁠१३२⁠ ⁠॥

Vichaarooni bole vivanchooni chaale | Tayaacheni santapta tehee nivaale || Bare shodhalyaaveen bolo nako ho | Janee chaalane shuddha nemasta raaho || 132 ||

हरीभक्त वीरक्त विज्ञानराशी⁠ ⁠। जेणे मानसी स्थापिलें निश्चयासी⁠ ⁠॥ तया दर्शने स्पर्शने पुण्य जोडे⁠ ⁠। तया भाषणें नष्ट संदेह मोडे⁠ ⁠॥⁠ ⁠१३३⁠ ⁠॥

Hareebhakta veerakta vidnyaanaraashee | Jene maanasee sthaapile nishchayaasee || Tayaa darshane sparshane punya jode | Tayaa bhaashane nashta sandeh mode || 133 ||

नसे गर्व आंगी सदा वीतरागी⁠ ⁠। क्षमा शांति भोगी दयादक्ष योगी⁠ ⁠॥ नसे लोभ ना क्षोभ ना दैन्यवाणा⁠ ⁠। इहीं लक्षणी जाणिजे योगिराणा⁠ ⁠॥⁠ ⁠१३४⁠ ⁠॥

Nase garva aangee sadaa veetaraagee | Kshamaa shaanti bhogee dayaadaksha yogee || Nase lobh naa kshobh naa dainyavaanaa | Ihee lakshanee jaanije yogiraanaa || 134 ||

धरीं रे मना संगती सज्जनाची⁠ ⁠। जेणें वृत्ति हे पालटे दुर्जनाची⁠ ⁠॥ बळे भाव सद्बुद्धि सन्मार्ग लागे⁠ ⁠। महाक्रुर तो काळ विक्राळ भंगे⁠ ⁠॥⁠ ⁠१३५⁠ ⁠॥

Dharee re manaa sangatee sajjanaachee | Jene vrutti he paalate durjanaachee || Bale bhaav sadbuddhi sanmaarga laage | Mahaakrur to kaal vikraal bhange || 135 ||

भयें व्यापिले सर्व ब्रह्मांड आहे⁠ ⁠। भयातीत तें संत आनंत पाहे⁠ ⁠॥ जया पाहतां द्वैत कांही दिसेना⁠ ⁠। भयो मानसीं सर्वथाही असेना⁠ ⁠॥⁠ ⁠१३६⁠ ⁠॥

Bhaye vyaapile sarva brahmaand aahe | Bhayaateet te sant aanant paahe || Jayaa paahataa dvait kaanhee disenaa | Bhayo maanasee sarvathaahee asenaa || 136 ||

जिवां श्रेष्ठ ते स्पष्ट सांगोनि गेले⁠ ⁠। परी जीव अज्ञान तैसेचि ठेले⁠ ⁠॥ देहेबुद्धिचें कर्म खोटें टळेना⁠ ⁠। जुने ठेवणें मीपणें आकळेना⁠ ⁠॥⁠ ⁠१३७⁠ ⁠॥

Jivaa shreshtha te spashta saangoni gele | Paree jeev adnyaan taisechi thele || Dehebuddhiche karma khote talenaa | June thevane meepane aakalenaa || 137 ||

भ्रमे नाढळे वित्त तें गुप्त जाले⁠ ⁠। जिवा जन्मदारिद्र्य ठाकुनि आले⁠ ⁠॥ देहेबुद्धिचा निश्चयो ज्या टळेना⁠ ⁠। जुने ठेवणे मीपणे आकळेना⁠ ⁠॥⁠ ⁠१३८⁠ ⁠॥

Bhrame naadhale vitta te gupta jaale | Jivaa janmadaaridrya thaakuni aale || Dehebuddhichaa nishchayo jyaa talenaa | June thevane meepane aakalenaa || 138 ||

पुढें पाहता सर्वही कोंदलेसें⁠ ⁠। अभाग्यास हें दृश्य पाषाण भासे⁠ ⁠॥ अभावे कदा पुण्य गांठी पडेना⁠ ⁠। जुने ठेवणे मीपणे आकळेना⁠ ⁠॥⁠ ⁠१३९⁠ ⁠॥

Pudhe paahataa sarvahee kondalese | Abhaagyaas he drushya paashaan bhaase || Abhaave kadaa punya gaanthee padenaa | June thevane meepane aakalenaa || 139 ||

जयाचे तया चूकले प्राप्त नाहीं⁠ ⁠। गुणे गोविले जाहले दुःख देहीं⁠ ⁠॥ गुणावेगळी वृत्ति तेहि वळेना⁠ ⁠। जुने ठेवणे मीपणे आकळेना⁠ ⁠॥⁠ ⁠१४०⁠ ⁠॥

Jayaache tayaa chookale praapta naahee | Gune govile jaahale duhkh dehee || Gunaavegalee vrutti tehi valenaa | June thevane meepane aakalenaa || 140 ||

म्हणे दास सायास त्याचे करावे⁠ ⁠। जनीं जाणता पाय त्याचे धरावे⁠ ⁠॥ गुरू अंजनेवीण तें आकळेना⁠ ⁠। जुने ठेवणे मीपणे ते कळेना⁠ ⁠॥⁠ ⁠१४१⁠ ⁠॥

Mhane daas saayaas tyaache karaave | Janee jaanataa paay tyaache dharaave || Guroo anjaneveen te aakalenaa | June thevane meepane te kalenaa || 141 ||

कळेना कळेना कळेना कळेना⁠ ⁠। ढळे नाढळे संशयोही ढळेना⁠ ⁠॥ गळेना गळेना अहंता गळेना⁠ ⁠। बळें आकळेना मिळेना मिळेना⁠ ⁠॥⁠ ⁠१४२⁠ ⁠॥

Kalenaa kalenaa kalenaa kalenaa | Dhale naadhale sanshayohee dhalenaa || Galenaa galenaa ahantaa galenaa | Bale aakalenaa milenaa milenaa || 142 ||

अविद्यागुणे मानवा उमजेना⁠ ⁠। भ्रमे चुकले हीत ते आकळेना⁠ ⁠॥ परीक्षेविणे बांधले दृढ नाणें⁠ ⁠। परी सत्य मिथ्या असें कोण जाणें⁠ ⁠॥⁠ ⁠१४३⁠ ⁠॥

Avidyaagune maanavaa umajenaa | Bhrame chukale heet te aakalenaa || Pareekshevine baandhale drudh naane | Paree satya mithyaa ase kon jaane || 143 ||

जगी पाहतां साच ते काय आहे⁠ ⁠। अती आदरे सत्य शोधुन पाहे⁠ ⁠॥ पुढे पाहतां पाहतां देव जोडे⁠ ⁠। भ्रम भ्रांति अज्ञान हें सर्व मोडे⁠ ⁠॥⁠ ⁠१४४⁠ ⁠॥

Jagee paahataa saach te kaay aahe | Atee aadare satya shodhun paahe || Pudhe paahataa paahataa dev jode | Bhram bhraanti adnyaan he sarva mode || 144 ||

सदा वीषयो चिंतितां जीव जाला⁠ ⁠। अहंभाव अज्ञान जन्मास आला⁠ ⁠॥ विवेके सदा स्वस्वरुपी भरावे⁠ ⁠। जिवा ऊगमी जन्म नाही स्वभावें⁠ ⁠॥⁠ ⁠१४५⁠ ⁠॥

Sadaa veeshayo chintitaa jeev jaalaa | Ahambhaav adnyaan janmaas aalaa || Viveke sadaa svasvarupee bharaave | Jivaa oogamee janma naahee svabhaave || 145 ||

दिसे लोचनी ते नसे कल्पकोडी⁠ ⁠। अकस्मात आकारले काळ मोडी⁠ ⁠॥ पुढे सर्व जाईल कांही न राहे⁠ ⁠। मना संत आनंत शोधुनि पाहे⁠ ⁠॥⁠ ⁠१४६⁠ ⁠॥

Dise lochanee te nase kalpakodee | Akasmaat aakaarale kaal modee || Pudhe sarva jaaeel kaanhee na raahe | Manaa sant aanant shodhuni paahe || 146 ||

फुटेना तुटेना चळेना ढळेना⁠ ⁠। सदा संचले मीपणे ते कळेना⁠ ⁠॥ तया एकरूपासि दूजे न साहे⁠ ⁠। मना संत आनंत शोधुनि पाहें⁠ ⁠॥⁠ ⁠१४७⁠ ⁠॥

Phutenaa tutenaa chalenaa dhalenaa | Sadaa sanchale meepane te kalenaa || Tayaa ekaroopaasi dooje na saahe | Manaa sant aanant shodhuni paahe || 147 ||

निराकार आधार ब्रह्मादिकांचा⁠ ⁠। जया सांगतां शीणली वेदवाचा⁠ ⁠॥ विवेके तदाकार होऊनि राहें⁠ ⁠। मना संत आनंत शोधुनि पाहे⁠ ⁠॥⁠ ⁠१४८⁠ ⁠॥

Niraakaar aadhaar brahmaadikaanchaa | Jayaa saangataa sheenalee vedavaachaa || Viveke tadaakaar hoooni raahe | Manaa sant aanant shodhuni paahe || 148 ||

जगी पाहतां चर्मचक्षी न लक्षे⁠ ⁠। जगी पाहता ज्ञानचक्षी निरक्षे⁠ ⁠॥ जनीं पाहता पाहणे जात आहे⁠ ⁠। मना संत आनंत शोधुनि पाहे⁠ ⁠॥⁠ ⁠१४९⁠ ⁠॥

Jagee paahataa charmachakshee na lakshe | Jagee paahataa dnyaanachakshee nirakshe || Janee paahataa paahane jaat aahe | Manaa sant aanant shodhuni paahe || 149 ||

नसे पीत ना श्वेत ना श्याम कांही⁠ ⁠। नसे व्यक्त अव्यक्त ना नीळ नाहीं⁠ ⁠॥ म्हणे दास विश्वासतां मुक्ति लाहे⁠ ⁠। मना संत आनंत शोधुनि पाहे⁠ ⁠॥⁠ ⁠१५०⁠ ⁠॥

Nase peet naa shvet naa shyaam kaanhee | Nase vyakta avyakta naa neel naahee || Mhane daas vishvaasataa mukti laahe | Manaa sant aanant shodhuni paahe || 150 ||

खरें शोधितां शोधितां शोधिताहे⁠ ⁠। मना बोधिता बोधिता बोधिताहे⁠ ⁠॥ परी सर्वही सज्जनाचेनि योगे⁠ ⁠। बरा निश्चयो पाविजे सानुरागे⁠ ⁠॥⁠ ⁠१५१⁠ ⁠॥

Khare shodhitaa shodhitaa shodhitaahe | Manaa bodhitaa bodhitaa bodhitaahe || Paree sarvahee sajjanaacheni yoge | Baraa nishchayo paavije saanuraage || 151 ||

बहूतांपरी कूसरी तत्त्वझाडा⁠ ⁠। परी अंतरी पाहिजे तो निवाडा⁠ ⁠॥ मना सार साचार ते वेगळे रे⁠ ⁠। समस्तांमधे एक ते आगळे रे⁠ ⁠॥⁠ ⁠१५२⁠ ⁠॥

Bahootaamparee koosaree tattvajhaadaa | Paree antaree paahije to nivaadaa || Manaa saar saachaar te vegale re | Samastaammadhe ek te aagale re || 152 ||

नव्हे पिंडज्ञाने नव्हे तत्त्वज्ञाने⁠ ⁠। समाधान कांही नव्हे तानमाने⁠ ⁠॥ नव्हे योगयागें नव्हे भोगत्यागें⁠ ⁠। समाधान ते सज्जनाचेनि योगे⁠ ⁠॥⁠ ⁠१५३⁠ ⁠॥

Navhe pindadnyaane navhe tattvadnyaane | Samaadhaan kaanhee navhe taanamaane || Navhe yogayaage navhe bhogatyaage | Samaadhaan te sajjanaacheni yoge || 153 ||

महावाक्य तत्त्वादिके पंचकर्णे⁠ ⁠। खुणे पाविजे संतसंगे विवर्णे⁠ ⁠॥ द्वितीयेसि संकेत जो दाविजेतो⁠ ⁠। तया सांडुनी चंद्रमा भाविजेतो⁠ ⁠॥⁠ ⁠१५४⁠ ⁠॥

Mahaavaakya tattvaadike panchakarne | Khune paavije santasange vivarne || Dviteeyesi sanket jo daavijeto | Tayaa saandunee chandramaa bhaavijeto || 154 ||

दिसेना जनी तेचि शोधुनि पाहे⁠ ⁠। बरे पाहता गूज तेथेचि आहे⁠ ⁠॥ करी घेउ जाता कदा आढळेना⁠ ⁠। जनी सर्व कोंदाटले ते कळेना⁠ ⁠॥⁠ ⁠१५५⁠ ⁠॥

Disenaa janee techi shodhuni paahe | Bare paahataa gooj tethechi aahe || Karee gheu jaataa kadaa aadhalenaa | Janee sarva kondaatale te kalenaa || 155 ||

म्हणे जाणता तो जनी मूर्ख पाहे⁠ ⁠। अतर्कासि तर्की असा कोण आहे⁠ ⁠॥ जनीं मीपणे पाहता पाहवेना⁠ ⁠। तया लक्षितां वेगळे राहवेना⁠ ⁠॥⁠ ⁠१५६⁠ ⁠॥

Mhane jaanataa to janee moorkha paahe | Atarkaasi tarkee asaa kon aahe || Janee meepane paahataa paahavenaa | Tayaa lakshitaa vegale raahavenaa || 156 ||

बहू शास्त्र धुंडाळता वाड आहे⁠ ⁠। जया निश्चयो येक तोही न साहे⁠ ⁠॥ मती भांडती शास्त्रबोधे विरोधें⁠ ⁠। गती खुंटती ज्ञानबोधे प्रबोधे⁠ ⁠॥⁠ ⁠१५७⁠ ⁠॥

Bahoo shaastra dhundaalataa vaad aahe | Jayaa nishchayo yek tohee na saahe || Matee bhaandatee shaastrabodhe virodhe | Gatee khuntatee dnyaanabodhe prabodhe || 157 ||

श्रुती न्याय मीमांसके तर्कशास्त्रे⁠ ⁠। स्मृती वेद वेदान्तवाक्ये विचित्रे⁠ ⁠॥ स्वये शेष मौनावला स्थीर पाहे⁠ ⁠। मना सर्व जाणीव सांडून राहे⁠ ⁠॥⁠ ⁠१५८⁠ ⁠॥

Shrutee nyaay meemaansake tarkashaastre | Smrutee ved vedaantavaakye vichitre || Svaye shesh maunaavalaa stheer paahe | Manaa sarva jaaneev saandoon raahe || 158 ||

जेणे मक्षिका भक्षिली जाणिवेची⁠ ⁠। तया भोजनाची रुची प्राप्त कैची⁠ ⁠॥ अहंभाव ज्या मानसीचा विरेना⁠ ⁠। तया ज्ञान हे अन्न पोटी जिरेना⁠ ⁠॥⁠ ⁠१५९⁠ ⁠॥

Jene makshikaa bhakshilee jaanivechee | Tayaa bhojanaachee ruchee praapta kaichee || Ahambhaav jyaa maanaseechaa virenaa | Tayaa dnyaan he anna potee jirenaa || 159 ||

नको रे मना वाद हा खेदकारी⁠ ⁠। नको रे मना भेद नानाविकारी⁠ ⁠॥ नको रे मना शीकवूं पूढिलांसी⁠ ⁠। अहंभाव जो राहिला तूजपासी⁠ ⁠॥⁠ ⁠१६०⁠ ⁠॥

Nako re manaa vaad haa khedakaaree | Nako re manaa bhed naanaavikaaree || Nako re manaa sheekavoo poodhilaansee | Ahambhaav jo raahilaa toojapaasee || 160 ||

अहंतागुणे सर्वही दुःख होते⁠ ⁠। मुखे बोलिले ज्ञान ते व्यर्थ जाते⁠ ⁠॥ सुखी राहता सर्वही सूख आहे⁠ ⁠। अहंता तुझी तुंचि शोधुन पाहे⁠ ⁠॥⁠ ⁠१६१⁠ ⁠॥

Ahantaagune sarvahee duhkh hote | Mukhe bolile dnyaan te vyartha jaate || Sukhee raahataa sarvahee sookh aahe | Ahantaa tujhee tunchi shodhun paahe || 161 ||

अहंतागुणे नीति सांडी विवेकी⁠ ⁠। अनीतीबळे श्लाघ्यता सर्व लोकी⁠ ⁠॥ परी अंतरी सर्वही साक्ष येते⁠ ⁠। प्रमाणांतरे बुद्धि सांडूनि जाते⁠ ⁠॥⁠ ⁠१६२⁠ ⁠॥

Ahantaagune neeti saandee vivekee | Aneeteebale shlaaghyataa sarva lokee || Paree antaree sarvahee saaksha yete | Pramaanaantare buddhi saandooni jaate || 162 ||

देहेबुद्धिचा निश्चयो दृढ जाला⁠ ⁠। देहातीत ते हीत सांडीत गेला⁠ ⁠॥ देहेबुद्धि ते आत्मबुद्धि करावी⁠ ⁠। सदा संगती सज्जनाची धरावी⁠ ⁠॥⁠ ⁠१६३⁠ ⁠॥

Dehebuddhichaa nishchayo drudh jaalaa | Dehaateet te heet saandeet gelaa || Dehebuddhi te aatmabuddhi karaavee | Sadaa sangatee sajjanaachee dharaavee || 163 ||

मनें कल्पिला वीषयो सोडवावा⁠ ⁠। मनें देव निर्गूण तो ओळखावा⁠ ⁠॥ मनें कल्पिता कल्पना ते सरावी⁠ ⁠। सदा संगती सज्जनाची धरावी⁠ ⁠॥⁠ ⁠१६४⁠ ⁠॥

Mane kalpilaa veeshayo sodavaavaa | Mane dev nirgoon to olakhaavaa || Mane kalpitaa kalpanaa te saraavee | Sadaa sangatee sajjanaachee dharaavee || 164 ||

देहादीक प्रपंच हा चिंतियेला⁠ ⁠। परी अंतरी लोभ निश्चित ठेला⁠ ⁠॥ हरीचिंतने मुक्तिकांता करावी⁠ ⁠। सदा संगती सज्जनांची धरावी⁠ ⁠॥⁠ ⁠१६५⁠ ⁠॥

Dehaadeek prapanch haa chintiyelaa | Paree antaree lobh nishchit thelaa || Hareechintane muktikaantaa karaavee | Sadaa sangatee sajjanaanchee dharaavee || 165 ||

अहंकार विस्तारला या देहाचा⁠ ⁠। स्त्रियापुत्रमित्रादिके मोह त्यांचा⁠ ⁠॥ बळे भ्रांति हें जन्मचिंता हरावी⁠ ⁠। सदा संगती सज्जनांची धरावी⁠ ⁠॥⁠ ⁠१६६⁠ ⁠॥

Ahankaar vistaaralaa yaa dehaachaa | Striyaaputramitraadike moh tyaanchaa || Bale bhraanti he janmachintaa haraavee | Sadaa sangatee sajjanaanchee dharaavee || 166 ||

बरा निश्चयो शाश्वताचा करावा⁠ ⁠। म्हणे दास संदेह तो वीसरावा⁠ ⁠॥ घडीने घडी सार्थकाची धरावी⁠ ⁠। सदा संगती सज्जनांची धरावी⁠ ⁠॥⁠ ⁠१६७⁠ ⁠॥

Baraa nishchayo shaashvataachaa karaavaa | Mhane daas sandeh to veesaraavaa || Ghadeene ghadee saarthakaachee dharaavee | Sadaa sangatee sajjanaanchee dharaavee || 167 ||

करी वृत्ती जो संत तो संत जाणा⁠ ⁠। दुराशागुणे जो नव्हे दैन्यवाणा⁠ ⁠॥ उपाधी देहेबुद्धीते वाढवीते⁠ ⁠। परी सज्जना केविं बाधु शके ते⁠ ⁠॥⁠ ⁠१६८⁠ ⁠॥

Karee vruttee jo sant to sant jaanaa | Duraashaagune jo navhe dainyavaanaa || Upaadhee dehebuddheete vaadhaveete | Paree sajjanaa kevi baadhu shake te || 168 ||

नसे अंत आनंत संता पुसावा⁠ ⁠। अहंकारविस्तार हा नीरसावा⁠ ⁠॥ गुणेवीण निर्गुण तो आठवावा⁠ ⁠। देहेबुद्धिचा आठवु नाठवावा⁠ ⁠॥⁠ ⁠१६९⁠ ⁠॥

Nase ant aanant santaa pusaavaa | Ahankaaravistaar haa neerasaavaa || Guneveen nirgun to aathavaavaa | Dehebuddhichaa aathavu naathavaavaa || 169 ||

देहेबुद्धि हे ज्ञानबोधे त्यजावी⁠ ⁠। विवेके तये वस्तुची भेटी घ्यावी⁠ ⁠॥ तदाकार हे वृत्ति नाही स्वभावे⁠ ⁠। म्हणोनी सदा तेचि शोधीत जावे⁠ ⁠॥⁠ ⁠१७०⁠ ⁠॥

Dehebuddhi he dnyaanabodhe tyajaavee | Viveke taye vastuchee bhetee ghyaavee || Tadaakaar he vrutti naahee svabhaave | Mhanonee sadaa techi shodheet jaave || 170 ||

असे सार साचार तें चोरलेसे⁠ ⁠। इहीं लोचनी पाहता दृश्य भासे⁠ ⁠॥ निराभास निर्गुण तें आकळेना⁠ ⁠। अहंतागुणे कल्पिताही कळेना⁠ ⁠॥⁠ ⁠१७१⁠ ⁠॥

Ase saar saachaar te choralese | Ihee lochanee paahataa drushya bhaase || Niraabhaas nirgun te aakalenaa | Ahantaagune kalpitaahee kalenaa || 171 ||

स्फुरे वीषयी कल्पना ते अविद्या⁠ ⁠। स्फुरे ब्रह्म रे जाण माया सुविद्या⁠ ⁠॥ मुळीं कल्पना दो रुपें तेचि जाली⁠ ⁠। विवेके तरी स्वस्वरुपी मिळाली⁠ ⁠॥⁠ ⁠१७२⁠ ⁠॥

Sphure veeshayee kalpanaa te avidyaa | Sphure brahma re jaan maayaa suvidyaa || Mulee kalpanaa do rupe techi jaalee | Viveke taree svasvarupee milaalee || 172 ||

स्वरुपी उदेला अहंकार राहो⁠ ⁠। तेणे सर्व आच्छादिले व्योम पाहो⁠ ⁠॥ दिशा पाहतां ते निशा वाढताहे⁠ ⁠। विवेके विचारे विवंचुनि पाहे⁠ ⁠॥⁠ ⁠१७३⁠ ⁠॥

Svarupee udelaa ahankaar raaho | Tene sarva aachchhaadile vyom paaho || Dishaa paahataa te nishaa vaadhataahe | Viveke vichaare vivanchuni paahe || 173 ||

जया चक्षुने लक्षिता लक्षवेना⁠ ⁠। भवा भक्षिता रक्षिता रक्षवेना⁠ ⁠॥ क्षयातीत तो अक्षयी मोक्ष देतो⁠ ⁠। दयादक्ष तो साक्षिने पक्ष घेतो⁠ ⁠॥⁠ ⁠१७४⁠ ⁠॥

Jayaa chakshune lakshitaa lakshavenaa | Bhavaa bhakshitaa rakshitaa rakshavenaa || Kshayaateet to akshayee moksha deto | Dayaadaksha to saakshine paksha gheto || 174 ||

विधी निर्मिती लीहितो सर्व भाळी⁠ ⁠। परी लीहिता कोण त्याचे कपाळी⁠ ⁠॥ हरू जाळितो लोक संहारकाळी⁠ ⁠। परी शेवटी शंकरा कोण जाळी⁠ ⁠॥⁠ ⁠१७५⁠ ⁠॥

Vidhee nirmitee leehito sarva bhaalee | Paree leehitaa kon tyaache kapaalee || Haroo jaalito lok sanhaarakaalee | Paree shevatee shankaraa kon jaalee || 175 ||

जगी द्वादशादित्य हे रुद्र अक्रा⁠ ⁠। असंख्यात संख्या करी कोण शक्रा⁠ ⁠॥ जगी देव धुंडाळिता आढळेना⁠ ⁠। जगी मुख्य तो कोण कैसा कळेना⁠ ⁠॥⁠ ⁠१७६⁠ ⁠॥

Jagee dvaadashaaditya he rudra akraa | Asankhyaat sankhyaa karee kon shakraa || Jagee dev dhundaalitaa aadhalenaa | Jagee mukhya to kon kaisaa kalenaa || 176 ||

तुटेना फुटेना कदा देवराणा⁠ ⁠। चळेना ढळेना कदा दैन्यवाणा⁠ ⁠॥ कळेना कळेना कदा लोचनासी⁠ ⁠। वसेना दिसेना जगी मीपणासी⁠ ⁠॥⁠ ⁠१७७⁠ ⁠॥

Tutenaa phutenaa kadaa devaraanaa | Chalenaa dhalenaa kadaa dainyavaanaa || Kalenaa kalenaa kadaa lochanaasee | Vasenaa disenaa jagee meepanaasee || 177 ||

जया मानला देव तो पुजिताहे⁠ ⁠। परी देव शोधुनि कोणी न पाहे⁠ ⁠॥ जगी पाहता देव कोट्यानुकोटी⁠ ⁠। जया मानली भक्ति जे तेचि मोठी⁠ ⁠॥⁠ ⁠१७८⁠ ⁠॥

Jayaa maanalaa dev to pujitaahe | Paree dev shodhuni konee na paahe || Jagee paahataa dev kotyaanukotee | Jayaa maanalee bhakti je techi mothee || 178 ||

तिन्ही लोक जेथूनि निर्माण झाले⁠ ⁠। तया देवरायासि कोणी न बोले⁠ ⁠॥ जगीं थोरला देव तो चोरलासे⁠ ⁠। गुरूवीण तो सर्वथाही न दीसे⁠ ⁠॥⁠ ⁠१७९⁠ ⁠॥

Tinhee lok jethooni nirmaan jhaale | Tayaa devaraayaasi konee na bole || Jagee thoralaa dev to choralaase | Gurooveen to sarvathaahee na deese || 179 ||

गुरु पाहता पाहता लक्ष कोटी⁠ ⁠। बहूसाल मंत्रावळी शक्ति मोठी⁠ ⁠॥ मनी कामना चेटके धातमाता⁠ ⁠। जनी व्यर्थ रे तो नव्हे मुक्तिदाता⁠ ⁠॥⁠ ⁠१८०⁠ ⁠॥

Guru paahataa paahataa laksha kotee | Bahoosaal mantraavalee shakti mothee || Manee kaamanaa chetake dhaatamaataa | Janee vyartha re to navhe muktidaataa || 180 ||

नव्हे चेटकी चाळकू द्रव्यभोंदु⁠ ⁠। नव्हे निंदकू मत्सरू भक्तिमंदू⁠ ⁠॥ नव्हे उन्मतू वेसनी संगबाधू⁠ ⁠। जनी ज्ञानिया तोचि साधु अगाधू⁠ ⁠॥⁠ ⁠१८१⁠ ⁠॥

Navhe chetakee chaalakoo dravyabhondu | Navhe nindakoo matsaroo bhaktimandoo || Navhe unmatoo vesanee sangabaadhoo | Janee dnyaaniyaa tochi saadhu agaadhoo || 181 ||

नव्हे वाउगी चाहुटी काम पोटी⁠ ⁠। क्रियेवीण वाचाळता तेचि मोठी⁠ ⁠॥ मुखे बोलिल्यासारिखे चालताहे⁠ ⁠। मना सद्गुरु तोचि शोधुनि पाहे⁠ ⁠॥⁠ ⁠१८२⁠ ⁠॥

Navhe vaaugee chaahutee kaam potee | Kriyeveen vaachaalataa techi mothee || Mukhe bolilyaasaarikhe chaalataahe | Manaa sadguru tochi shodhuni paahe || 182 ||

जनी भक्त ज्ञानी विवेकी विरागी⁠ ⁠। कृपाळु मनस्वी क्षमावंत योगी⁠ ⁠॥ प्रभु दक्ष व्युत्पन्न चातुर्य जाणे⁠ ⁠। तयाचेनि योगे समाधान बाणे⁠ ⁠॥⁠ ⁠१८३⁠ ⁠॥

Janee bhakta dnyaanee vivekee viraagee | Krupaalu manasvee kshamaavant yogee || Prabhu daksha vyutpanna chaaturya jaane | Tayaacheni yoge samaadhaan baane || 183 ||

नव्हे तोचि जाले नसे तेचि आले⁠ ⁠। कळो लागले सज्जनाचेनि बोले⁠ ⁠॥ अनिर्वाच्य ते वाच्य वाचे वदावे⁠ ⁠। मना संत आनंत शोधीत जावे⁠ ⁠॥⁠ ⁠१८४⁠ ⁠॥

Navhe tochi jaale nase techi aale | Kalo laagale sajjanaacheni bole || Anirvaachya te vaachya vaache vadaave | Manaa sant aanant shodheet jaave || 184 ||

लपावे अति आदरे रामरुपी⁠ ⁠। भयातीत निश्चीत ये स्वस्वरुपी⁠ ⁠॥ कदा तो जनी पाहतांही दिसेना⁠ ⁠। सदा ऐक्य तो भिन्नभावे वसेना⁠ ⁠॥⁠ ⁠१८५⁠ ⁠॥

Lapaave ati aadare raamarupee | Bhayaateet nishcheet ye svasvarupee || Kadaa to janee paahataanhee disenaa | Sadaa aikya to bhinnabhaave vasenaa || 185 ||

सदा सर्वदा राम सन्नीध आहे⁠ ⁠। मना सज्जना सत्य शोधुन पाहे⁠ ⁠॥ अखंडीत भेटी रघूराजयोगू⁠ ⁠। मना सांडीं रे मीपणाचा वियोगू⁠ ⁠॥⁠ ⁠१८६⁠ ⁠॥

Sadaa sarvadaa raam sanneedh aahe | Manaa sajjanaa satya shodhun paahe || Akhandeet bhetee raghooraajayogoo | Manaa saandee re meepanaachaa viyogoo || 186 ||

भुते पिंड ब्रह्मांड हे ऐक्य आहे⁠ ⁠। परी सर्वही स्वस्वरुपी न साहे⁠ ⁠॥ मना भासले सर्व काही पहावे⁠ ⁠। परी संग सोडुनि सुखी रहावे⁠ ⁠॥⁠ ⁠१८७⁠ ⁠॥

Bhute pind brahmaand he aikya aahe | Paree sarvahee svasvarupee na saahe || Manaa bhaasale sarva kaahee pahaave | Paree sang soduni sukhee rahaave || 187 ||

देहेभान हे ज्ञानशस्त्रे खुडावे⁠ ⁠। विदेहीपणे भक्तिमार्गेचि जावे⁠ ⁠॥ विरक्तीबळे निंद्य सर्वै त्यजावे⁠ ⁠। परी संग सोडुनि सुखी रहावे⁠ ⁠॥⁠ ⁠१८८⁠ ⁠॥

Dehebhaan he dnyaanashastre khudaave | Videheepane bhaktimaargechi jaave || Virakteebale nindya sarvai tyajaave | Paree sang soduni sukhee rahaave || 188 ||

मही निर्मिली देव तो ओळखावा⁠ ⁠। जया पाहतां मोक्ष तत्काळ जीवा⁠ ⁠॥ तया निर्गुणालागी गूणी पहावे⁠ ⁠। परी संग सोडुनि सुखे रहावे⁠ ⁠॥⁠ ⁠१८९⁠ ⁠॥

Mahee nirmilee dev to olakhaavaa | Jayaa paahataa moksha tatkaal jeevaa || Tayaa nirgunaalaagee goonee pahaave | Paree sang soduni sukhe rahaave || 189 ||

नव्हे कार्यकर्ता नव्हे सृष्टिभर्ता⁠ ⁠। पुरेहून पर्ता न लिंपे विवर्ता⁠ ⁠॥ तया निर्विकल्पासि कल्पित जावे⁠ ⁠। परि संग सोडुनि सुखे रहावे⁠ ⁠॥⁠ ⁠१९०⁠ ⁠॥

Navhe kaaryakartaa navhe srushtibhartaa | Purehoon partaa na limpe vivartaa || Tayaa nirvikalpaasi kalpit jaave | Pari sang soduni sukhe rahaave || 190 ||

देहेबुद्धिचा निश्चयो ज्या ढळेना⁠ ⁠। तया ज्ञान कल्पांतकाळी कळेना⁠ ⁠॥ परब्रह्म तें मीपणे आकळेना⁠ ⁠। मनी शून्य अज्ञान हे मावळेना⁠ ⁠॥⁠ ⁠१९१⁠ ⁠॥

Dehebuddhichaa nishchayo jyaa dhalenaa | Tayaa dnyaan kalpaantakaalee kalenaa || Parabrahma te meepane aakalenaa | Manee shoonya adnyaan he maavalenaa || 191 ||

मना ना कळे ना ढळे रुप ज्याचे⁠ ⁠। दुजेवीण तें ध्यान सर्वोत्तमाचे⁠ ⁠॥ तया खुण ते हीन दृष्टांत पाहे⁠ ⁠। तेथे संग निःसंग दोन्ही न साहे⁠ ⁠॥⁠ ⁠१९२⁠ ⁠॥

Manaa naa kale naa dhale rup jyaache | Dujeveen te dhyaan sarvottamaache || Tayaa khun te heen drushtaant paahe | Tethe sang nihsang donhee na saahe || 192 ||

नव्हे जाणता नेणता देवराणा⁠ ⁠। न ये वर्णिता वेदशास्त्रा पुराणा⁠ ⁠॥ नव्हे दृश्य अदृश्य साक्षी तयाचा⁠ ⁠। श्रुती नेणती नेणती अंत त्याचा⁠ ⁠॥⁠ ⁠१९३⁠ ⁠॥

Navhe jaanataa nenataa devaraanaa | Na ye varnitaa vedashaastraa puraanaa || Navhe drushya adrushya saakshee tayaachaa | Shrutee nenatee nenatee ant tyaachaa || 193 ||

वसे हृदयी देव तो कोण कैसा⁠ ⁠। पुसे आदरे साधकू प्रश्न ऐसा⁠ ⁠॥ देहे टाकिता देव कोठे पहातो⁠ ⁠। परि मागुता ठाव कोठे रहातो⁠ ⁠॥⁠ ⁠१९४⁠ ⁠॥

Vase hrudayee dev to kon kaisaa | Puse aadare saadhakoo prashna aisaa || Dehe taakitaa dev kothe pahaato | Pari maagutaa thaav kothe rahaato || 194 ||

बसे हृदयी देव तो जाण ऐसा⁠ ⁠। नभाचेपरी व्यापकू जाण तैसा⁠ ⁠॥ सदा संचला येत ना जात कांही⁠ ⁠। तयावीण कोठे रिता ठाव नाही⁠ ⁠॥⁠ ⁠१९५⁠ ⁠॥

Base hrudayee dev to jaan aisaa | Nabhaacheparee vyaapakoo jaan taisaa || Sadaa sanchalaa yet naa jaat kaanhee | Tayaaveen kothe ritaa thaav naahee || 195 ||

नभी वावरे जा अणुरेणु काही⁠ ⁠। रिता ठाव या राघवेवीण नाही⁠ ⁠॥ तया पाहता पाहता तोचि जाले⁠ ⁠। तेथे लक्ष आलक्ष सर्वे बुडाले⁠ ⁠॥⁠ ⁠१९६⁠ ⁠॥

Nabhee vaavare jaa anurenu kaahee | Ritaa thaav yaa raaghaveveen naahee || Tayaa paahataa paahataa tochi jaale | Tethe laksha aalaksha sarve budaale || 196 ||

नभासारिखे रुप या राघवाचे⁠ ⁠। मनी चिंतिता मूळ तुटे भवाचे⁠ ⁠॥ तया पाहता देहबुद्धी उरेना⁠ ⁠। सदा सर्वदा आर्त पोटी पुरेना⁠ ⁠॥⁠ ⁠१९७⁠ ⁠॥

Nabhaasaarikhe rup yaa raaghavaache | Manee chintitaa mool tute bhavaache || Tayaa paahataa dehabuddhee urenaa | Sadaa sarvadaa aarta potee purenaa || 197 ||

नभे व्यापिले सर्व सृष्टीस आहे⁠ ⁠। रघूनायका ऊपमा ते न साहे⁠ ⁠॥ दुजेवीण जो तोचि तो हा स्वभावे⁠ ⁠। तया व्यापकू व्यर्थ कैसे म्हणावे⁠ ⁠॥⁠ ⁠१९८⁠ ⁠॥

Nabhe vyaapile sarva srushtees aahe | Raghoonaayakaa oopamaa te na saahe || Dujeveen jo tochi to haa svabhaave | Tayaa vyaapakoo vyartha kaise mhanaave || 198 ||

अती जीर्ण विस्तीर्ण ते रुप आहे⁠ ⁠। तेथे तर्कसंपर्क तोही न साहे⁠ ⁠॥ अती गुढ ते दृश्य तत्काळ सोपे⁠ ⁠। दुजेवीण जे खुण स्वामिप्रतापे⁠ ⁠॥⁠ ⁠१९९⁠ ⁠॥

Atee jeerna visteerna te rup aahe | Tethe tarkasamparka tohee na saahe || Atee gudh te drushya tatkaal sope | Dujeveen je khun svaamiprataape || 199 ||

कळे आकळे रुप ते ज्ञान होता⁠ ⁠। तेथे आटली सर्वसाक्षी अवस्था⁠ ⁠॥ मना उन्मनी शब्द कुंठीत राहे⁠ ⁠। तो रे तोचि तो राम सर्वत्र पाहे⁠ ⁠॥⁠ ⁠२००⁠ ⁠॥

Kale aakale rup te dnyaan hotaa | Tethe aatalee sarvasaakshee avasthaa || Manaa unmanee shabda kuntheet raahe | To re tochi to raam sarvatra paahe || 200 ||

कदा ओळखीमाजि दूजे दिसेना⁠ ⁠। मनी मानसी द्वैत काही वसेना⁠ ⁠॥ बहूता दिसा आपली भेट जाली⁠ ⁠। विदेहीपणे सर्व काया निवाली⁠ ⁠॥⁠ ⁠२०१⁠ ⁠॥

Kadaa olakheemaaji dooje disenaa | Manee maanasee dvait kaahee vasenaa || Bahootaa disaa aapalee bhet jaalee | Videheepane sarva kaayaa nivaalee || 201 ||

मना गुज रे तूज हे प्राप्त झाले⁠ ⁠। परी अंतरी पाहिजे यत्न केले⁠ ⁠॥ सदा श्रवणे पाविजे निश्चयासी⁠ ⁠। धरी सज्जनसंगती धन्य होसी⁠ ⁠॥⁠ ⁠२०२⁠ ⁠॥

Manaa guj re tooj he praapta jhaale | Paree antaree paahije yatna kele || Sadaa shravane paavije nishchayaasee | Dharee sajjanasangatee dhanya hosee || 202 ||

मना सर्वही संग सोडूनि द्यावा⁠ ⁠। अती आदरे सज्जनाचा धरावा⁠ ⁠॥ जयाचेनि संगे महादुःख भंगे⁠ ⁠। जनी साधनेवीण सन्मार्ग लागे⁠ ⁠॥⁠ ⁠२०३⁠ ⁠॥

Manaa sarvahee sang sodooni dyaavaa | Atee aadare sajjanaachaa dharaavaa || Jayaacheni sange mahaaduhkh bhange | Janee saadhaneveen sanmaarga laage || 203 ||

मना संग हा सर्वसंगास तोडी⁠ ⁠। मना संग हा मोक्ष तात्काळ जोडी⁠ ⁠॥ मना संग हा साधना शीघ्र सोडी⁠ ⁠। मना संग हा द्वैत निःशेष मोडी⁠ ⁠॥⁠ ⁠२०४⁠ ⁠॥

Manaa sang haa sarvasangaas todee | Manaa sang haa moksha taatkaal jodee || Manaa sang haa saadhanaa sheeghra sodee | Manaa sang haa dvait nihshesh modee || 204 ||

मनाची शते ऐकता दोष जाती⁠ ⁠। मतीमंद ते साधना योग्य होती⁠ ⁠॥ चढे ज्ञान वैराग्य सामर्थ्य अंगी⁠ ⁠। म्हणे दास विश्वासत मुक्ति भोगी⁠ ⁠॥⁠ ⁠२०५⁠ ⁠॥

Manaachee shate aikataa dosh jaatee | Mateemand te saadhanaa yogya hotee || Chadhe dnyaan vairaagya saamarthya angee | Mhane daas vishvaasat mukti bhogee || 205 ||