{"id":"bhagavad-gita-18","code":"fp","title":{"dev":"गीता १८ · मोक्षसंन्यासयोगः","rom":"Gita 18 · Moksha Sannyasa Yoga"},"type":"gita-adhyaya","typeLabel":"Chapter","language":"sa","languageName":"Sanskrit","deity":["krishna"],"aliases":["Bhagavad Gita chapter 18","Gita adhyay 18","गीता अध्याय 18"],"book":{"id":"bhagavad-gita","n":18,"title":"Shrimad Bhagavad Gita"},"verses":78,"sections":[{"kind":"heading","dev":"अर्जुन उवाच","rom":"Arjuna uvaacha"},{"kind":"verse","n":1,"dev":"संन्यासस्य महाबाहो तत्त्वमिच्छामि वेदितुम् ।\nत्यागस्य च हृषीकेश पृथक्केशिनिषूदन ॥ १ ॥","rom":"Sannyaasasya mahaabaaho tattvamichchhaami veditum |\nTyaagasya cha hrusheekesha pruthakkeshinishoodana || 1 ||"},{"kind":"heading","dev":"श्रीभगवानुवाच","rom":"Shreebhagavaanuvaacha"},{"kind":"verse","n":2,"dev":"काम्यानां कर्मणां न्यासं संन्यासं कवयो विदुः ।\nसर्वकर्मफलत्यागं प्राहुस्त्यागं विचक्षणाः ॥ २ ॥","rom":"Kaamyaanaam karmanaam nyaasam sannyaasam kavayo viduh |\nSarvakarmaphalatyaagam praahustyaagam vichakshanaah || 2 ||"},{"kind":"verse","n":3,"dev":"त्याज्यं दोषवदित्येके कर्म प्राहुर्मनीषिणः ।\nयज्ञदानतपःकर्म न त्याज्यमिति चापरे ॥ ३ ॥","rom":"Tyaajyam doshavadityeke karma praahurmaneeshinah |\nYajnadaanatapahkarma na tyaajyamiti chaapare || 3 ||"},{"kind":"verse","n":4,"dev":"निश्चयं शृणु मे तत्र त्यागे भरतसत्तम ।\nत्यागो हि पुरुषव्याघ्र त्रिविधः सम्प्रकीर्तितः ॥ ४ ॥","rom":"Nishchayam shrunu me tatra tyaage bharatasattama |\nTyaago hi purushavyaaghra trividhah samprakeertitah || 4 ||"},{"kind":"verse","n":5,"dev":"यज्ञदानतपःकर्म न त्याज्यं कार्यमेव तत् ।\nयज्ञो दानं तपश्चैव पावनानि मनीषिणाम् ॥ ५ ॥","rom":"Yajnadaanatapahkarma na tyaajyam kaaryameva tat |\nYajno daanam tapashchaiva paavanaani maneeshinaam || 5 ||"},{"kind":"verse","n":6,"dev":"एतान्यपि तु कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा फलानि च ।\nकर्तव्यानीति मे पार्थ निश्चितं मतमुत्तमम् ॥ ६ ॥","rom":"Etaanyapi tu karmaani sangam tyaktvaa phalaani cha |\nKartavyaaneeti me paartha nishchitam matamuttamam || 6 ||"},{"kind":"verse","n":7,"dev":"नियतस्य तु संन्यासः कर्मणो नोपपद्यते ।\nमोहात्तस्य परित्यागस्तामसः परिकीर्तितः ॥ ७ ॥","rom":"Niyatasya tu sannyaasah karmano nopapadyate |\nMohaattasya parityaagastaamasah parikeertitah || 7 ||"},{"kind":"verse","n":8,"dev":"दुःखमित्येव यत्कर्म कायक्लेशभयात्त्यजेत् ।\nस कृत्वा राजसं त्यागं नैव त्यागफलं लभेत् ॥ ८ ॥","rom":"Duhkhamityeva yatkarma kaayakleshabhayaattyajet |\nSa krutvaa raajasam tyaagam naiva tyaagaphalam labhet || 8 ||"},{"kind":"verse","n":9,"dev":"कार्यमित्येव यत्कर्म नियतं क्रियतेऽर्जुन ।\nसङ्गं त्यक्त्वा फलं चैव स त्यागः सात्त्विको मतः ॥ ९ ॥","rom":"Kaaryamityeva yatkarma niyatam kriyate'rjuna |\nSangam tyaktvaa phalam chaiva sa tyaagah saattviko matah || 9 ||"},{"kind":"verse","n":10,"dev":"न द्वेष्ट्यकुशलं कर्म कुशले नानुषज्जते ।\nत्यागी सत्त्वसमाविष्टो मेधावी छिन्नसंशयः ॥ १० ॥","rom":"Na dveshtyakushalam karma kushale naanushajjate |\nTyaagee sattvasamaavishto medhaavee chhinnasanshayah || 10 ||"},{"kind":"verse","n":11,"dev":"न हि देहभृता शक्यं त्यक्तुं कर्माण्यशेषतः ।\nयस्तु कर्मफलत्यागी स त्यागीत्यभिधीयते ॥ ११ ॥","rom":"Na hi dehabhrutaa shakyam tyaktum karmaanyasheshatah |\nYastu karmaphalatyaagee sa tyaageetyabhidheeyate || 11 ||"},{"kind":"verse","n":12,"dev":"अनिष्टमिष्टं मिश्रं च त्रिविधं कर्मणः फलम् ।\nभवत्यत्यागिनां प्रेत्य न तु संन्यासिनां क्वचित् ॥ १२ ॥","rom":"Anishtamishtam mishram cha trividham karmanah phalam |\nBhavatyatyaaginaam pretya na tu sannyaasinaam kvachit || 12 ||"},{"kind":"verse","n":13,"dev":"पञ्चैतानि महाबाहो कारणानि निबोध मे ।\nसाङ्ख्ये कृतान्ते प्रोक्तानि सिद्धये सर्वकर्मणाम् ॥ १३ ॥","rom":"Panchaitaani mahaabaaho kaaranaani nibodha me |\nSaankhye krutaante proktaani siddhaye sarvakarmanaam || 13 ||"},{"kind":"verse","n":14,"dev":"अधिष्ठानं तथा कर्ता करणं च पृथग्विधम् ।\nविविधाश्च पृथक्चेष्टा दैवं चैवात्र पञ्चमम् ॥ १४ ॥","rom":"Adhishthaanam tathaa kartaa karanam cha pruthagvidham |\nVividhaashcha pruthakcheshtaa daivam chaivaatra panchamam || 14 ||"},{"kind":"verse","n":15,"dev":"शरीरवाङ्मनोभिर्यत्कर्म प्रारभते नरः ।\nन्याय्यं वा विपरीतं वा पञ्चैते तस्य हेतवः ॥ १५ ॥","rom":"Shareeravaanmanobhiryatkarma praarabhate narah |\nNyaayyam vaa vipareetam vaa panchaite tasya hetavah || 15 ||"},{"kind":"verse","n":16,"dev":"तत्रैवं सति कर्तारमात्मानं केवलं तु यः ।\nपश्यत्यकृतबुद्धित्वान्न स पश्यति दुर्मतिः ॥ १६ ॥","rom":"Tatraivam sati kartaaramaatmaanam kevalam tu yah |\nPashyatyakrutabuddhitvaanna sa pashyati durmatih || 16 ||"},{"kind":"verse","n":17,"dev":"यस्य नाहङ्कृतो भावो बुद्धिर्यस्य न लिप्यते ।\nहत्वापि स इमाँल्लोकान्न हन्ति न निबध्यते ॥ १७ ॥","rom":"Yasya naahankruto bhaavo buddhiryasya na lipyate |\nHatvaapi sa imaanllokaanna hanti na nibadhyate || 17 ||"},{"kind":"verse","n":18,"dev":"ज्ञानं ज्ञेयं परिज्ञाता त्रिविधा कर्मचोदना ।\nकरणं कर्म कर्तेति त्रिविधः कर्मसङ्ग्रहः ॥ १८ ॥","rom":"Jnaanam jneyam parijnaataa trividhaa karmachodanaa |\nKaranam karma karteti trividhah karmasangrahah || 18 ||"},{"kind":"verse","n":19,"dev":"ज्ञानं कर्म च कर्ता च त्रिधैव गुणभेदतः ।\nप्रोच्यते गुणसङ्ख्याने यथावच्छृणु तान्यपि ॥ १९ ॥","rom":"Jnaanam karma cha kartaa cha tridhaiva gunabhedatah |\nProchyate gunasankhyaane yathaavachchhrunu taanyapi || 19 ||"},{"kind":"verse","n":20,"dev":"सर्वभूतेषु येनैकं भावमव्ययमीक्षते ।\nअविभक्तं विभक्तेषु तज्ज्ञानं विद्धि सात्त्विकम् ॥ २० ॥","rom":"Sarvabhooteshu yenaikam bhaavamavyayameekshate |\nAvibhaktam vibhakteshu tajjnaanam viddhi saattvikam || 20 ||"},{"kind":"verse","n":21,"dev":"पृथक्त्वेन तु यज्ज्ञानं नानाभावान्पृथग्विधान् ।\nवेत्ति सर्वेषु भूतेषु तज्ज्ञानं विद्धि राजसम् ॥ २१ ॥","rom":"Pruthaktvena tu yajjnaanam naanaabhaavaanpruthagvidhaan |\nVetti sarveshu bhooteshu tajjnaanam viddhi raajasam || 21 ||"},{"kind":"verse","n":22,"dev":"यत्तु कृत्स्नवदेकस्मिन्कार्ये सक्तमहैतुकम् ।\nअतत्त्वार्थवदल्पं च तत्तामसमुदाहृतम् ॥ २२ ॥","rom":"Yattu krutsnavadekasminkaarye saktamahaitukam |\nAtattvaarthavadalpam cha tattaamasamudaahrutam || 22 ||"},{"kind":"verse","n":23,"dev":"नियतं सङ्गरहितमरागद्वेषतः कृतम् ।\nअफलप्रेप्सुना कर्म यत्तत्सात्त्विकमुच्यते ॥ २३ ॥","rom":"Niyatam sangarahitamaraagadveshatah krutam |\nAphalaprepsunaa karma yattatsaattvikamuchyate || 23 ||"},{"kind":"verse","n":24,"dev":"यत्तु कामेप्सुना कर्म साहङ्कारेण वा पुनः ।\nक्रियते बहुलायासं तद्राजसमुदाहृतम् ॥ २४ ॥","rom":"Yattu kaamepsunaa karma saahankaarena vaa punah |\nKriyate bahulaayaasam tadraajasamudaahrutam || 24 ||"},{"kind":"verse","n":25,"dev":"अनुबन्धं क्षयं हिंसामनपेक्ष्य च पौरुषम् ।\nमोहादारभ्यते कर्म यत्तत्तामसमुच्यते ॥ २५ ॥","rom":"Anubandham kshayam hinsaamanapekshya cha paurusham |\nMohaadaarabhyate karma yattattaamasamuchyate || 25 ||"},{"kind":"verse","n":26,"dev":"मुक्तसङ्गोऽनहंवादी धृत्युत्साहसमन्वितः ।\nसिद्ध्यसिद्ध्योर्निर्विकारः कर्ता सात्त्विक उच्यते ॥ २६ ॥","rom":"Muktasango'nahanvaadee dhrutyutsaahasamanvitah |\nSiddhyasiddhyornirvikaarah kartaa saattvika uchyate || 26 ||"},{"kind":"verse","n":27,"dev":"रागी कर्मफलप्रेप्सुर्लुब्धो हिंसात्मकोऽशुचिः ।\nहर्षशोकान्वितः कर्ता राजसः परिकीर्तितः ॥ २७ ॥","rom":"Raagee karmaphalaprepsurlubdho hinsaatmako'shuchih |\nHarshashokaanvitah kartaa raajasah parikeertitah || 27 ||"},{"kind":"verse","n":28,"dev":"अयुक्तः प्राकृतः स्तब्धः शठो नैष्कृतिकोऽलसः ।\nविषादी दीर्घसूत्री च कर्ता तामस उच्यते ॥ २८ ॥","rom":"Ayuktah praakrutah stabdhah shatho naishkrutiko'lasah |\nVishaadee deerghasootree cha kartaa taamasa uchyate || 28 ||"},{"kind":"verse","n":29,"dev":"बुद्धेर्भेदं धृतेश्चैव गुणतस्त्रिविधं शृणु ।\nप्रोच्यमानमशेषेण पृथक्त्वेन धनञ्जय ॥ २९ ॥","rom":"Buddherbhedam dhruteshchaiva gunatastrividham shrunu |\nProchyamaanamasheshena pruthaktvena dhananjaya || 29 ||"},{"kind":"verse","n":30,"dev":"प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च कार्याकार्ये भयाभये ।\nबन्धं मोक्षं च या वेत्ति बुद्धिः सा पार्थ सात्त्विकी ॥ ३० ॥","rom":"Pravruttim cha nivruttim cha kaaryaakaarye bhayaabhaye |\nBandham moksham cha yaa vetti buddhih saa paartha saattvikee || 30 ||"},{"kind":"verse","n":31,"dev":"यया धर्ममधर्मं च कार्यं चाकार्यमेव च ।\nअयथावत्प्रजानाति बुद्धिः सा पार्थ राजसी ॥ ३१ ॥","rom":"Yayaa dharmamadharmam cha kaaryam chaakaaryameva cha |\nAyathaavatprajaanaati buddhih saa paartha raajasee || 31 ||"},{"kind":"verse","n":32,"dev":"अधर्मं धर्ममिति या मन्यते तमसावृता ।\nसर्वार्थान्विपरीतांश्च बुद्धिः सा पार्थ तामसी ॥ ३२ ॥","rom":"Adharmam dharmamiti yaa manyate tamasaavrutaa |\nSarvaarthaanvipareetaanshcha buddhih saa paartha taamasee || 32 ||"},{"kind":"verse","n":33,"dev":"धृत्या यया धारयते मनःप्राणेन्द्रियक्रियाः ।\nयोगेनाव्यभिचारिण्या धृतिः सा पार्थ सात्त्विकी ॥ ३३ ॥","rom":"Dhrutyaa yayaa dhaarayate manahpraanendriyakriyaah |\nYogenaavyabhichaarinyaa dhrutih saa paartha saattvikee || 33 ||"},{"kind":"verse","n":34,"dev":"यया तु धर्मकामार्थान्धृत्या धारयतेऽर्जुन ।\nप्रसङ्गेन फलाकाङ्क्षी धृतिः सा पार्थ राजसी ॥ ३४ ॥","rom":"Yayaa tu dharmakaamaarthaandhrutyaa dhaarayate'rjuna |\nPrasangena phalaakaankshee dhrutih saa paartha raajasee || 34 ||"},{"kind":"verse","n":35,"dev":"यया स्वप्नं भयं शोकं विषादं मदमेव च ।\nन विमुञ्चति दुर्मेधा धृतिः सा पार्थ तामसी ॥ ३५ ॥","rom":"Yayaa svapnam bhayam shokam vishaadam madameva cha |\nNa vimunchati durmedhaa dhrutih saa paartha taamasee || 35 ||"},{"kind":"verse","n":36,"dev":"सुखं त्विदानीं त्रिविधं शृणु मे भरतर्षभ ।\nअभ्यासाद्रमते यत्र दुःखान्तं च निगच्छति ॥ ३६ ॥","rom":"Sukham tvidaaneem trividham shrunu me bharatarshabha |\nAbhyaasaadramate yatra duhkhaantam cha nigachchhati || 36 ||"},{"kind":"verse","n":37,"dev":"यत्तदग्रे विषमिव परिणामेऽमृतोपमम् ।\nतत्सुखं सात्त्विकं प्रोक्तमात्मबुद्धिप्रसादजम् ॥ ३७ ॥","rom":"Yattadagre vishamiva parinaame'mrutopamam |\nTatsukham saattvikam proktamaatmabuddhiprasaadajam || 37 ||"},{"kind":"verse","n":38,"dev":"विषयेन्द्रियसंयोगाद्यत्तदग्रेऽमृतोपमम् ।\nपरिणामे विषमिव तत्सुखं राजसं स्मृतम् ॥ ३८ ॥","rom":"Vishayendriyasanyogaadyattadagre'mrutopamam |\nParinaame vishamiva tatsukham raajasam smrutam || 38 ||"},{"kind":"verse","n":39,"dev":"यदग्रे चानुबन्धे च सुखं मोहनमात्मनः ।\nनिद्रालस्यप्रमादोत्थं तत्तामसमुदाहृतम् ॥ ३९ ॥","rom":"Yadagre chaanubandhe cha sukham mohanamaatmanah |\nNidraalasyapramaadottham tattaamasamudaahrutam || 39 ||"},{"kind":"verse","n":40,"dev":"न तदस्ति पृथिव्यां वा दिवि देवेषु वा पुनः ।\nसत्त्वं प्रकृतिजैर्मुक्तं यदेभिः स्यात्त्रिभिर्गुणैः ॥ ४० ॥","rom":"Na tadasti pruthivyaam vaa divi deveshu vaa punah |\nSattvam prakrutijairmuktam yadebhih syaattribhirgunaih || 40 ||"},{"kind":"verse","n":41,"dev":"ब्राह्मणक्षत्रियविशां शूद्राणां च परन्तप ।\nकर्माणि प्रविभक्तानि स्वभावप्रभवैर्गुणैः ॥ ४१ ॥","rom":"Braahmanakshatriyavishaam shoodraanaam cha parantapa |\nKarmaani pravibhaktaani svabhaavaprabhavairgunaih || 41 ||"},{"kind":"verse","n":42,"dev":"शमो दमस्तपः शौचं क्षान्तिरार्जवमेव च ।\nज्ञानं विज्ञानमास्तिक्यं ब्रह्मकर्म स्वभावजम् ॥ ४२ ॥","rom":"Shamo damastapah shaucham kshaantiraarjavameva cha |\nJnaanam vijnaanamaastikyam brahmakarma svabhaavajam || 42 ||"},{"kind":"verse","n":43,"dev":"शौर्यं तेजो धृतिर्दाक्ष्यं युद्धे चाप्यपलायनम् ।\nदानमीश्वरभावश्च क्षात्रं कर्म स्वभावजम् ॥ ४३ ॥","rom":"Shauryam tejo dhrutirdaakshyam yuddhe chaapyapalaayanam |\nDaanameeshvarabhaavashcha kshaatram karma svabhaavajam || 43 ||"},{"kind":"verse","n":44,"dev":"कृषिगौरक्ष्यवाणिज्यं वैश्यकर्म स्वभावजम् ।\nपरिचर्यात्मकं कर्म शूद्रस्यापि स्वभावजम् ॥ ४४ ॥","rom":"Krushigaurakshyavaanijyam vaishyakarma svabhaavajam |\nParicharyaatmakam karma shoodrasyaapi svabhaavajam || 44 ||"},{"kind":"verse","n":45,"dev":"स्वे स्वे कर्मण्यभिरतः संसिद्धिं लभते नरः ।\nस्वकर्मनिरतः सिद्धिं यथा विन्दति तच्छृणु ॥ ४५ ॥","rom":"Sve sve karmanyabhiratah sansiddhim labhate narah |\nSvakarmaniratah siddhim yathaa vindati tachchhrunu || 45 ||"},{"kind":"verse","n":46,"dev":"यतः प्रवृत्तिर्भूतानां येन सर्वमिदं ततम् ।\nस्वकर्मणा तमभ्यर्च्य सिद्धिं विन्दति मानवः ॥ ४६ ॥","rom":"Yatah pravruttirbhootaanaam yena sarvamidam tatam |\nSvakarmanaa tamabhyarchya siddhim vindati maanavah || 46 ||"},{"kind":"verse","n":47,"dev":"श्रेयान्स्वधर्मो विगुणः परधर्मात्स्वनुष्ठितात् ।\nस्वभावनियतं कर्म कुर्वन्नाप्नोति किल्बिषम् ॥ ४७ ॥","rom":"Shreyaansvadharmo vigunah paradharmaatsvanushthitaat |\nSvabhaavaniyatam karma kurvannaapnoti kilbisham || 47 ||"},{"kind":"verse","n":48,"dev":"सहजं कर्म कौन्तेय सदोषमपि न त्यजेत् ।\nसर्वारम्भा हि दोषेण धूमेनाग्निरिवावृताः ॥ ४८ ॥","rom":"Sahajam karma kaunteya sadoshamapi na tyajet |\nSarvaarambhaa hi doshena dhoomenaagnirivaavrutaah || 48 ||"},{"kind":"verse","n":49,"dev":"असक्तबुद्धिः सर्वत्र जितात्मा विगतस्पृहः ।\nनैष्कर्म्यसिद्धिं परमां संन्यासेनाधिगच्छति ॥ ४९ ॥","rom":"Asaktabuddhih sarvatra jitaatmaa vigataspruhah |\nNaishkarmyasiddhim paramaam sannyaasenaadhigachchhati || 49 ||"},{"kind":"verse","n":50,"dev":"सिद्धिं प्राप्तो यथा ब्रह्म तथाप्नोति निबोध मे ।\nसमासेनैव कौन्तेय निष्ठा ज्ञानस्य या परा ॥ ५० ॥","rom":"Siddhim praapto yathaa brahma tathaapnoti nibodha me |\nSamaasenaiva kaunteya nishthaa jnaanasya yaa paraa || 50 ||"},{"kind":"verse","n":51,"dev":"बुद्ध्या विशुद्धया युक्तो धृत्यात्मानं नियम्य च ।\nशब्दादीन्विषयांस्त्यक्त्वा रागद्वेषौ व्युदस्य च ॥ ५१ ॥","rom":"Buddhyaa vishuddhayaa yukto dhrutyaatmaanam niyamya cha |\nShabdaadeenvishayaanstyaktvaa raagadveshau vyudasya cha || 51 ||"},{"kind":"verse","n":52,"dev":"विविक्तसेवी लघ्वाशी यतवाक्कायमानसः ।\nध्यानयोगपरो नित्यं वैराग्यं समुपाश्रितः ॥ ५२ ॥","rom":"Viviktasevee laghvaashee yatavaakkaayamaanasah |\nDhyaanayogaparo nityam vairaagyam samupaashritah || 52 ||"},{"kind":"verse","n":53,"dev":"अहङ्कारं बलं दर्पं कामं क्रोधं परिग्रहम् ।\nविमुच्य निर्ममः शान्तो ब्रह्मभूयाय कल्पते ॥ ५३ ॥","rom":"Ahankaaram balam darpam kaamam krodham parigraham |\nVimuchya nirmamah shaanto brahmabhooyaaya kalpate || 53 ||"},{"kind":"verse","n":54,"dev":"ब्रह्मभूतः प्रसन्नात्मा न शोचति न काङ्क्षति ।\nसमः सर्वेषु भूतेषु मद्भक्तिं लभते पराम् ॥ ५४ ॥","rom":"Brahmabhootah prasannaatmaa na shochati na kaankshati |\nSamah sarveshu bhooteshu madbhaktim labhate paraam || 54 ||"},{"kind":"verse","n":55,"dev":"भक्त्या मामभिजानाति यावान्यश्चास्मि तत्त्वतः ।\nततो मां तत्त्वतो ज्ञात्वा विशते तदनन्तरम् ॥ ५५ ॥","rom":"Bhaktyaa maamabhijaanaati yaavaanyashchaasmi tattvatah |\nTato maam tattvato jnaatvaa vishate tadanantaram || 55 ||"},{"kind":"verse","n":56,"dev":"सर्वकर्माण्यपि सदा कुर्वाणो मद्व्यपाश्रयः ।\nमत्प्रसादादवाप्नोति शाश्वतं पदमव्ययम् ॥ ५६ ॥","rom":"Sarvakarmaanyapi sadaa kurvaano madvyapaashrayah |\nMatprasaadaadavaapnoti shaashvatam padamavyayam || 56 ||"},{"kind":"verse","n":57,"dev":"चेतसा सर्वकर्माणि मयि संन्यस्य मत्परः ।\nबुद्धियोगमुपाश्रित्य मच्चित्तः सततं भव ॥ ५७ ॥","rom":"Chetasaa sarvakarmaani mayi sannyasya matparah |\nBuddhiyogamupaashritya machchittah satatam bhava || 57 ||"},{"kind":"verse","n":58,"dev":"मच्चित्तः सर्वदुर्गाणि मत्प्रसादात्तरिष्यसि ।\nअथ चेत्त्वमहङ्कारान्न श्रोष्यसि विनङ्क्ष्यसि ॥ ५८ ॥","rom":"Machchittah sarvadurgaani matprasaadaattarishyasi |\nAtha chettvamahankaaraanna shroshyasi vinankshyasi || 58 ||"},{"kind":"verse","n":59,"dev":"यदहङ्कारमाश्रित्य न योत्स्य इति मन्यसे ।\nमिथ्यैष व्यवसायस्ते प्रकृतिस्त्वां नियोक्ष्यति ॥ ५९ ॥","rom":"Yadahankaaramaashritya na yotsya iti manyase |\nMithyaisha vyavasaayaste prakrutistvaam niyokshyati || 59 ||"},{"kind":"verse","n":60,"dev":"स्वभावजेन कौन्तेय निबद्धः स्वेन कर्मणा ।\nकर्तुं नेच्छसि यन्मोहात्करिष्यस्यवशोऽपि तत् ॥ ६० ॥","rom":"Svabhaavajena kaunteya nibaddhah svena karmanaa |\nKartum nechchhasi yanmohaatkarishyasyavasho'pi tat || 60 ||"},{"kind":"verse","n":61,"dev":"ईश्वरः सर्वभूतानां हृद्देशेऽर्जुन तिष्ठति ।\nभ्रामयन्सर्वभूतानि यन्त्रारूढानि मायया ॥ ६१ ॥","rom":"Eeshvarah sarvabhootaanaam hruddeshe'rjuna tishthati |\nBhraamayansarvabhootaani yantraaroodhaani maayayaa || 61 ||"},{"kind":"verse","n":62,"dev":"तमेव शरणं गच्छ सर्वभावेन भारत ।\nतत्प्रसादात्परां शान्तिं स्थानं प्राप्स्यसि शाश्वतम् ॥ ६२ ॥","rom":"Tameva sharanam gachchha sarvabhaavena bhaarata |\nTatprasaadaatparaam shaantim sthaanam praapsyasi shaashvatam || 62 ||"},{"kind":"verse","n":63,"dev":"इति ते ज्ञानमाख्यातं गुह्याद्गुह्यतरं मया ।\nविमृश्यैतदशेषेण यथेच्छसि तथा कुरु ॥ ६३ ॥","rom":"Iti te jnaanamaakhyaatam guhyaadguhyataram mayaa |\nVimrushyaitadasheshena yathechchhasi tathaa kuru || 63 ||"},{"kind":"verse","n":64,"dev":"सर्वगुह्यतमं भूयः शृणु मे परमं वचः ।\nइष्टोऽसि मे दृढमिति ततो वक्ष्यामि ते हितम् ॥ ६४ ॥","rom":"Sarvaguhyatamam bhooyah shrunu me paramam vachah |\nIshto'si me drudhamiti tato vakshyaami te hitam || 64 ||"},{"kind":"verse","n":65,"dev":"मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु ।\nमामेवैष्यसि सत्यं ते प्रतिजाने प्रियोऽसि मे ॥ ६५ ॥","rom":"Manmanaa bhava madbhakto madyaajee maam namaskuru |\nMaamevaishyasi satyam te pratijaane priyo'si me || 65 ||"},{"kind":"verse","n":66,"dev":"सर्वधर्मान्परित्यज्य मामेकं शरणं व्रज ।\nअहं त्वां सर्वपापेभ्यो मोक्षयिष्यामि मा शुचः ॥ ६६ ॥","rom":"Sarvadharmaanparityajya maamekam sharanam vraja |\nAham tvaam sarvapaapebhyo mokshayishyaami maa shuchah || 66 ||"},{"kind":"verse","n":67,"dev":"इदं ते नातपस्काय नाभक्ताय कदाचन ।\nन चाशुश्रूषवे वाच्यं न च मां योऽभ्यसूयति ॥ ६७ ॥","rom":"Idam te naatapaskaaya naabhaktaaya kadaachana |\nNa chaashushrooshave vaachyam na cha maam yo'bhyasooyati || 67 ||"},{"kind":"verse","n":68,"dev":"य इदं परमं गुह्यं मद्भक्तेष्वभिधास्यति ।\nभक्तिं मयि परां कृत्वा मामेवैष्यत्यसंशयः ॥ ६८ ॥","rom":"Ya idam paramam guhyam madbhakteshvabhidhaasyati |\nBhaktim mayi paraam krutvaa maamevaishyatyasanshayah || 68 ||"},{"kind":"verse","n":69,"dev":"न च तस्मान्मनुष्येषु कश्चिन्मे प्रियकृत्तमः ।\nभविता न च मे तस्मादन्यः प्रियतरो भुवि ॥ ६९ ॥","rom":"Na cha tasmaanmanushyeshu kashchinme priyakruttamah |\nBhavitaa na cha me tasmaadanyah priyataro bhuvi || 69 ||"},{"kind":"verse","n":70,"dev":"अध्येष्यते च य इमं धर्म्यं संवादमावयोः ।\nज्ञानयज्ञेन तेनाहमिष्टः स्यामिति मे मतिः ॥ ७० ॥","rom":"Adhyeshyate cha ya imam dharmyam sanvaadamaavayoh |\nJnaanayajnena tenaahamishtah syaamiti me matih || 70 ||"},{"kind":"verse","n":71,"dev":"श्रद्धावाननसूयश्च शृणुयादपि यो नरः ।\nसोऽपि मुक्तः शुभाँल्लोकान्प्राप्नुयात्पुण्यकर्मणाम् ॥ ७१ ॥","rom":"Shraddhaavaananasooyashcha shrunuyaadapi yo narah |\nSo'pi muktah shubhaanllokaanpraapnuyaatpunyakarmanaam || 71 ||"},{"kind":"verse","n":72,"dev":"कच्चिदेतच्छ्रुतं पार्थ त्वयैकाग्रेण चेतसा ।\nकच्चिदज्ञानसम्मोहः प्रनष्टस्ते धनञ्जय ॥ ७२ ॥","rom":"Kachchidetachchhrutam paartha tvayaikaagrena chetasaa |\nKachchidajnaanasammohah pranashtaste dhananjaya || 72 ||"},{"kind":"heading","dev":"अर्जुन उवाच","rom":"Arjuna uvaacha"},{"kind":"verse","n":73,"dev":"नष्टो मोहः स्मृतिर्लब्धा त्वत्प्रसादान्मयाच्युत ।\nस्थितोऽस्मि गतसन्देहः करिष्ये वचनं तव ॥ ७३ ॥","rom":"Nashto mohah smrutirlabdhaa tvatprasaadaanmayaachyuta |\nSthito'smi gatasandehah karishye vachanam tava || 73 ||"},{"kind":"heading","dev":"सञ्जय उवाच","rom":"Sanjaya uvaacha"},{"kind":"verse","n":74,"dev":"इत्यहं वासुदेवस्य पार्थस्य च महात्मनः ।\nसंवादमिममश्रौषमद्भुतं रोमहर्षणम् ॥ ७४ ॥","rom":"Ityaham vaasudevasya paarthasya cha mahaatmanah |\nSanvaadamimamashraushamadbhutam romaharshanam || 74 ||"},{"kind":"verse","n":75,"dev":"व्यासप्रसादाच्छ्रुतवानेतद्गुह्यमहं परम् ।\nयोगं योगेश्वरात्कृष्णात्साक्षात्कथयतः स्वयम् ॥ ७५ ॥","rom":"Vyaasaprasaadaachchhrutavaanetadguhyamaham param |\nYogam yogeshvaraatkrushnaatsaakshaatkathayatah svayam || 75 ||"},{"kind":"verse","n":76,"dev":"राजन्संस्मृत्य संस्मृत्य संवादमिममद्भुतम् ।\nकेशवार्जुनयोः पुण्यं हृष्यामि च मुहुर्मुहुः ॥ ७६ ॥","rom":"Raajansansmrutya sansmrutya sanvaadamimamadbhutam |\nKeshavaarjunayoh punyam hrushyaami cha muhurmuhuh || 76 ||"},{"kind":"verse","n":77,"dev":"तच्च संस्मृत्य संस्मृत्य रूपमत्यद्भुतं हरेः ।\nविस्मयो मे महान् राजन्हृष्यामि च पुनः पुनः ॥ ७७ ॥","rom":"Tachcha sansmrutya sansmrutya roopamatyadbhutam hareh |\nVismayo me mahaan raajanhrushyaami cha punah punah || 77 ||"},{"kind":"verse","n":78,"dev":"यत्र योगेश्वरः कृष्णो यत्र पार्थो धनुर्धरः ।\nतत्र श्रीर्विजयो भूतिर्ध्रुवा नीतिर्मतिर्मम ॥ ७८ ॥","rom":"Yatra yogeshvarah krushno yatra paartho dhanurdharah |\nTatra shreervijayo bhootirdhruvaa neetirmatirmama || 78 ||"},{"kind":"prose","dev":"ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सु\nब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे\nमोक्षसंन्यासयोगो नाम अष्टादशोऽध्यायः ॥","rom":"Om tatsaditi shreemadbhagavadgeetaasoopanishatsu\nBrahmavidyaayaam yogashaastre shreekrushnaarjunasanvaade\nMokshasannyaasayogo naama ashtaadasho'dhyaayah ||"}],"verified":true,"url":"https://pocketpothi.com/texts/bhagavad-gita-18","appUrl":"https://pocketpothi.com/read?t=bhagavad-gita-18","shareUrl":"https://pocketpothi.com/p/fp"}