{"id":"bhagavad-gita-16","code":"fm","title":{"dev":"गीता १६ · दैवासुरसम्पद्विभागयोगः","rom":"Gita 16 · Daivasura Sampad Vibhaga Yoga"},"type":"gita-adhyaya","typeLabel":"Chapter","language":"sa","languageName":"Sanskrit","deity":["krishna"],"aliases":["Bhagavad Gita chapter 16","Gita adhyay 16","गीता अध्याय 16"],"book":{"id":"bhagavad-gita","n":16,"title":"Shrimad Bhagavad Gita"},"verses":24,"sections":[{"kind":"heading","dev":"श्रीभगवानुवाच","rom":"Shreebhagavaanuvaacha"},{"kind":"verse","n":1,"dev":"अभयं सत्त्वसंशुद्धिर्ज्ञानयोगव्यवस्थितिः ।\nदानं दमश्च यज्ञश्च स्वाध्यायस्तप आर्जवम् ॥ १ ॥","rom":"Abhayam sattvasanshuddhirjnaanayogavyavasthitih |\nDaanam damashcha yajnashcha svaadhyaayastapa aarjavam || 1 ||"},{"kind":"verse","n":2,"dev":"अहिंसा सत्यमक्रोधस्त्यागः शान्तिरपैशुनम् ।\nदया भूतेष्वलोलुप्त्वं मार्दवं ह्रीरचापलम् ॥ २ ॥","rom":"Ahinsaa satyamakrodhastyaagah shaantirapaishunam |\nDayaa bhooteshvaloluptvam maardavam hreerachaapalam || 2 ||"},{"kind":"verse","n":3,"dev":"तेजः क्षमा धृतिः शौचमद्रोहो नातिमानिता ।\nभवन्ति सम्पदं दैवीमभिजातस्य भारत ॥ ३ ॥","rom":"Tejah kshamaa dhrutih shauchamadroho naatimaanitaa |\nBhavanti sampadam daiveemabhijaatasya bhaarata || 3 ||"},{"kind":"verse","n":4,"dev":"दम्भो दर्पोऽभिमानश्च क्रोधः पारुष्यमेव च ।\nअज्ञानं चाभिजातस्य पार्थ सम्पदमासुरीम् ॥ ४ ॥","rom":"Dambho darpo'bhimaanashcha krodhah paarushyameva cha |\nAjnaanam chaabhijaatasya paartha sampadamaasureem || 4 ||"},{"kind":"verse","n":5,"dev":"दैवी सम्पद्विमोक्षाय निबन्धायासुरी मता ।\nमा शुचः सम्पदं दैवीमभिजातोऽसि पाण्डव ॥ ५ ॥","rom":"Daivee sampadvimokshaaya nibandhaayaasuree mataa |\nMaa shuchah sampadam daiveemabhijaato'si paandava || 5 ||"},{"kind":"verse","n":6,"dev":"द्वौ भूतसर्गौ लोकेऽस्मिन्दैव आसुर एव च ।\nदैवो विस्तरशः प्रोक्त आसुरं पार्थ मे शृणु ॥ ६ ॥","rom":"Dvau bhootasargau loke'smindaiva aasura eva cha |\nDaivo vistarashah prokta aasuram paartha me shrunu || 6 ||"},{"kind":"verse","n":7,"dev":"प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च जना न विदुरासुराः ।\nन शौचं नापि चाचारो न सत्यं तेषु विद्यते ॥ ७ ॥","rom":"Pravruttim cha nivruttim cha janaa na viduraasuraah |\nNa shaucham naapi chaachaaro na satyam teshu vidyate || 7 ||"},{"kind":"verse","n":8,"dev":"असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम् ।\nअपरस्परसम्भूतं किमन्यत्कामहैतुकम् ॥ ८ ॥","rom":"Asatyamapratishtham te jagadaahuraneeshvaram |\nAparasparasambhootam kimanyatkaamahaitukam || 8 ||"},{"kind":"verse","n":9,"dev":"एतां दृष्टिमवष्टभ्य नष्टात्मानोऽल्पबुद्धयः ।\nप्रभवन्त्युग्रकर्माणः क्षयाय जगतोऽहिताः ॥ ९ ॥","rom":"Etaam drushtimavashtabhya nashtaatmaano'lpabuddhayah |\nPrabhavantyugrakarmaanah kshayaaya jagato'hitaah || 9 ||"},{"kind":"verse","n":10,"dev":"काममाश्रित्य दुष्पूरं दम्भमानमदान्विताः ।\nमोहाद्गृहीत्वासद्ग्राहान्प्रवर्तन्तेऽशुचिव्रताः ॥ १० ॥","rom":"Kaamamaashritya dushpooram dambhamaanamadaanvitaah |\nMohaadgruheetvaasadgraahaanpravartante'shuchivrataah || 10 ||"},{"kind":"verse","n":11,"dev":"चिन्तामपरिमेयां च प्रलयान्तामुपाश्रिताः ।\nकामोपभोगपरमा एतावदिति निश्चिताः ॥ ११ ॥","rom":"Chintaamaparimeyaam cha pralayaantaamupaashritaah |\nKaamopabhogaparamaa etaavaditi nishchitaah || 11 ||"},{"kind":"verse","n":12,"dev":"आशापाशशतैर्बद्धाः कामक्रोधपरायणाः ।\nईहन्ते कामभोगार्थमन्यायेनार्थसञ्चयान् ॥ १२ ॥","rom":"Aashaapaashashatairbaddhaah kaamakrodhaparaayanaah |\nEehante kaamabhogaarthamanyaayenaarthasanchayaan || 12 ||"},{"kind":"verse","n":13,"dev":"इदमद्य मया लब्धमिमं प्राप्स्ये मनोरथम् ।\nइदमस्तीदमपि मे भविष्यति पुनर्धनम् ॥ १३ ॥","rom":"Idamadya mayaa labdhamimam praapsye manoratham |\nIdamasteedamapi me bhavishyati punardhanam || 13 ||"},{"kind":"verse","n":14,"dev":"असौ मया हतः शत्रुर्हनिष्ये चापरानपि ।\nईश्वरोऽहमहं भोगी सिद्धोऽहं बलवान्सुखी ॥ १४ ॥","rom":"Asau mayaa hatah shatrurhanishye chaaparaanapi |\nEeshvaro'hamaham bhogee siddho'ham balavaansukhee || 14 ||"},{"kind":"verse","n":15,"dev":"आढ्योऽभिजनवानस्मि कोऽन्योऽस्ति सदृशो मया ।\nयक्ष्ये दास्यामि मोदिष्य इत्यज्ञानविमोहिताः ॥ १५ ॥","rom":"Aadhyo'bhijanavaanasmi ko'nyo'sti sadrusho mayaa |\nYakshye daasyaami modishya ityajnaanavimohitaah || 15 ||"},{"kind":"verse","n":16,"dev":"अनेकचित्तविभ्रान्ता मोहजालसमावृताः ।\nप्रसक्ताः कामभोगेषु पतन्ति नरकेऽशुचौ ॥ १६ ॥","rom":"Anekachittavibhraantaa mohajaalasamaavrutaah |\nPrasaktaah kaamabhogeshu patanti narake'shuchau || 16 ||"},{"kind":"verse","n":17,"dev":"आत्मसम्भाविताः स्तब्धा धनमानमदान्विताः ।\nयजन्ते नामयज्ञैस्ते दम्भेनाविधिपूर्वकम् ॥ १७ ॥","rom":"Aatmasambhaavitaah stabdhaa dhanamaanamadaanvitaah |\nYajante naamayajnaiste dambhenaavidhipoorvakam || 17 ||"},{"kind":"verse","n":18,"dev":"अहङ्कारं बलं दर्पं कामं क्रोधं च संश्रिताः ।\nमामात्मपरदेहेषु प्रद्विषन्तोऽभ्यसूयकाः ॥ १८ ॥","rom":"Ahankaaram balam darpam kaamam krodham cha sanshritaah |\nMaamaatmaparadeheshu pradvishanto'bhyasooyakaah || 18 ||"},{"kind":"verse","n":19,"dev":"तानहं द्विषतः क्रूरान्संसारेषु नराधमान् ।\nक्षिपाम्यजस्रमशुभानासुरीष्वेव योनिषु ॥ १९ ॥","rom":"Taanaham dvishatah krooraansansaareshu naraadhamaan |\nKshipaamyajasramashubhaanaasureeshveva yonishu || 19 ||"},{"kind":"verse","n":20,"dev":"आसुरीं योनिमापन्ना मूढा जन्मनि जन्मनि ।\nमामप्राप्यैव कौन्तेय ततो यान्त्यधमां गतिम् ॥ २० ॥","rom":"Aasureem yonimaapannaa moodhaa janmani janmani |\nMaamapraapyaiva kaunteya tato yaantyadhamaam gatim || 20 ||"},{"kind":"verse","n":21,"dev":"त्रिविधं नरकस्येदं द्वारं नाशनमात्मनः ।\nकामः क्रोधस्तथा लोभस्तस्मादेतत्त्रयं त्यजेत् ॥ २१ ॥","rom":"Trividham narakasyedam dvaaram naashanamaatmanah |\nKaamah krodhastathaa lobhastasmaadetattrayam tyajet || 21 ||"},{"kind":"verse","n":22,"dev":"एतैर्विमुक्तः कौन्तेय तमोद्वारैस्त्रिभिर्नरः ।\nआचरत्यात्मनः श्रेयस्ततो याति परां गतिम् ॥ २२ ॥","rom":"Etairvimuktah kaunteya tamodvaaraistribhirnarah |\nAacharatyaatmanah shreyastato yaati paraam gatim || 22 ||"},{"kind":"verse","n":23,"dev":"यः शास्त्रविधिमुत्सृज्य वर्तते कामकारतः ।\nन स सिद्धिमवाप्नोति न सुखं न परां गतिम् ॥ २३ ॥","rom":"Yah shaastravidhimutsrujya vartate kaamakaaratah |\nNa sa siddhimavaapnoti na sukham na paraam gatim || 23 ||"},{"kind":"verse","n":24,"dev":"तस्माच्छास्त्रं प्रमाणं ते कार्याकार्यव्यवस्थितौ ।\nज्ञात्वा शास्त्रविधानोक्तं कर्म कर्तुमिहार्हसि ॥ २४ ॥","rom":"Tasmaachchhaastram pramaanam te kaaryaakaaryavyavasthitau |\nJnaatvaa shaastravidhaanoktam karma kartumihaarhasi || 24 ||"},{"kind":"prose","dev":"ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सु\nब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे\nदैवासुरसम्पद्विभागयोगो नाम षोडशोऽध्यायः ॥","rom":"Om tatsaditi shreemadbhagavadgeetaasoopanishatsu\nBrahmavidyaayaam yogashaastre shreekrushnaarjunasanvaade\nDaivaasurasampadvibhaagayogo naama shodasho'dhyaayah ||"}],"verified":true,"url":"https://pocketpothi.com/texts/bhagavad-gita-16","appUrl":"https://pocketpothi.com/read?t=bhagavad-gita-16","shareUrl":"https://pocketpothi.com/p/fm"}