# Gita 15 · Purushottama Yoga · गीता १५ · पुरुषोत्तमयोगः

- Type: Chapter (chapter 15 of the Shrimad Bhagavad Gita)
- Language: Sanskrit
- Verses: 20
- Verified: yes
- Read in the app: https://pocketpothi.com/read?t=bhagavad-gita-15
- Share link: https://pocketpothi.com/p/fk
- Page: https://pocketpothi.com/texts/bhagavad-gita-15

## Text (Devanagari, with simple Roman spelling below each verse)

### श्रीभगवानुवाच
_Shreebhagavaanuvaacha_

ऊर्ध्वमूलमधःशाखमश्वत्थं प्राहुरव्ययम् ।  
छन्दांसि यस्य पर्णानि यस्तं वेद स वेदवित् ॥ १ ॥  

_Oordhvamoolamadhahshaakhamashvattham praahuravyayam | / Chhandaansi yasya parnaani yastam veda sa vedavit || 1 ||_

अधश्चोर्ध्वं प्रसृतास्तस्य शाखा  
गुणप्रवृद्धा विषयप्रवालाः ।  
अधश्च मूलान्यनुसन्ततानि  
कर्मानुबन्धीनि मनुष्यलोके ॥ २ ॥  

_Adhashchordhvam prasrutaastasya shaakhaa / Gunapravruddhaa vishayapravaalaah | / Adhashcha moolaanyanusantataani / Karmaanubandheeni manushyaloke || 2 ||_

न रूपमस्येह तथोपलभ्यते  
नान्तो न चादिर्न च सम्प्रतिष्ठा ।  
अश्वत्थमेनं सुविरूढमूल-  
मसङ्गशस्त्रेण दृढेन छित्त्वा ॥ ३ ॥  

_Na roopamasyeha tathopalabhyate / Naanto na chaadirna cha sampratishthaa | / Ashvatthamenam suviroodhamoola- / Masangashastrena drudhena chhittvaa || 3 ||_

ततः पदं तत्परिमार्गितव्यं  
यस्मिन्गता न निवर्तन्ति भूयः ।  
तमेव चाद्यं पुरुषं प्रपद्ये  
यतः प्रवृत्तिः प्रसृता पुराणी ॥ ४ ॥  

_Tatah padam tatparimaargitavyam / Yasmingataa na nivartanti bhooyah | / Tameva chaadyam purusham prapadye / Yatah pravruttih prasrutaa puraanee || 4 ||_

निर्मानमोहा जितसङ्गदोषा  
अध्यात्मनित्या विनिवृत्तकामाः ।  
द्वन्द्वैर्विमुक्ताः सुखदुःखसंज्ञै-  
र्गच्छन्त्यमूढाः पदमव्ययं तत् ॥ ५ ॥  

_Nirmaanamohaa jitasangadoshaa / Adhyaatmanityaa vinivruttakaamaah | / Dvandvairvimuktaah sukhaduhkhasanjnai- / Rgachchhantyamoodhaah padamavyayam tat || 5 ||_

न तद्भासयते सूर्यो न शशाङ्को न पावकः ।  
यद्गत्वा न निवर्तन्ते तद्धाम परमं मम ॥ ६ ॥  

_Na tadbhaasayate sooryo na shashaanko na paavakah | / Yadgatvaa na nivartante taddhaama paramam mama || 6 ||_

ममैवांशो जीवलोके जीवभूतः सनातनः ।  
मनःषष्ठानीन्द्रियाणि प्रकृतिस्थानि कर्षति ॥ ७ ॥  

_Mamaivaansho jeevaloke jeevabhootah sanaatanah | / Manahshashthaaneendriyaani prakrutisthaani karshati || 7 ||_

शरीरं यदवाप्नोति यच्चाप्युत्क्रामतीश्वरः ।  
गृहीत्वैतानि संयाति वायुर्गन्धानिवाशयात् ॥ ८ ॥  

_Shareeram yadavaapnoti yachchaapyutkraamateeshvarah | / Gruheetvaitaani sanyaati vaayurgandhaanivaashayaat || 8 ||_

श्रोत्रं चक्षुः स्पर्शनं च रसनं घ्राणमेव च ।  
अधिष्ठाय मनश्चायं विषयानुपसेवते ॥ ९ ॥  

_Shrotram chakshuh sparshanam cha rasanam ghraanameva cha | / Adhishthaaya manashchaayam vishayaanupasevate || 9 ||_

उत्क्रामन्तं स्थितं वापि भुञ्जानं वा गुणान्वितम् ।  
विमूढा नानुपश्यन्ति पश्यन्ति ज्ञानचक्षुषः ॥ १० ॥  

_Utkraamantam sthitam vaapi bhunjaanam vaa gunaanvitam | / Vimoodhaa naanupashyanti pashyanti jnaanachakshushah || 10 ||_

यतन्तो योगिनश्चैनं पश्यन्त्यात्मन्यवस्थितम् ।  
यतन्तोऽप्यकृतात्मानो नैनं पश्यन्त्यचेतसः ॥ ११ ॥  

_Yatanto yoginashchainam pashyantyaatmanyavasthitam | / Yatanto'pyakrutaatmaano nainam pashyantyachetasah || 11 ||_

यदादित्यगतं तेजो जगद्भासयतेऽखिलम् ।  
यच्चन्द्रमसि यच्चाग्नौ तत्तेजो विद्धि मामकम् ॥ १२ ॥  

_Yadaadityagatam tejo jagadbhaasayate'khilam | / Yachchandramasi yachchaagnau tattejo viddhi maamakam || 12 ||_

गामाविश्य च भूतानि धारयाम्यहमोजसा ।  
पुष्णामि चौषधीः सर्वाः सोमो भूत्वा रसात्मकः ॥ १३ ॥  

_Gaamaavishya cha bhootaani dhaarayaamyahamojasaa | / Pushnaami chaushadheeh sarvaah somo bhootvaa rasaatmakah || 13 ||_

अहं वैश्वानरो भूत्वा प्राणिनां देहमाश्रितः ।  
प्राणापानसमायुक्तः पचाम्यन्नं चतुर्विधम् ॥ १४ ॥  

_Aham vaishvaanaro bhootvaa praaninaam dehamaashritah | / Praanaapaanasamaayuktah pachaamyannam chaturvidham || 14 ||_

सर्वस्य चाहं हृदि सन्निविष्टो  
मत्तः स्मृतिर्ज्ञानमपोहनञ्च ।  
वेदैश्च सर्वैरहमेव वेद्यो  
वेदान्तकृद्वेदविदेव चाहम् ॥ १५ ॥  

_Sarvasya chaaham hrudi sannivishto / Mattah smrutirjnaanamapohanancha | / Vedaishcha sarvairahameva vedyo / Vedaantakrudvedavideva chaaham || 15 ||_

द्वाविमौ पुरुषौ लोके क्षरश्चाक्षर एव च ।  
क्षरः सर्वाणि भूतानि कूटस्थोऽक्षर उच्यते ॥ १६ ॥  

_Dvaavimau purushau loke ksharashchaakshara eva cha | / Ksharah sarvaani bhootaani kootastho'kshara uchyate || 16 ||_

उत्तमः पुरुषस्त्वन्यः परमात्मेत्युदाहृतः ।  
यो लोकत्रयमाविश्य बिभर्त्यव्यय ईश्वरः ॥ १७ ॥  

_Uttamah purushastvanyah paramaatmetyudaahrutah | / Yo lokatrayamaavishya bibhartyavyaya eeshvarah || 17 ||_

यस्मात्क्षरमतीतोऽहमक्षरादपि चोत्तमः ।  
अतोऽस्मि लोके वेदे च प्रथितः पुरुषोत्तमः ॥ १८ ॥  

_Yasmaatksharamateeto'hamaksharaadapi chottamah | / Ato'smi loke vede cha prathitah purushottamah || 18 ||_

यो मामेवमसम्मूढो जानाति पुरुषोत्तमम् ।  
स सर्वविद्भजति मां सर्वभावेन भारत ॥ १९ ॥  

_Yo maamevamasammoodho jaanaati purushottamam | / Sa sarvavidbhajati maam sarvabhaavena bhaarata || 19 ||_

इति गुह्यतमं शास्त्रमिदमुक्तं मयानघ ।  
एतद्बुद्ध्वा बुद्धिमान्स्यात्कृतकृत्यश्च भारत ॥ २० ॥  

_Iti guhyatamam shaastramidamuktam mayaanagha | / Etadbuddhvaa buddhimaansyaatkrutakrutyashcha bhaarata || 20 ||_

ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सु  
ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुन संवादे  
पुरुषोत्तमयोगो नाम पञ्चदशोऽध्यायः ॥  

_Om tatsaditi shreemadbhagavadgeetaasoopanishatsu / Brahmavidyaayaam yogashaastre shreekrushnaarjuna sanvaade / Purushottamayogo naama panchadasho'dhyaayah ||_