{"id":"bhagavad-gita-15","code":"fk","title":{"dev":"गीता १५ · पुरुषोत्तमयोगः","rom":"Gita 15 · Purushottama Yoga"},"type":"gita-adhyaya","typeLabel":"Chapter","language":"sa","languageName":"Sanskrit","deity":["krishna"],"aliases":["Bhagavad Gita chapter 15","Gita adhyay 15","गीता अध्याय 15"],"book":{"id":"bhagavad-gita","n":15,"title":"Shrimad Bhagavad Gita"},"verses":20,"sections":[{"kind":"heading","dev":"श्रीभगवानुवाच","rom":"Shreebhagavaanuvaacha"},{"kind":"verse","n":1,"dev":"ऊर्ध्वमूलमधःशाखमश्वत्थं प्राहुरव्ययम् ।\nछन्दांसि यस्य पर्णानि यस्तं वेद स वेदवित् ॥ १ ॥","rom":"Oordhvamoolamadhahshaakhamashvattham praahuravyayam |\nChhandaansi yasya parnaani yastam veda sa vedavit || 1 ||"},{"kind":"verse","n":2,"dev":"अधश्चोर्ध्वं प्रसृतास्तस्य शाखा\nगुणप्रवृद्धा विषयप्रवालाः ।\nअधश्च मूलान्यनुसन्ततानि\nकर्मानुबन्धीनि मनुष्यलोके ॥ २ ॥","rom":"Adhashchordhvam prasrutaastasya shaakhaa\nGunapravruddhaa vishayapravaalaah |\nAdhashcha moolaanyanusantataani\nKarmaanubandheeni manushyaloke || 2 ||"},{"kind":"verse","n":3,"dev":"न रूपमस्येह तथोपलभ्यते\nनान्तो न चादिर्न च सम्प्रतिष्ठा ।\nअश्वत्थमेनं सुविरूढमूल-\nमसङ्गशस्त्रेण दृढेन छित्त्वा ॥ ३ ॥","rom":"Na roopamasyeha tathopalabhyate\nNaanto na chaadirna cha sampratishthaa |\nAshvatthamenam suviroodhamoola-\nMasangashastrena drudhena chhittvaa || 3 ||"},{"kind":"verse","n":4,"dev":"ततः पदं तत्परिमार्गितव्यं\nयस्मिन्गता न निवर्तन्ति भूयः ।\nतमेव चाद्यं पुरुषं प्रपद्ये\nयतः प्रवृत्तिः प्रसृता पुराणी ॥ ४ ॥","rom":"Tatah padam tatparimaargitavyam\nYasmingataa na nivartanti bhooyah |\nTameva chaadyam purusham prapadye\nYatah pravruttih prasrutaa puraanee || 4 ||"},{"kind":"verse","n":5,"dev":"निर्मानमोहा जितसङ्गदोषा\nअध्यात्मनित्या विनिवृत्तकामाः ।\nद्वन्द्वैर्विमुक्ताः सुखदुःखसंज्ञै-\nर्गच्छन्त्यमूढाः पदमव्ययं तत् ॥ ५ ॥","rom":"Nirmaanamohaa jitasangadoshaa\nAdhyaatmanityaa vinivruttakaamaah |\nDvandvairvimuktaah sukhaduhkhasanjnai-\nRgachchhantyamoodhaah padamavyayam tat || 5 ||"},{"kind":"verse","n":6,"dev":"न तद्भासयते सूर्यो न शशाङ्को न पावकः ।\nयद्गत्वा न निवर्तन्ते तद्धाम परमं मम ॥ ६ ॥","rom":"Na tadbhaasayate sooryo na shashaanko na paavakah |\nYadgatvaa na nivartante taddhaama paramam mama || 6 ||"},{"kind":"verse","n":7,"dev":"ममैवांशो जीवलोके जीवभूतः सनातनः ।\nमनःषष्ठानीन्द्रियाणि प्रकृतिस्थानि कर्षति ॥ ७ ॥","rom":"Mamaivaansho jeevaloke jeevabhootah sanaatanah |\nManahshashthaaneendriyaani prakrutisthaani karshati || 7 ||"},{"kind":"verse","n":8,"dev":"शरीरं यदवाप्नोति यच्चाप्युत्क्रामतीश्वरः ।\nगृहीत्वैतानि संयाति वायुर्गन्धानिवाशयात् ॥ ८ ॥","rom":"Shareeram yadavaapnoti yachchaapyutkraamateeshvarah |\nGruheetvaitaani sanyaati vaayurgandhaanivaashayaat || 8 ||"},{"kind":"verse","n":9,"dev":"श्रोत्रं चक्षुः स्पर्शनं च रसनं घ्राणमेव च ।\nअधिष्ठाय मनश्चायं विषयानुपसेवते ॥ ९ ॥","rom":"Shrotram chakshuh sparshanam cha rasanam ghraanameva cha |\nAdhishthaaya manashchaayam vishayaanupasevate || 9 ||"},{"kind":"verse","n":10,"dev":"उत्क्रामन्तं स्थितं वापि भुञ्जानं वा गुणान्वितम् ।\nविमूढा नानुपश्यन्ति पश्यन्ति ज्ञानचक्षुषः ॥ १० ॥","rom":"Utkraamantam sthitam vaapi bhunjaanam vaa gunaanvitam |\nVimoodhaa naanupashyanti pashyanti jnaanachakshushah || 10 ||"},{"kind":"verse","n":11,"dev":"यतन्तो योगिनश्चैनं पश्यन्त्यात्मन्यवस्थितम् ।\nयतन्तोऽप्यकृतात्मानो नैनं पश्यन्त्यचेतसः ॥ ११ ॥","rom":"Yatanto yoginashchainam pashyantyaatmanyavasthitam |\nYatanto'pyakrutaatmaano nainam pashyantyachetasah || 11 ||"},{"kind":"verse","n":12,"dev":"यदादित्यगतं तेजो जगद्भासयतेऽखिलम् ।\nयच्चन्द्रमसि यच्चाग्नौ तत्तेजो विद्धि मामकम् ॥ १२ ॥","rom":"Yadaadityagatam tejo jagadbhaasayate'khilam |\nYachchandramasi yachchaagnau tattejo viddhi maamakam || 12 ||"},{"kind":"verse","n":13,"dev":"गामाविश्य च भूतानि धारयाम्यहमोजसा ।\nपुष्णामि चौषधीः सर्वाः सोमो भूत्वा रसात्मकः ॥ १३ ॥","rom":"Gaamaavishya cha bhootaani dhaarayaamyahamojasaa |\nPushnaami chaushadheeh sarvaah somo bhootvaa rasaatmakah || 13 ||"},{"kind":"verse","n":14,"dev":"अहं वैश्वानरो भूत्वा प्राणिनां देहमाश्रितः ।\nप्राणापानसमायुक्तः पचाम्यन्नं चतुर्विधम् ॥ १४ ॥","rom":"Aham vaishvaanaro bhootvaa praaninaam dehamaashritah |\nPraanaapaanasamaayuktah pachaamyannam chaturvidham || 14 ||"},{"kind":"verse","n":15,"dev":"सर्वस्य चाहं हृदि सन्निविष्टो\nमत्तः स्मृतिर्ज्ञानमपोहनञ्च ।\nवेदैश्च सर्वैरहमेव वेद्यो\nवेदान्तकृद्वेदविदेव चाहम् ॥ १५ ॥","rom":"Sarvasya chaaham hrudi sannivishto\nMattah smrutirjnaanamapohanancha |\nVedaishcha sarvairahameva vedyo\nVedaantakrudvedavideva chaaham || 15 ||"},{"kind":"verse","n":16,"dev":"द्वाविमौ पुरुषौ लोके क्षरश्चाक्षर एव च ।\nक्षरः सर्वाणि भूतानि कूटस्थोऽक्षर उच्यते ॥ १६ ॥","rom":"Dvaavimau purushau loke ksharashchaakshara eva cha |\nKsharah sarvaani bhootaani kootastho'kshara uchyate || 16 ||"},{"kind":"verse","n":17,"dev":"उत्तमः पुरुषस्त्वन्यः परमात्मेत्युदाहृतः ।\nयो लोकत्रयमाविश्य बिभर्त्यव्यय ईश्वरः ॥ १७ ॥","rom":"Uttamah purushastvanyah paramaatmetyudaahrutah |\nYo lokatrayamaavishya bibhartyavyaya eeshvarah || 17 ||"},{"kind":"verse","n":18,"dev":"यस्मात्क्षरमतीतोऽहमक्षरादपि चोत्तमः ।\nअतोऽस्मि लोके वेदे च प्रथितः पुरुषोत्तमः ॥ १८ ॥","rom":"Yasmaatksharamateeto'hamaksharaadapi chottamah |\nAto'smi loke vede cha prathitah purushottamah || 18 ||"},{"kind":"verse","n":19,"dev":"यो मामेवमसम्मूढो जानाति पुरुषोत्तमम् ।\nस सर्वविद्भजति मां सर्वभावेन भारत ॥ १९ ॥","rom":"Yo maamevamasammoodho jaanaati purushottamam |\nSa sarvavidbhajati maam sarvabhaavena bhaarata || 19 ||"},{"kind":"verse","n":20,"dev":"इति गुह्यतमं शास्त्रमिदमुक्तं मयानघ ।\nएतद्बुद्ध्वा बुद्धिमान्स्यात्कृतकृत्यश्च भारत ॥ २० ॥","rom":"Iti guhyatamam shaastramidamuktam mayaanagha |\nEtadbuddhvaa buddhimaansyaatkrutakrutyashcha bhaarata || 20 ||"},{"kind":"prose","dev":"ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सु\nब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुन संवादे\nपुरुषोत्तमयोगो नाम पञ्चदशोऽध्यायः ॥","rom":"Om tatsaditi shreemadbhagavadgeetaasoopanishatsu\nBrahmavidyaayaam yogashaastre shreekrushnaarjuna sanvaade\nPurushottamayogo naama panchadasho'dhyaayah ||"}],"verified":true,"url":"https://pocketpothi.com/texts/bhagavad-gita-15","appUrl":"https://pocketpothi.com/read?t=bhagavad-gita-15","shareUrl":"https://pocketpothi.com/p/fk"}