# Gita 10 · Vibhuti Yoga · गीता १० · विभूतियोगः

- Type: Chapter (chapter 10 of the Shrimad Bhagavad Gita)
- Language: Sanskrit
- Verses: 42
- Verified: yes
- Read in the app: https://pocketpothi.com/read?t=bhagavad-gita-10
- Share link: https://pocketpothi.com/p/fe
- Page: https://pocketpothi.com/texts/bhagavad-gita-10

## Text (Devanagari, with simple Roman spelling below each verse)

### श्रीभगवानुवाच
_Shreebhagavaanuvaacha_

भूय एव महाबाहो शृणु मे परमं वचः ।  
यत्तेऽहं प्रीयमाणाय वक्ष्यामि हितकाम्यया ॥ १ ॥  

_Bhooya eva mahaabaaho shrunu me paramam vachah | / Yatte'ham preeyamaanaaya vakshyaami hitakaamyayaa || 1 ||_

न मे विदुः सुरगणाः प्रभवं न महर्षयः ।  
अहमादिर्हि देवानां महर्षीणां च सर्वशः ॥ २ ॥  

_Na me viduh suraganaah prabhavam na maharshayah | / Ahamaadirhi devaanaam maharsheenaam cha sarvashah || 2 ||_

यो मामजमनादिं च वेत्ति लोकमहेश्वरम् ।  
असम्मूढः स मर्त्येषु सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ३ ॥  

_Yo maamajamanaadim cha vetti lokamaheshvaram | / Asammoodhah sa martyeshu sarvapaapaih pramuchyate || 3 ||_

बुद्धिर्ज्ञानमसंमोहः क्षमा सत्यं दमः शमः ।  
सुखं दुःखं भवोऽभावो भयं चाभयमेव च ॥ ४ ॥  

_Buddhirjnaanamasammohah kshamaa satyam damah shamah | / Sukham duhkham bhavo'bhaavo bhayam chaabhayameva cha || 4 ||_

अहिंसा समता तुष्टिस्तपो दानं यशोऽयशः ।  
भवन्ति भावा भूतानां मत्त एव पृथग्विधाः ॥ ५ ॥  

_Ahinsaa samataa tushtistapo daanam yasho'yashah | / Bhavanti bhaavaa bhootaanaam matta eva pruthagvidhaah || 5 ||_

महर्षयः सप्त पूर्वे चत्वारो मनवस्तथा ।  
मद्भावा मानसा जाता येषां लोक इमाः प्रजाः ॥ ६ ॥  

_Maharshayah sapta poorve chatvaaro manavastathaa | / Madbhaavaa maanasaa jaataa yeshaam loka imaah prajaah || 6 ||_

एतां विभूतिं योगं च मम यो वेत्ति तत्त्वतः ।  
सोऽविकम्पेन योगेन युज्यते नात्र संशयः ॥ ७ ॥  

_Etaam vibhootim yogam cha mama yo vetti tattvatah | / So'vikampena yogena yujyate naatra sanshayah || 7 ||_

अहं सर्वस्य प्रभवो मत्तः सर्वं प्रवर्तते ।  
इति मत्वा भजन्ते मां बुधा भावसमन्विताः ॥ ८ ॥  

_Aham sarvasya prabhavo mattah sarvam pravartate | / Iti matvaa bhajante maam budhaa bhaavasamanvitaah || 8 ||_

मच्चित्ता मद्गतप्राणा बोधयन्तः परस्परम् ।  
कथयन्तश्च मां नित्यं तुष्यन्ति च रमन्ति च ॥ ९ ॥  

_Machchittaa madgatapraanaa bodhayantah parasparam | / Kathayantashcha maam nityam tushyanti cha ramanti cha || 9 ||_

तेषां सततयुक्तानां भजतां प्रीतिपूर्वकम् ।  
ददामि बुद्धियोगं तं येन मामुपयान्ति ते ॥ १० ॥  

_Teshaam satatayuktaanaam bhajataam preetipoorvakam | / Dadaami buddhiyogam tam yena maamupayaanti te || 10 ||_

तेषामेवानुकम्पार्थमहमज्ञानजं तमः ।  
नाशयाम्यात्मभावस्थो ज्ञानदीपेन भास्वता ॥ ११ ॥  

_Teshaamevaanukampaarthamahamajnaanajam tamah | / Naashayaamyaatmabhaavastho jnaanadeepena bhaasvataa || 11 ||_

### अर्जुन उवाच
_Arjuna uvaacha_

परं ब्रह्म परं धाम पवित्रं परमं भवान् ।  
पुरुषं शाश्वतं दिव्यमादिदेवमजं विभुम् ॥ १२ ॥  

_Param brahma param dhaama pavitram paramam bhavaan | / Purusham shaashvatam divyamaadidevamajam vibhum || 12 ||_

आहुस्त्वामृषयः सर्वे देवर्षिर्नारदस्तथा ।  
असितो देवलो व्यासः स्वयं चैव ब्रवीषि मे ॥ १३ ॥  

_Aahustvaamrushayah sarve devarshirnaaradastathaa | / Asito devalo vyaasah svayam chaiva braveeshi me || 13 ||_

सर्वमेतदृतं मन्ये यन्मां वदसि केशव ।  
न हि ते भगवन्व्यक्तिं विदुर्देवा न दानवाः ॥ १४ ॥  

_Sarvametadrutam manye yanmaam vadasi keshava | / Na hi te bhagavanvyaktim vidurdevaa na daanavaah || 14 ||_

स्वयमेवात्मनात्मानं वेत्थ त्वं पुरुषोत्तम ।  
भूतभावन भूतेश देवदेव जगत्पते ॥ १५ ॥  

_Svayamevaatmanaatmaanam vettha tvam purushottama | / Bhootabhaavana bhootesha devadeva jagatpate || 15 ||_

वक्तुमर्हस्यशेषेण दिव्या ह्यात्मविभूतयः ।  
याभिर्विभूतिभिर्लोकानिमांस्त्वं व्याप्य तिष्ठसि ॥ १६ ॥  

_Vaktumarhasyasheshena divyaa hyaatmavibhootayah | / Yaabhirvibhootibhirlokaanimaanstvam vyaapya tishthasi || 16 ||_

कथं विद्यामहं योगिंस्त्वां सदा परिचिन्तयन् ।  
केषु केषु च भावेषु चिन्त्योऽसि भगवन्मया ॥ १७ ॥  

_Katham vidyaamaham yoginstvaam sadaa parichintayan | / Keshu keshu cha bhaaveshu chintyo'si bhagavanmayaa || 17 ||_

विस्तरेणात्मनो योगं विभूतिं च जनार्दन ।  
भूयः कथय तृप्तिर्हि शृण्वतो नास्ति मेऽमृतम् ॥ १८ ॥  

_Vistarenaatmano yogam vibhootim cha janaardana | / Bhooyah kathaya truptirhi shrunvato naasti me'mrutam || 18 ||_

### श्रीभगवानुवाच
_Shreebhagavaanuvaacha_

हन्त ते कथयिष्यामि दिव्या ह्यात्मविभूतयः ।  
प्राधान्यतः कुरुश्रेष्ठ नास्त्यन्तो विस्तरस्य मे ॥ १९ ॥  

_Hanta te kathayishyaami divyaa hyaatmavibhootayah | / Praadhaanyatah kurushreshtha naastyanto vistarasya me || 19 ||_

अहमात्मा गुडाकेश सर्वभूताशयस्थितः ।  
अहमादिश्च मध्यं च भूतानामन्त एव च ॥ २० ॥  

_Ahamaatmaa gudaakesha sarvabhootaashayasthitah | / Ahamaadishcha madhyam cha bhootaanaamanta eva cha || 20 ||_

आदित्यानामहं विष्णुर्ज्योतिषां रविरंशुमान् ।  
मरीचिर्मरुतामस्मि नक्षत्राणामहं शशी ॥ २१ ॥  

_Aadityaanaamaham vishnurjyotishaam raviranshumaan | / Mareechirmarutaamasmi nakshatraanaamaham shashee || 21 ||_

वेदानां सामवेदोऽस्मि देवानामस्मि वासवः ।  
इन्द्रियाणां मनश्चास्मि भूतानामस्मि चेतना ॥ २२ ॥  

_Vedaanaam saamavedo'smi devaanaamasmi vaasavah | / Indriyaanaam manashchaasmi bhootaanaamasmi chetanaa || 22 ||_

रुद्राणां शङ्करश्चास्मि वित्तेशो यक्षरक्षसाम् ।  
वसूनां पावकश्चास्मि मेरुः शिखरिणामहम् ॥ २३ ॥  

_Rudraanaam shankarashchaasmi vittesho yaksharakshasaam | / Vasoonaam paavakashchaasmi meruh shikharinaamaham || 23 ||_

पुरोधसां च मुख्यं मां विद्धि पार्थ बृहस्पतिम् ।  
सेनानीनामहं स्कन्दः सरसामस्मि सागरः ॥ २४ ॥  

_Purodhasaam cha mukhyam maam viddhi paartha bruhaspatim | / Senaaneenaamaham skandah sarasaamasmi saagarah || 24 ||_

महर्षीणां भृगुरहं गिरामस्म्येकमक्षरम् ।  
यज्ञानां जपयज्ञोऽस्मि स्थावराणां हिमालयः ॥ २५ ॥  

_Maharsheenaam bhruguraham giraamasmyekamaksharam | / Yajnaanaam japayajno'smi sthaavaraanaam himaalayah || 25 ||_

अश्वत्थः सर्ववृक्षाणां देवर्षीणां च नारदः ।  
गन्धर्वाणां चित्ररथः सिद्धानां कपिलो मुनिः ॥ २६ ॥  

_Ashvatthah sarvavrukshaanaam devarsheenaam cha naaradah | / Gandharvaanaam chitrarathah siddhaanaam kapilo munih || 26 ||_

उच्चैःश्रवसमश्वानां विद्धि माममृतोद्भवम् ।  
ऐरावतं गजेन्द्राणां नराणां च नराधिपम् ॥ २७ ॥  

_Uchchaihshravasamashvaanaam viddhi maamamrutodbhavam | / Airaavatam gajendraanaam naraanaam cha naraadhipam || 27 ||_

आयुधानामहं वज्रं धेनूनामस्मि कामधुक् ।  
प्रजनश्चास्मि कन्दर्पः सर्पाणामस्मि वासुकिः ॥ २८ ॥  

_Aayudhaanaamaham vajram dhenoonaamasmi kaamadhuk | / Prajanashchaasmi kandarpah sarpaanaamasmi vaasukih || 28 ||_

अनन्तश्चास्मि नागानां वरुणो यादसामहम् ।  
पितॄणामर्यमा चास्मि यमः संयमतामहम् ॥ २९ ॥  

_Anantashchaasmi naagaanaam varuno yaadasaamaham | / Pitroonaamaryamaa chaasmi yamah sanyamataamaham || 29 ||_

प्रह्लादश्चास्मि दैत्यानां कालः कलयतामहम् ।  
मृगाणां च मृगेन्द्रोऽहं वैनतेयश्च पक्षिणाम् ॥ ३० ॥  

_Prahlaadashchaasmi daityaanaam kaalah kalayataamaham | / Mrugaanaam cha mrugendro'ham vainateyashcha pakshinaam || 30 ||_

पवनः पवतामस्मि रामः शस्त्रभृतामहम् ।  
झषाणां मकरश्चास्मि स्रोतसामस्मि जाह्नवी ॥ ३१ ॥  

_Pavanah pavataamasmi raamah shastrabhrutaamaham | / Jhashaanaam makarashchaasmi srotasaamasmi jaahnavee || 31 ||_

सर्गाणामादिरन्तश्च मध्यं चैवाहमर्जुन ।  
अध्यात्मविद्या विद्यानां वादः प्रवदतामहम् ॥ ३२ ॥  

_Sargaanaamaadirantashcha madhyam chaivaahamarjuna | / Adhyaatmavidyaa vidyaanaam vaadah pravadataamaham || 32 ||_

अक्षराणामकारोऽस्मि द्वन्द्वः सामासिकस्य च ।  
अहमेवाक्षयः कालो धाताहं विश्वतोमुखः ॥ ३३ ॥  

_Aksharaanaamakaaro'smi dvandvah saamaasikasya cha | / Ahamevaakshayah kaalo dhaataaham vishvatomukhah || 33 ||_

मृत्युः सर्वहरश्चाहमुद्भवश्च भविष्यताम् ।  
कीर्तिः श्रीर्वाक्च नारीणां स्मृतिर्मेधा धृतिः क्षमा ॥ ३४ ॥  

_Mrutyuh sarvaharashchaahamudbhavashcha bhavishyataam | / Keertih shreervaakcha naareenaam smrutirmedhaa dhrutih kshamaa || 34 ||_

बृहत्साम तथा साम्नां गायत्री छन्दसामहम् ।  
मासानां मार्गशीर्षोऽहमृतूनां कुसुमाकरः ॥ ३५ ॥  

_Bruhatsaama tathaa saamnaam gaayatree chhandasaamaham | / Maasaanaam maargasheersho'hamrutoonaam kusumaakarah || 35 ||_

द्यूतं छलयतामस्मि तेजस्तेजस्विनामहम् ।  
जयोऽस्मि व्यवसायोऽस्मि सत्त्वं सत्त्ववतामहम् ॥ ३६ ॥  

_Dyootam chhalayataamasmi tejastejasvinaamaham | / Jayo'smi vyavasaayo'smi sattvam sattvavataamaham || 36 ||_

वृष्णीनां वासुदेवोऽस्मि पाण्डवानां धनंजयः ।  
मुनीनामप्यहं व्यासः कवीनामुशना कविः ॥ ३७ ॥  

_Vrushneenaam vaasudevo'smi paandavaanaam dhananjayah | / Muneenaamapyaham vyaasah kaveenaamushanaa kavih || 37 ||_

दण्डो दमयतामस्मि नीतिरस्मि जिगीषताम् ।  
मौनं चैवास्मि गुह्यानां ज्ञानं ज्ञानवतामहम् ॥ ३८ ॥  

_Dando damayataamasmi neetirasmi jigeeshataam | / Maunam chaivaasmi guhyaanaam jnaanam jnaanavataamaham || 38 ||_

यच्चापि सर्वभूतानां बीजं तदहमर्जुन ।  
न तदस्ति विना यत्स्यान्मया भूतं चराचरम् ॥ ३९ ॥  

_Yachchaapi sarvabhootaanaam beejam tadahamarjuna | / Na tadasti vinaa yatsyaanmayaa bhootam charaacharam || 39 ||_

नान्तोऽस्ति मम दिव्यानां विभूतीनां परन्तप ।  
एष तूद्देशतः प्रोक्तो विभूतेर्विस्तरो मया ॥ ४० ॥  

_Naanto'sti mama divyaanaam vibhooteenaam parantapa | / Esha tooddeshatah prokto vibhootervistaro mayaa || 40 ||_

यद्यद्विभूतिमत्सत्त्वं श्रीमदूर्जितमेव वा ।  
तत्तदेवावगच्छ त्वं मम तेजोंऽशसंभवम् ॥ ४१ ॥  

_Yadyadvibhootimatsattvam shreemadoorjitameva vaa | / Tattadevaavagachchha tvam mama tejon'shasambhavam || 41 ||_

अथवा बहुनैतेन किं ज्ञातेन तवार्जुन ।  
विष्टभ्याहमिदं कृत्स्नमेकांशेन स्थितो जगत् ॥ ४२ ॥  

_Athavaa bahunaitena kim jnaatena tavaarjuna | / Vishtabhyaahamidam krutsnamekaanshena sthito jagat || 42 ||_

ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे  
श्रीकृष्णार्जुनसंवादे विभूतियोगो नाम दशमोऽध्यायः ॥  

_Om tatsaditi shreemadbhagavadgeetaasoopanishatsu brahmavidyaayaam yogashaastre / Shreekrushnaarjunasanvaade vibhootiyogo naama dashamo'dhyaayah ||_