{"id":"bhagavad-gita-10","code":"fe","title":{"dev":"गीता १० · विभूतियोगः","rom":"Gita 10 · Vibhuti Yoga"},"type":"gita-adhyaya","typeLabel":"Chapter","language":"sa","languageName":"Sanskrit","deity":["krishna"],"aliases":["Bhagavad Gita chapter 10","Gita adhyay 10","गीता अध्याय 10"],"book":{"id":"bhagavad-gita","n":10,"title":"Shrimad Bhagavad Gita"},"verses":42,"sections":[{"kind":"heading","dev":"श्रीभगवानुवाच","rom":"Shreebhagavaanuvaacha"},{"kind":"verse","n":1,"dev":"भूय एव महाबाहो शृणु मे परमं वचः ।\nयत्तेऽहं प्रीयमाणाय वक्ष्यामि हितकाम्यया ॥ १ ॥","rom":"Bhooya eva mahaabaaho shrunu me paramam vachah |\nYatte'ham preeyamaanaaya vakshyaami hitakaamyayaa || 1 ||"},{"kind":"verse","n":2,"dev":"न मे विदुः सुरगणाः प्रभवं न महर्षयः ।\nअहमादिर्हि देवानां महर्षीणां च सर्वशः ॥ २ ॥","rom":"Na me viduh suraganaah prabhavam na maharshayah |\nAhamaadirhi devaanaam maharsheenaam cha sarvashah || 2 ||"},{"kind":"verse","n":3,"dev":"यो मामजमनादिं च वेत्ति लोकमहेश्वरम् ।\nअसम्मूढः स मर्त्येषु सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ३ ॥","rom":"Yo maamajamanaadim cha vetti lokamaheshvaram |\nAsammoodhah sa martyeshu sarvapaapaih pramuchyate || 3 ||"},{"kind":"verse","n":4,"dev":"बुद्धिर्ज्ञानमसंमोहः क्षमा सत्यं दमः शमः ।\nसुखं दुःखं भवोऽभावो भयं चाभयमेव च ॥ ४ ॥","rom":"Buddhirjnaanamasammohah kshamaa satyam damah shamah |\nSukham duhkham bhavo'bhaavo bhayam chaabhayameva cha || 4 ||"},{"kind":"verse","n":5,"dev":"अहिंसा समता तुष्टिस्तपो दानं यशोऽयशः ।\nभवन्ति भावा भूतानां मत्त एव पृथग्विधाः ॥ ५ ॥","rom":"Ahinsaa samataa tushtistapo daanam yasho'yashah |\nBhavanti bhaavaa bhootaanaam matta eva pruthagvidhaah || 5 ||"},{"kind":"verse","n":6,"dev":"महर्षयः सप्त पूर्वे चत्वारो मनवस्तथा ।\nमद्भावा मानसा जाता येषां लोक इमाः प्रजाः ॥ ६ ॥","rom":"Maharshayah sapta poorve chatvaaro manavastathaa |\nMadbhaavaa maanasaa jaataa yeshaam loka imaah prajaah || 6 ||"},{"kind":"verse","n":7,"dev":"एतां विभूतिं योगं च मम यो वेत्ति तत्त्वतः ।\nसोऽविकम्पेन योगेन युज्यते नात्र संशयः ॥ ७ ॥","rom":"Etaam vibhootim yogam cha mama yo vetti tattvatah |\nSo'vikampena yogena yujyate naatra sanshayah || 7 ||"},{"kind":"verse","n":8,"dev":"अहं सर्वस्य प्रभवो मत्तः सर्वं प्रवर्तते ।\nइति मत्वा भजन्ते मां बुधा भावसमन्विताः ॥ ८ ॥","rom":"Aham sarvasya prabhavo mattah sarvam pravartate |\nIti matvaa bhajante maam budhaa bhaavasamanvitaah || 8 ||"},{"kind":"verse","n":9,"dev":"मच्चित्ता मद्गतप्राणा बोधयन्तः परस्परम् ।\nकथयन्तश्च मां नित्यं तुष्यन्ति च रमन्ति च ॥ ९ ॥","rom":"Machchittaa madgatapraanaa bodhayantah parasparam |\nKathayantashcha maam nityam tushyanti cha ramanti cha || 9 ||"},{"kind":"verse","n":10,"dev":"तेषां सततयुक्तानां भजतां प्रीतिपूर्वकम् ।\nददामि बुद्धियोगं तं येन मामुपयान्ति ते ॥ १० ॥","rom":"Teshaam satatayuktaanaam bhajataam preetipoorvakam |\nDadaami buddhiyogam tam yena maamupayaanti te || 10 ||"},{"kind":"verse","n":11,"dev":"तेषामेवानुकम्पार्थमहमज्ञानजं तमः ।\nनाशयाम्यात्मभावस्थो ज्ञानदीपेन भास्वता ॥ ११ ॥","rom":"Teshaamevaanukampaarthamahamajnaanajam tamah |\nNaashayaamyaatmabhaavastho jnaanadeepena bhaasvataa || 11 ||"},{"kind":"heading","dev":"अर्जुन उवाच","rom":"Arjuna uvaacha"},{"kind":"verse","n":12,"dev":"परं ब्रह्म परं धाम पवित्रं परमं भवान् ।\nपुरुषं शाश्वतं दिव्यमादिदेवमजं विभुम् ॥ १२ ॥","rom":"Param brahma param dhaama pavitram paramam bhavaan |\nPurusham shaashvatam divyamaadidevamajam vibhum || 12 ||"},{"kind":"verse","n":13,"dev":"आहुस्त्वामृषयः सर्वे देवर्षिर्नारदस्तथा ।\nअसितो देवलो व्यासः स्वयं चैव ब्रवीषि मे ॥ १३ ॥","rom":"Aahustvaamrushayah sarve devarshirnaaradastathaa |\nAsito devalo vyaasah svayam chaiva braveeshi me || 13 ||"},{"kind":"verse","n":14,"dev":"सर्वमेतदृतं मन्ये यन्मां वदसि केशव ।\nन हि ते भगवन्व्यक्तिं विदुर्देवा न दानवाः ॥ १४ ॥","rom":"Sarvametadrutam manye yanmaam vadasi keshava |\nNa hi te bhagavanvyaktim vidurdevaa na daanavaah || 14 ||"},{"kind":"verse","n":15,"dev":"स्वयमेवात्मनात्मानं वेत्थ त्वं पुरुषोत्तम ।\nभूतभावन भूतेश देवदेव जगत्पते ॥ १५ ॥","rom":"Svayamevaatmanaatmaanam vettha tvam purushottama |\nBhootabhaavana bhootesha devadeva jagatpate || 15 ||"},{"kind":"verse","n":16,"dev":"वक्तुमर्हस्यशेषेण दिव्या ह्यात्मविभूतयः ।\nयाभिर्विभूतिभिर्लोकानिमांस्त्वं व्याप्य तिष्ठसि ॥ १६ ॥","rom":"Vaktumarhasyasheshena divyaa hyaatmavibhootayah |\nYaabhirvibhootibhirlokaanimaanstvam vyaapya tishthasi || 16 ||"},{"kind":"verse","n":17,"dev":"कथं विद्यामहं योगिंस्त्वां सदा परिचिन्तयन् ।\nकेषु केषु च भावेषु चिन्त्योऽसि भगवन्मया ॥ १७ ॥","rom":"Katham vidyaamaham yoginstvaam sadaa parichintayan |\nKeshu keshu cha bhaaveshu chintyo'si bhagavanmayaa || 17 ||"},{"kind":"verse","n":18,"dev":"विस्तरेणात्मनो योगं विभूतिं च जनार्दन ।\nभूयः कथय तृप्तिर्हि शृण्वतो नास्ति मेऽमृतम् ॥ १८ ॥","rom":"Vistarenaatmano yogam vibhootim cha janaardana |\nBhooyah kathaya truptirhi shrunvato naasti me'mrutam || 18 ||"},{"kind":"heading","dev":"श्रीभगवानुवाच","rom":"Shreebhagavaanuvaacha"},{"kind":"verse","n":19,"dev":"हन्त ते कथयिष्यामि दिव्या ह्यात्मविभूतयः ।\nप्राधान्यतः कुरुश्रेष्ठ नास्त्यन्तो विस्तरस्य मे ॥ १९ ॥","rom":"Hanta te kathayishyaami divyaa hyaatmavibhootayah |\nPraadhaanyatah kurushreshtha naastyanto vistarasya me || 19 ||"},{"kind":"verse","n":20,"dev":"अहमात्मा गुडाकेश सर्वभूताशयस्थितः ।\nअहमादिश्च मध्यं च भूतानामन्त एव च ॥ २० ॥","rom":"Ahamaatmaa gudaakesha sarvabhootaashayasthitah |\nAhamaadishcha madhyam cha bhootaanaamanta eva cha || 20 ||"},{"kind":"verse","n":21,"dev":"आदित्यानामहं विष्णुर्ज्योतिषां रविरंशुमान् ।\nमरीचिर्मरुतामस्मि नक्षत्राणामहं शशी ॥ २१ ॥","rom":"Aadityaanaamaham vishnurjyotishaam raviranshumaan |\nMareechirmarutaamasmi nakshatraanaamaham shashee || 21 ||"},{"kind":"verse","n":22,"dev":"वेदानां सामवेदोऽस्मि देवानामस्मि वासवः ।\nइन्द्रियाणां मनश्चास्मि भूतानामस्मि चेतना ॥ २२ ॥","rom":"Vedaanaam saamavedo'smi devaanaamasmi vaasavah |\nIndriyaanaam manashchaasmi bhootaanaamasmi chetanaa || 22 ||"},{"kind":"verse","n":23,"dev":"रुद्राणां शङ्करश्चास्मि वित्तेशो यक्षरक्षसाम् ।\nवसूनां पावकश्चास्मि मेरुः शिखरिणामहम् ॥ २३ ॥","rom":"Rudraanaam shankarashchaasmi vittesho yaksharakshasaam |\nVasoonaam paavakashchaasmi meruh shikharinaamaham || 23 ||"},{"kind":"verse","n":24,"dev":"पुरोधसां च मुख्यं मां विद्धि पार्थ बृहस्पतिम् ।\nसेनानीनामहं स्कन्दः सरसामस्मि सागरः ॥ २४ ॥","rom":"Purodhasaam cha mukhyam maam viddhi paartha bruhaspatim |\nSenaaneenaamaham skandah sarasaamasmi saagarah || 24 ||"},{"kind":"verse","n":25,"dev":"महर्षीणां भृगुरहं गिरामस्म्येकमक्षरम् ।\nयज्ञानां जपयज्ञोऽस्मि स्थावराणां हिमालयः ॥ २५ ॥","rom":"Maharsheenaam bhruguraham giraamasmyekamaksharam |\nYajnaanaam japayajno'smi sthaavaraanaam himaalayah || 25 ||"},{"kind":"verse","n":26,"dev":"अश्वत्थः सर्ववृक्षाणां देवर्षीणां च नारदः ।\nगन्धर्वाणां चित्ररथः सिद्धानां कपिलो मुनिः ॥ २६ ॥","rom":"Ashvatthah sarvavrukshaanaam devarsheenaam cha naaradah |\nGandharvaanaam chitrarathah siddhaanaam kapilo munih || 26 ||"},{"kind":"verse","n":27,"dev":"उच्चैःश्रवसमश्वानां विद्धि माममृतोद्भवम् ।\nऐरावतं गजेन्द्राणां नराणां च नराधिपम् ॥ २७ ॥","rom":"Uchchaihshravasamashvaanaam viddhi maamamrutodbhavam |\nAiraavatam gajendraanaam naraanaam cha naraadhipam || 27 ||"},{"kind":"verse","n":28,"dev":"आयुधानामहं वज्रं धेनूनामस्मि कामधुक् ।\nप्रजनश्चास्मि कन्दर्पः सर्पाणामस्मि वासुकिः ॥ २८ ॥","rom":"Aayudhaanaamaham vajram dhenoonaamasmi kaamadhuk |\nPrajanashchaasmi kandarpah sarpaanaamasmi vaasukih || 28 ||"},{"kind":"verse","n":29,"dev":"अनन्तश्चास्मि नागानां वरुणो यादसामहम् ।\nपितॄणामर्यमा चास्मि यमः संयमतामहम् ॥ २९ ॥","rom":"Anantashchaasmi naagaanaam varuno yaadasaamaham |\nPitroonaamaryamaa chaasmi yamah sanyamataamaham || 29 ||"},{"kind":"verse","n":30,"dev":"प्रह्लादश्चास्मि दैत्यानां कालः कलयतामहम् ।\nमृगाणां च मृगेन्द्रोऽहं वैनतेयश्च पक्षिणाम् ॥ ३० ॥","rom":"Prahlaadashchaasmi daityaanaam kaalah kalayataamaham |\nMrugaanaam cha mrugendro'ham vainateyashcha pakshinaam || 30 ||"},{"kind":"verse","n":31,"dev":"पवनः पवतामस्मि रामः शस्त्रभृतामहम् ।\nझषाणां मकरश्चास्मि स्रोतसामस्मि जाह्नवी ॥ ३१ ॥","rom":"Pavanah pavataamasmi raamah shastrabhrutaamaham |\nJhashaanaam makarashchaasmi srotasaamasmi jaahnavee || 31 ||"},{"kind":"verse","n":32,"dev":"सर्गाणामादिरन्तश्च मध्यं चैवाहमर्जुन ।\nअध्यात्मविद्या विद्यानां वादः प्रवदतामहम् ॥ ३२ ॥","rom":"Sargaanaamaadirantashcha madhyam chaivaahamarjuna |\nAdhyaatmavidyaa vidyaanaam vaadah pravadataamaham || 32 ||"},{"kind":"verse","n":33,"dev":"अक्षराणामकारोऽस्मि द्वन्द्वः सामासिकस्य च ।\nअहमेवाक्षयः कालो धाताहं विश्वतोमुखः ॥ ३३ ॥","rom":"Aksharaanaamakaaro'smi dvandvah saamaasikasya cha |\nAhamevaakshayah kaalo dhaataaham vishvatomukhah || 33 ||"},{"kind":"verse","n":34,"dev":"मृत्युः सर्वहरश्चाहमुद्भवश्च भविष्यताम् ।\nकीर्तिः श्रीर्वाक्च नारीणां स्मृतिर्मेधा धृतिः क्षमा ॥ ३४ ॥","rom":"Mrutyuh sarvaharashchaahamudbhavashcha bhavishyataam |\nKeertih shreervaakcha naareenaam smrutirmedhaa dhrutih kshamaa || 34 ||"},{"kind":"verse","n":35,"dev":"बृहत्साम तथा साम्नां गायत्री छन्दसामहम् ।\nमासानां मार्गशीर्षोऽहमृतूनां कुसुमाकरः ॥ ३५ ॥","rom":"Bruhatsaama tathaa saamnaam gaayatree chhandasaamaham |\nMaasaanaam maargasheersho'hamrutoonaam kusumaakarah || 35 ||"},{"kind":"verse","n":36,"dev":"द्यूतं छलयतामस्मि तेजस्तेजस्विनामहम् ।\nजयोऽस्मि व्यवसायोऽस्मि सत्त्वं सत्त्ववतामहम् ॥ ३६ ॥","rom":"Dyootam chhalayataamasmi tejastejasvinaamaham |\nJayo'smi vyavasaayo'smi sattvam sattvavataamaham || 36 ||"},{"kind":"verse","n":37,"dev":"वृष्णीनां वासुदेवोऽस्मि पाण्डवानां धनंजयः ।\nमुनीनामप्यहं व्यासः कवीनामुशना कविः ॥ ३७ ॥","rom":"Vrushneenaam vaasudevo'smi paandavaanaam dhananjayah |\nMuneenaamapyaham vyaasah kaveenaamushanaa kavih || 37 ||"},{"kind":"verse","n":38,"dev":"दण्डो दमयतामस्मि नीतिरस्मि जिगीषताम् ।\nमौनं चैवास्मि गुह्यानां ज्ञानं ज्ञानवतामहम् ॥ ३८ ॥","rom":"Dando damayataamasmi neetirasmi jigeeshataam |\nMaunam chaivaasmi guhyaanaam jnaanam jnaanavataamaham || 38 ||"},{"kind":"verse","n":39,"dev":"यच्चापि सर्वभूतानां बीजं तदहमर्जुन ।\nन तदस्ति विना यत्स्यान्मया भूतं चराचरम् ॥ ३९ ॥","rom":"Yachchaapi sarvabhootaanaam beejam tadahamarjuna |\nNa tadasti vinaa yatsyaanmayaa bhootam charaacharam || 39 ||"},{"kind":"verse","n":40,"dev":"नान्तोऽस्ति मम दिव्यानां विभूतीनां परन्तप ।\nएष तूद्देशतः प्रोक्तो विभूतेर्विस्तरो मया ॥ ४० ॥","rom":"Naanto'sti mama divyaanaam vibhooteenaam parantapa |\nEsha tooddeshatah prokto vibhootervistaro mayaa || 40 ||"},{"kind":"verse","n":41,"dev":"यद्यद्विभूतिमत्सत्त्वं श्रीमदूर्जितमेव वा ।\nतत्तदेवावगच्छ त्वं मम तेजोंऽशसंभवम् ॥ ४१ ॥","rom":"Yadyadvibhootimatsattvam shreemadoorjitameva vaa |\nTattadevaavagachchha tvam mama tejon'shasambhavam || 41 ||"},{"kind":"verse","n":42,"dev":"अथवा बहुनैतेन किं ज्ञातेन तवार्जुन ।\nविष्टभ्याहमिदं कृत्स्नमेकांशेन स्थितो जगत् ॥ ४२ ॥","rom":"Athavaa bahunaitena kim jnaatena tavaarjuna |\nVishtabhyaahamidam krutsnamekaanshena sthito jagat || 42 ||"},{"kind":"prose","dev":"ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे\nश्रीकृष्णार्जुनसंवादे विभूतियोगो नाम दशमोऽध्यायः ॥","rom":"Om tatsaditi shreemadbhagavadgeetaasoopanishatsu brahmavidyaayaam yogashaastre\nShreekrushnaarjunasanvaade vibhootiyogo naama dashamo'dhyaayah ||"}],"verified":true,"url":"https://pocketpothi.com/texts/bhagavad-gita-10","appUrl":"https://pocketpothi.com/read?t=bhagavad-gita-10","shareUrl":"https://pocketpothi.com/p/fe"}