# Gita 8 · Akshara Brahma Yoga · गीता ८ · अक्षरब्रह्मयोगः

- Type: Chapter (chapter 8 of the Shrimad Bhagavad Gita)
- Language: Sanskrit
- Verses: 28
- Verified: yes
- Read in the app: https://pocketpothi.com/read?t=bhagavad-gita-08
- Share link: https://pocketpothi.com/p/fc
- Page: https://pocketpothi.com/texts/bhagavad-gita-08

## Text (Devanagari, with simple Roman spelling below each verse)

### अर्जुन उवाच
_Arjuna uvaacha_

किं तद्ब्रह्म किमध्यात्मं किं कर्म पुरुषोत्तम ।  
अधिभूतं च किं प्रोक्तमधिदैवं किमुच्यते ॥ १ ॥  

_Kim tadbrahma kimadhyaatmam kim karma purushottama | / Adhibhootam cha kim proktamadhidaivam kimuchyate || 1 ||_

अधियज्ञः कथं कोऽत्र देहेऽस्मिन्मधुसूदन ।  
प्रयाणकाले च कथं ज्ञेयोऽसि नियतात्मभिः ॥ २ ॥  

_Adhiyajnah katham ko'tra dehe'sminmadhusoodana | / Prayaanakaale cha katham jneyo'si niyataatmabhih || 2 ||_

### श्रीभगवानुवाच
_Shreebhagavaanuvaacha_

अक्षरं ब्रह्म परमं स्वभावोऽध्यात्ममुच्यते ।  
भूतभावोद्भवकरो विसर्गः कर्मसंज्ञितः ॥ ३ ॥  

_Aksharam brahma paramam svabhaavo'dhyaatmamuchyate | / Bhootabhaavodbhavakaro visargah karmasanjnitah || 3 ||_

अधिभूतं क्षरो भावः पुरुषश्चाधिदैवतम् ।  
अधियज्ञोऽहमेवात्र देहे देहभृतां वर ॥ ४ ॥  

_Adhibhootam ksharo bhaavah purushashchaadhidaivatam | / Adhiyajno'hamevaatra dehe dehabhrutaam vara || 4 ||_

अन्तकाले च मामेव स्मरन्मुक्त्वा कलेवरम् ।  
यः प्रयाति स मद्भावं याति नास्त्यत्र संशयः ॥ ५ ॥  

_Antakaale cha maameva smaranmuktvaa kalevaram | / Yah prayaati sa madbhaavam yaati naastyatra sanshayah || 5 ||_

यं यं वापि स्मरन्भावं त्यजत्यन्ते कलेवरम् ।  
तं तमेवैति कौन्तेय सदा तद्भावभावितः ॥ ६ ॥  

_Yam yam vaapi smaranbhaavam tyajatyante kalevaram | / Tam tamevaiti kaunteya sadaa tadbhaavabhaavitah || 6 ||_

तस्मात्सर्वेषु कालेषु मामनुस्मर युध्य च ।  
मय्यर्पितमनोबुद्धिर्मामेवैष्यस्यसंशयम् ॥ ७ ॥  

_Tasmaatsarveshu kaaleshu maamanusmara yudhya cha | / Mayyarpitamanobuddhirmaamevaishyasyasanshayam || 7 ||_

अभ्यासयोगयुक्तेन चेतसा नान्यगामिना ।  
परमं पुरुषं दिव्यं याति पार्थानुचिन्तयन् ॥ ८ ॥  

_Abhyaasayogayuktena chetasaa naanyagaaminaa | / Paramam purusham divyam yaati paarthaanuchintayan || 8 ||_

कविं पुराणमनुशासितारमणोरणीयांसमनुस्मरेद्यः ।  
सर्वस्य धातारमचिन्त्यरूपमादित्यवर्णं तमसः परस्तात् ॥ ९ ॥  

_Kavim puraanamanushaasitaaramanoraneeyaansamanusmaredyah | / Sarvasya dhaataaramachintyaroopamaadityavarnam tamasah parastaat || 9 ||_

प्रयाणकाले मनसाचलेन  
भक्त्या युक्तो योगबलेन चैव ।  
भ्रुवोर्मध्ये प्राणमावेश्य सम्यक्  
स तं परं पुरुषमुपैति दिव्यम् ॥ १० ॥  

_Prayaanakaale manasaachalena / Bhaktyaa yukto yogabalena chaiva | / Bhruvormadhye praanamaaveshya samyak / Sa tam param purushamupaiti divyam || 10 ||_

यदक्षरं वेदविदो वदन्ति  
विशन्ति यद्यतयो वीतरागाः ।  
यदिच्छन्तो ब्रह्मचर्यं चरन्ति  
तत्ते पदं संग्रहेण प्रवक्ष्ये ॥ ११ ॥  

_Yadaksharam vedavido vadanti / Vishanti yadyatayo veetaraagaah | / Yadichchhanto brahmacharyam charanti / Tatte padam sangrahena pravakshye || 11 ||_

सर्वद्वाराणि संयम्य मनो हृदि निरुध्य च ।  
मूर्ध्न्याधायात्मनः प्राणमास्थितो योगधारणाम् ॥ १२ ॥  

_Sarvadvaaraani sanyamya mano hrudi nirudhya cha | / Moordhnyaadhaayaatmanah praanamaasthito yogadhaaranaam || 12 ||_

ओमित्येकाक्षरं ब्रह्म व्याहरन्मामनुस्मरन् ।  
यः प्रयाति त्यजन्देहं स याति परमां गतिम् ॥ १३ ॥  

_Omityekaaksharam brahma vyaaharanmaamanusmaran | / Yah prayaati tyajandeham sa yaati paramaam gatim || 13 ||_

अनन्यचेताः सततं यो मां स्मरति नित्यशः ।  
तस्याहं सुलभः पार्थ नित्ययुक्तस्य योगिनः ॥ १४ ॥  

_Ananyachetaah satatam yo maam smarati nityashah | / Tasyaaham sulabhah paartha nityayuktasya yoginah || 14 ||_

मामुपेत्य पुनर्जन्म दुःखालयमशाश्वतम् ।  
नाप्नुवन्ति महात्मानः संसिद्धिं परमां गताः ॥ १५ ॥  

_Maamupetya punarjanma duhkhaalayamashaashvatam | / Naapnuvanti mahaatmaanah sansiddhim paramaam gataah || 15 ||_

आब्रह्मभुवनाल्लोकाः पुनरावर्तिनोऽर्जुन ।  
मामुपेत्य तु कौन्तेय पुनर्जन्म न विद्यते ॥ १६ ॥  

_Aabrahmabhuvanaallokaah punaraavartino'rjuna | / Maamupetya tu kaunteya punarjanma na vidyate || 16 ||_

सहस्रयुगपर्यन्तमहर्यद्ब्रह्मणो विदुः ।  
रात्रिं युगसहस्रान्तां तेऽहोरात्रविदो जनाः ॥ १७ ॥  

_Sahasrayugaparyantamaharyadbrahmano viduh | / Raatrim yugasahasraantaam te'horaatravido janaah || 17 ||_

अव्यक्ताद्व्यक्तयः सर्वाः प्रभवन्त्यहरागमे ।  
रात्र्यागमे प्रलीयन्ते तत्रैवाव्यक्तसंज्ञके ॥ १८ ॥  

_Avyaktaadvyaktayah sarvaah prabhavantyaharaagame | / Raatryaagame praleeyante tatraivaavyaktasanjnake || 18 ||_

भूतग्रामः स एवायं भूत्वा भूत्वा प्रलीयते ।  
रात्र्यागमेऽवशः पार्थ प्रभवत्यहरागमे ॥ १९ ॥  

_Bhootagraamah sa evaayam bhootvaa bhootvaa praleeyate | / Raatryaagame'vashah paartha prabhavatyaharaagame || 19 ||_

परस्तस्मात्तु भावोऽन्योऽव्यक्तोऽव्यक्तात्सनातनः ।  
यः स सर्वेषु भूतेषु नश्यत्सु न विनश्यति ॥ २० ॥  

_Parastasmaattu bhaavo'nyo'vyakto'vyaktaatsanaatanah | / Yah sa sarveshu bhooteshu nashyatsu na vinashyati || 20 ||_

अव्यक्तोऽक्षर इत्युक्तस्तमाहुः परमां गतिम् ।  
यं प्राप्य न निवर्तन्ते तद्धाम परमं मम ॥ २१ ॥  

_Avyakto'kshara ityuktastamaahuh paramaam gatim | / Yam praapya na nivartante taddhaama paramam mama || 21 ||_

पुरुषः स परः पार्थ भक्त्या लभ्यस्त्वनन्यया ।  
यस्यान्तःस्थानि भूतानि येन सर्वमिदं ततम् ॥ २२ ॥  

_Purushah sa parah paartha bhaktyaa labhyastvananyayaa | / Yasyaantahsthaani bhootaani yena sarvamidam tatam || 22 ||_

यत्र काले त्वनावृत्तिमावृत्तिं चैव योगिनः ।  
प्रयाता यान्ति तं कालं वक्ष्यामि भरतर्षभ ॥ २३ ॥  

_Yatra kaale tvanaavruttimaavruttim chaiva yoginah | / Prayaataa yaanti tam kaalam vakshyaami bharatarshabha || 23 ||_

अग्निर्ज्योतिरहः शुक्लः षण्मासा उत्तरायणम् ।  
तत्र प्रयाता गच्छन्ति ब्रह्म ब्रह्मविदो जनाः ॥ २४ ॥  

_Agnirjyotirahah shuklah shanmaasaa uttaraayanam | / Tatra prayaataa gachchhanti brahma brahmavido janaah || 24 ||_

धूमो रात्रिस्तथा कृष्णः षण्मासा दक्षिणायनम् ।  
तत्र चान्द्रमसं ज्योतिर्योगी प्राप्य निवर्तते ॥ २५ ॥  

_Dhoomo raatristathaa krushnah shanmaasaa dakshinaayanam | / Tatra chaandramasam jyotiryogee praapya nivartate || 25 ||_

शुक्लकृष्णे गती ह्येते जगतः शाश्वते मते ।  
एकया यात्यनावृत्तिमन्ययावर्तते पुनः ॥ २६ ॥  

_Shuklakrushne gatee hyete jagatah shaashvate mate | / Ekayaa yaatyanaavruttimanyayaavartate punah || 26 ||_

नैते सृती पार्थ जानन्योगी मुह्यति कश्चन ।  
तस्मात्सर्वेषु कालेषु योगयुक्तो भवार्जुन ॥ २७ ॥  

_Naite srutee paartha jaananyogee muhyati kashchana | / Tasmaatsarveshu kaaleshu yogayukto bhavaarjuna || 27 ||_

वेदेषु यज्ञेषु तपःसु चैव  
दानेषु यत् पुण्यफलं प्रदिष्टम् ।  
अत्येति तत्सर्वमिदं विदित्वा  
योगी परं स्थानमुपैति चाद्यम् ॥ २८ ॥  

_Vedeshu yajneshu tapahsu chaiva / Daaneshu yat punyaphalam pradishtam | / Atyeti tatsarvamidam viditvaa / Yogee param sthaanamupaiti chaadyam || 28 ||_

ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे  
श्रीकृष्णार्जुनसंवादे अक्षरब्रह्मयोगो नामाष्टमोऽध्यायः ॥  

_Om tatsaditi shreemadbhagavadgeetaasoopanishatsu brahmavidyaayaam yogashaastre / Shreekrushnaarjunasanvaade aksharabrahmayogo naamaashtamo'dhyaayah ||_