{"id":"bhagavad-gita-08","code":"fc","title":{"dev":"गीता ८ · अक्षरब्रह्मयोगः","rom":"Gita 8 · Akshara Brahma Yoga"},"type":"gita-adhyaya","typeLabel":"Chapter","language":"sa","languageName":"Sanskrit","deity":["krishna"],"aliases":["Bhagavad Gita chapter 8","Gita adhyay 8","गीता अध्याय 8"],"book":{"id":"bhagavad-gita","n":8,"title":"Shrimad Bhagavad Gita"},"verses":28,"sections":[{"kind":"heading","dev":"अर्जुन उवाच","rom":"Arjuna uvaacha"},{"kind":"verse","n":1,"dev":"किं तद्ब्रह्म किमध्यात्मं किं कर्म पुरुषोत्तम ।\nअधिभूतं च किं प्रोक्तमधिदैवं किमुच्यते ॥ १ ॥","rom":"Kim tadbrahma kimadhyaatmam kim karma purushottama |\nAdhibhootam cha kim proktamadhidaivam kimuchyate || 1 ||"},{"kind":"verse","n":2,"dev":"अधियज्ञः कथं कोऽत्र देहेऽस्मिन्मधुसूदन ।\nप्रयाणकाले च कथं ज्ञेयोऽसि नियतात्मभिः ॥ २ ॥","rom":"Adhiyajnah katham ko'tra dehe'sminmadhusoodana |\nPrayaanakaale cha katham jneyo'si niyataatmabhih || 2 ||"},{"kind":"heading","dev":"श्रीभगवानुवाच","rom":"Shreebhagavaanuvaacha"},{"kind":"verse","n":3,"dev":"अक्षरं ब्रह्म परमं स्वभावोऽध्यात्ममुच्यते ।\nभूतभावोद्भवकरो विसर्गः कर्मसंज्ञितः ॥ ३ ॥","rom":"Aksharam brahma paramam svabhaavo'dhyaatmamuchyate |\nBhootabhaavodbhavakaro visargah karmasanjnitah || 3 ||"},{"kind":"verse","n":4,"dev":"अधिभूतं क्षरो भावः पुरुषश्चाधिदैवतम् ।\nअधियज्ञोऽहमेवात्र देहे देहभृतां वर ॥ ४ ॥","rom":"Adhibhootam ksharo bhaavah purushashchaadhidaivatam |\nAdhiyajno'hamevaatra dehe dehabhrutaam vara || 4 ||"},{"kind":"verse","n":5,"dev":"अन्तकाले च मामेव स्मरन्मुक्त्वा कलेवरम् ।\nयः प्रयाति स मद्भावं याति नास्त्यत्र संशयः ॥ ५ ॥","rom":"Antakaale cha maameva smaranmuktvaa kalevaram |\nYah prayaati sa madbhaavam yaati naastyatra sanshayah || 5 ||"},{"kind":"verse","n":6,"dev":"यं यं वापि स्मरन्भावं त्यजत्यन्ते कलेवरम् ।\nतं तमेवैति कौन्तेय सदा तद्भावभावितः ॥ ६ ॥","rom":"Yam yam vaapi smaranbhaavam tyajatyante kalevaram |\nTam tamevaiti kaunteya sadaa tadbhaavabhaavitah || 6 ||"},{"kind":"verse","n":7,"dev":"तस्मात्सर्वेषु कालेषु मामनुस्मर युध्य च ।\nमय्यर्पितमनोबुद्धिर्मामेवैष्यस्यसंशयम् ॥ ७ ॥","rom":"Tasmaatsarveshu kaaleshu maamanusmara yudhya cha |\nMayyarpitamanobuddhirmaamevaishyasyasanshayam || 7 ||"},{"kind":"verse","n":8,"dev":"अभ्यासयोगयुक्तेन चेतसा नान्यगामिना ।\nपरमं पुरुषं दिव्यं याति पार्थानुचिन्तयन् ॥ ८ ॥","rom":"Abhyaasayogayuktena chetasaa naanyagaaminaa |\nParamam purusham divyam yaati paarthaanuchintayan || 8 ||"},{"kind":"verse","n":9,"dev":"कविं पुराणमनुशासितारमणोरणीयांसमनुस्मरेद्यः ।\nसर्वस्य धातारमचिन्त्यरूपमादित्यवर्णं तमसः परस्तात् ॥ ९ ॥","rom":"Kavim puraanamanushaasitaaramanoraneeyaansamanusmaredyah |\nSarvasya dhaataaramachintyaroopamaadityavarnam tamasah parastaat || 9 ||"},{"kind":"verse","n":10,"dev":"प्रयाणकाले मनसाचलेन\nभक्त्या युक्तो योगबलेन चैव ।\nभ्रुवोर्मध्ये प्राणमावेश्य सम्यक्\nस तं परं पुरुषमुपैति दिव्यम् ॥ १० ॥","rom":"Prayaanakaale manasaachalena\nBhaktyaa yukto yogabalena chaiva |\nBhruvormadhye praanamaaveshya samyak\nSa tam param purushamupaiti divyam || 10 ||"},{"kind":"verse","n":11,"dev":"यदक्षरं वेदविदो वदन्ति\nविशन्ति यद्यतयो वीतरागाः ।\nयदिच्छन्तो ब्रह्मचर्यं चरन्ति\nतत्ते पदं संग्रहेण प्रवक्ष्ये ॥ ११ ॥","rom":"Yadaksharam vedavido vadanti\nVishanti yadyatayo veetaraagaah |\nYadichchhanto brahmacharyam charanti\nTatte padam sangrahena pravakshye || 11 ||"},{"kind":"verse","n":12,"dev":"सर्वद्वाराणि संयम्य मनो हृदि निरुध्य च ।\nमूर्ध्न्याधायात्मनः प्राणमास्थितो योगधारणाम् ॥ १२ ॥","rom":"Sarvadvaaraani sanyamya mano hrudi nirudhya cha |\nMoordhnyaadhaayaatmanah praanamaasthito yogadhaaranaam || 12 ||"},{"kind":"verse","n":13,"dev":"ओमित्येकाक्षरं ब्रह्म व्याहरन्मामनुस्मरन् ।\nयः प्रयाति त्यजन्देहं स याति परमां गतिम् ॥ १३ ॥","rom":"Omityekaaksharam brahma vyaaharanmaamanusmaran |\nYah prayaati tyajandeham sa yaati paramaam gatim || 13 ||"},{"kind":"verse","n":14,"dev":"अनन्यचेताः सततं यो मां स्मरति नित्यशः ।\nतस्याहं सुलभः पार्थ नित्ययुक्तस्य योगिनः ॥ १४ ॥","rom":"Ananyachetaah satatam yo maam smarati nityashah |\nTasyaaham sulabhah paartha nityayuktasya yoginah || 14 ||"},{"kind":"verse","n":15,"dev":"मामुपेत्य पुनर्जन्म दुःखालयमशाश्वतम् ।\nनाप्नुवन्ति महात्मानः संसिद्धिं परमां गताः ॥ १५ ॥","rom":"Maamupetya punarjanma duhkhaalayamashaashvatam |\nNaapnuvanti mahaatmaanah sansiddhim paramaam gataah || 15 ||"},{"kind":"verse","n":16,"dev":"आब्रह्मभुवनाल्लोकाः पुनरावर्तिनोऽर्जुन ।\nमामुपेत्य तु कौन्तेय पुनर्जन्म न विद्यते ॥ १६ ॥","rom":"Aabrahmabhuvanaallokaah punaraavartino'rjuna |\nMaamupetya tu kaunteya punarjanma na vidyate || 16 ||"},{"kind":"verse","n":17,"dev":"सहस्रयुगपर्यन्तमहर्यद्ब्रह्मणो विदुः ।\nरात्रिं युगसहस्रान्तां तेऽहोरात्रविदो जनाः ॥ १७ ॥","rom":"Sahasrayugaparyantamaharyadbrahmano viduh |\nRaatrim yugasahasraantaam te'horaatravido janaah || 17 ||"},{"kind":"verse","n":18,"dev":"अव्यक्ताद्व्यक्तयः सर्वाः प्रभवन्त्यहरागमे ।\nरात्र्यागमे प्रलीयन्ते तत्रैवाव्यक्तसंज्ञके ॥ १८ ॥","rom":"Avyaktaadvyaktayah sarvaah prabhavantyaharaagame |\nRaatryaagame praleeyante tatraivaavyaktasanjnake || 18 ||"},{"kind":"verse","n":19,"dev":"भूतग्रामः स एवायं भूत्वा भूत्वा प्रलीयते ।\nरात्र्यागमेऽवशः पार्थ प्रभवत्यहरागमे ॥ १९ ॥","rom":"Bhootagraamah sa evaayam bhootvaa bhootvaa praleeyate |\nRaatryaagame'vashah paartha prabhavatyaharaagame || 19 ||"},{"kind":"verse","n":20,"dev":"परस्तस्मात्तु भावोऽन्योऽव्यक्तोऽव्यक्तात्सनातनः ।\nयः स सर्वेषु भूतेषु नश्यत्सु न विनश्यति ॥ २० ॥","rom":"Parastasmaattu bhaavo'nyo'vyakto'vyaktaatsanaatanah |\nYah sa sarveshu bhooteshu nashyatsu na vinashyati || 20 ||"},{"kind":"verse","n":21,"dev":"अव्यक्तोऽक्षर इत्युक्तस्तमाहुः परमां गतिम् ।\nयं प्राप्य न निवर्तन्ते तद्धाम परमं मम ॥ २१ ॥","rom":"Avyakto'kshara ityuktastamaahuh paramaam gatim |\nYam praapya na nivartante taddhaama paramam mama || 21 ||"},{"kind":"verse","n":22,"dev":"पुरुषः स परः पार्थ भक्त्या लभ्यस्त्वनन्यया ।\nयस्यान्तःस्थानि भूतानि येन सर्वमिदं ततम् ॥ २२ ॥","rom":"Purushah sa parah paartha bhaktyaa labhyastvananyayaa |\nYasyaantahsthaani bhootaani yena sarvamidam tatam || 22 ||"},{"kind":"verse","n":23,"dev":"यत्र काले त्वनावृत्तिमावृत्तिं चैव योगिनः ।\nप्रयाता यान्ति तं कालं वक्ष्यामि भरतर्षभ ॥ २३ ॥","rom":"Yatra kaale tvanaavruttimaavruttim chaiva yoginah |\nPrayaataa yaanti tam kaalam vakshyaami bharatarshabha || 23 ||"},{"kind":"verse","n":24,"dev":"अग्निर्ज्योतिरहः शुक्लः षण्मासा उत्तरायणम् ।\nतत्र प्रयाता गच्छन्ति ब्रह्म ब्रह्मविदो जनाः ॥ २४ ॥","rom":"Agnirjyotirahah shuklah shanmaasaa uttaraayanam |\nTatra prayaataa gachchhanti brahma brahmavido janaah || 24 ||"},{"kind":"verse","n":25,"dev":"धूमो रात्रिस्तथा कृष्णः षण्मासा दक्षिणायनम् ।\nतत्र चान्द्रमसं ज्योतिर्योगी प्राप्य निवर्तते ॥ २५ ॥","rom":"Dhoomo raatristathaa krushnah shanmaasaa dakshinaayanam |\nTatra chaandramasam jyotiryogee praapya nivartate || 25 ||"},{"kind":"verse","n":26,"dev":"शुक्लकृष्णे गती ह्येते जगतः शाश्वते मते ।\nएकया यात्यनावृत्तिमन्ययावर्तते पुनः ॥ २६ ॥","rom":"Shuklakrushne gatee hyete jagatah shaashvate mate |\nEkayaa yaatyanaavruttimanyayaavartate punah || 26 ||"},{"kind":"verse","n":27,"dev":"नैते सृती पार्थ जानन्योगी मुह्यति कश्चन ।\nतस्मात्सर्वेषु कालेषु योगयुक्तो भवार्जुन ॥ २७ ॥","rom":"Naite srutee paartha jaananyogee muhyati kashchana |\nTasmaatsarveshu kaaleshu yogayukto bhavaarjuna || 27 ||"},{"kind":"verse","n":28,"dev":"वेदेषु यज्ञेषु तपःसु चैव\nदानेषु यत् पुण्यफलं प्रदिष्टम् ।\nअत्येति तत्सर्वमिदं विदित्वा\nयोगी परं स्थानमुपैति चाद्यम् ॥ २८ ॥","rom":"Vedeshu yajneshu tapahsu chaiva\nDaaneshu yat punyaphalam pradishtam |\nAtyeti tatsarvamidam viditvaa\nYogee param sthaanamupaiti chaadyam || 28 ||"},{"kind":"prose","dev":"ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे\nश्रीकृष्णार्जुनसंवादे अक्षरब्रह्मयोगो नामाष्टमोऽध्यायः ॥","rom":"Om tatsaditi shreemadbhagavadgeetaasoopanishatsu brahmavidyaayaam yogashaastre\nShreekrushnaarjunasanvaade aksharabrahmayogo naamaashtamo'dhyaayah ||"}],"verified":true,"url":"https://pocketpothi.com/texts/bhagavad-gita-08","appUrl":"https://pocketpothi.com/read?t=bhagavad-gita-08","shareUrl":"https://pocketpothi.com/p/fc"}