# Gita 7 · Jnana Vijnana Yoga · गीता ७ · ज्ञानविज्ञानयोगः

- Type: Chapter (chapter 7 of the Shrimad Bhagavad Gita)
- Language: Sanskrit
- Verses: 30
- Verified: yes
- Read in the app: https://pocketpothi.com/read?t=bhagavad-gita-07
- Share link: https://pocketpothi.com/p/fb
- Page: https://pocketpothi.com/texts/bhagavad-gita-07

## Text (Devanagari, with simple Roman spelling below each verse)

### श्रीभगवानुवाच
_Shreebhagavaanuvaacha_

मय्यासक्तमनाः पार्थ योगं युञ्जन्मदाश्रयः ।  
असंशयं समग्रं मां यथा ज्ञास्यसि तच्छृणु ॥ १ ॥  

_Mayyaasaktamanaah paartha yogam yunjanmadaashrayah | / Asanshayam samagram maam yathaa jnaasyasi tachchhrunu || 1 ||_

ज्ञानं तेऽहं सविज्ञानमिदं वक्ष्याम्यशेषतः ।  
यज्ज्ञात्वा नेह भूयोऽन्यज्ज्ञातव्यमवशिष्यते ॥ २ ॥  

_Jnaanam te'ham savijnaanamidam vakshyaamyasheshatah | / Yajjnaatvaa neha bhooyo'nyajjnaatavyamavashishyate || 2 ||_

मनुष्याणां सहस्रेषु कश्चिद्यतति सिद्धये ।  
यततामपि सिद्धानां कश्चिन्मां वेत्ति तत्त्वतः ॥ ३ ॥  

_Manushyaanaam sahasreshu kashchidyatati siddhaye | / Yatataamapi siddhaanaam kashchinmaam vetti tattvatah || 3 ||_

भूमिरापोऽनलो वायुः खं मनो बुद्धिरेव च ।  
अहङ्कार इतीयं मे भिन्ना प्रकृतिरष्टधा ॥ ४ ॥  

_Bhoomiraapo'nalo vaayuh kham mano buddhireva cha | / Ahankaara iteeyam me bhinnaa prakrutirashtadhaa || 4 ||_

अपरेयमितस्त्वन्यां प्रकृतिं विद्धि मे पराम् ।  
जीवभूतां महाबाहो ययेदं धार्यते जगत् ॥ ५ ॥  

_Apareyamitastvanyaam prakrutim viddhi me paraam | / Jeevabhootaam mahaabaaho yayedam dhaaryate jagat || 5 ||_

एतद्योनीनि भूतानि सर्वाणीत्युपधारय ।  
अहं कृत्स्नस्य जगतः प्रभवः प्रलयस्तथा ॥ ६ ॥  

_Etadyoneeni bhootaani sarvaaneetyupadhaaraya | / Aham krutsnasya jagatah prabhavah pralayastathaa || 6 ||_

मत्तः परतरं नान्यत्किञ्चिदस्ति धनञ्जय ।  
मयि सर्वमिदं प्रोतं सूत्रे मणिगणा इव ॥ ७ ॥  

_Mattah parataram naanyatkinchidasti dhananjaya | / Mayi sarvamidam protam sootre maniganaa iva || 7 ||_

रसोऽहमप्सु कौन्तेय प्रभास्मि शशिसूर्ययोः ।  
प्रणवः सर्ववेदेषु शब्दः खे पौरुषं नृषु ॥ ८ ॥  

_Raso'hamapsu kaunteya prabhaasmi shashisooryayoh | / Pranavah sarvavedeshu shabdah khe paurusham nrushu || 8 ||_

पुण्यो गन्धः पृथिव्यां च तेजश्चास्मि विभावसौ ।  
जीवनं सर्वभूतेषु तपश्चास्मि तपस्विषु ॥ ९ ॥  

_Punyo gandhah pruthivyaam cha tejashchaasmi vibhaavasau | / Jeevanam sarvabhooteshu tapashchaasmi tapasvishu || 9 ||_

बीजं मां सर्वभूतानां विद्धि पार्थ सनातनम् ।  
बुद्धिर्बुद्धिमतामस्मि तेजस्तेजस्विनामहम् ॥ १० ॥  

_Beejam maam sarvabhootaanaam viddhi paartha sanaatanam | / Buddhirbuddhimataamasmi tejastejasvinaamaham || 10 ||_

बलं बलवतां चाहं कामरागविवर्जितम् ।  
धर्माविरुद्धो भूतेषु कामोऽस्मि भरतर्षभ ॥ ११ ॥  

_Balam balavataam chaaham kaamaraagavivarjitam | / Dharmaaviruddho bhooteshu kaamo'smi bharatarshabha || 11 ||_

ये चैव सात्त्विका भावा राजसास्तामसाश्च ये ।  
मत्त एवेति तान्विद्धि न त्वहं तेषु ते मयि ॥ १२ ॥  

_Ye chaiva saattvikaa bhaavaa raajasaastaamasaashcha ye | / Matta eveti taanviddhi na tvaham teshu te mayi || 12 ||_

त्रिभिर्गुणमयैर्भावैरेभिः सर्वमिदं जगत् ।  
मोहितं नाभिजानाति मामेभ्यः परमव्ययम् ॥ १३ ॥  

_Tribhirgunamayairbhaavairebhih sarvamidam jagat | / Mohitam naabhijaanaati maamebhyah paramavyayam || 13 ||_

दैवी ह्येषा गुणमयी मम माया दुरत्यया ।  
मामेव ये प्रपद्यन्ते मायामेतां तरन्ति ते ॥ १४ ॥  

_Daivee hyeshaa gunamayee mama maayaa duratyayaa | / Maameva ye prapadyante maayaametaam taranti te || 14 ||_

न मां दुष्कृतिनो मूढाः प्रपद्यन्ते नराधमाः ।  
माययापहृतज्ञाना आसुरं भावमाश्रिताः ॥ १५ ॥  

_Na maam dushkrutino moodhaah prapadyante naraadhamaah | / Maayayaapahrutajnaanaa aasuram bhaavamaashritaah || 15 ||_

चतुर्विधा भजन्ते मां जनाः सुकृतिनोऽर्जुन ।  
आर्तो जिज्ञासुरर्थार्थी ज्ञानी च भरतर्षभ ॥ १६ ॥  

_Chaturvidhaa bhajante maam janaah sukrutino'rjuna | / Aarto jijnaasurarthaarthee jnaanee cha bharatarshabha || 16 ||_

तेषां ज्ञानी नित्ययुक्त एकभक्तिर्विशिष्यते ।  
प्रियो हि ज्ञानिनोऽत्यर्थमहं स च मम प्रियः ॥ १७ ॥  

_Teshaam jnaanee nityayukta ekabhaktirvishishyate | / Priyo hi jnaanino'tyarthamaham sa cha mama priyah || 17 ||_

उदाराः सर्व एवैते ज्ञानी त्वात्मैव मे मतम् ।  
आस्थितः स हि युक्तात्मा मामेवानुत्तमां गतिम् ॥ १८ ॥  

_Udaaraah sarva evaite jnaanee tvaatmaiva me matam | / Aasthitah sa hi yuktaatmaa maamevaanuttamaam gatim || 18 ||_

बहूनां जन्मनामन्ते ज्ञानवान्मां प्रपद्यते ।  
वासुदेवः सर्वमिति स महात्मा सुदुर्लभः ॥ १९ ॥  

_Bahoonaam janmanaamante jnaanavaanmaam prapadyate | / Vaasudevah sarvamiti sa mahaatmaa sudurlabhah || 19 ||_

कामैस्तैस्तैर्हृतज्ञानाः प्रपद्यन्तेऽन्यदेवताः ।  
तं तं नियममास्थाय प्रकृत्या नियताः स्वया ॥ २० ॥  

_Kaamaistaistairhrutajnaanaah prapadyante'nyadevataah | / Tam tam niyamamaasthaaya prakrutyaa niyataah svayaa || 20 ||_

यो यो यां यां तनुं भक्तः श्रद्धयार्चितुमिच्छति ।  
तस्य तस्याचलां श्रद्धां तामेव विदधाम्यहम् ॥ २१ ॥  

_Yo yo yaam yaam tanum bhaktah shraddhayaarchitumichchhati | / Tasya tasyaachalaam shraddhaam taameva vidadhaamyaham || 21 ||_

स तया श्रद्धया युक्तस्तस्याराधनमीहते ।  
लभते च ततः कामान्मयैव विहितान्हि तान् ॥ २२ ॥  

_Sa tayaa shraddhayaa yuktastasyaaraadhanameehate | / Labhate cha tatah kaamaanmayaiva vihitaanhi taan || 22 ||_

अन्तवत्तु फलं तेषां तद्भवत्यल्पमेधसाम् ।  
देवान्देवयजो यान्ति मद्भक्ता यान्ति मामपि ॥ २३ ॥  

_Antavattu phalam teshaam tadbhavatyalpamedhasaam | / Devaandevayajo yaanti madbhaktaa yaanti maamapi || 23 ||_

अव्यक्तं व्यक्तिमापन्नं मन्यन्ते मामबुद्धयः ।  
परं भावमजानन्तो ममाव्ययमनुत्तमम् ॥ २४ ॥  

_Avyaktam vyaktimaapannam manyante maamabuddhayah | / Param bhaavamajaananto mamaavyayamanuttamam || 24 ||_

नाहं प्रकाशः सर्वस्य योगमायासमावृतः ।  
मूढोऽयं नाभिजानाति लोको मामजमव्ययम् ॥ २५ ॥  

_Naaham prakaashah sarvasya yogamaayaasamaavrutah | / Moodho'yam naabhijaanaati loko maamajamavyayam || 25 ||_

वेदाहं समतीतानि वर्तमानानि चार्जुन ।  
भविष्याणि च भूतानि मां तु वेद न कश्चन ॥ २६ ॥  

_Vedaaham samateetaani vartamaanaani chaarjuna | / Bhavishyaani cha bhootaani maam tu veda na kashchana || 26 ||_

इच्छाद्वेषसमुत्थेन द्वन्द्वमोहेन भारत ।  
सर्वभूतानि संमोहं सर्गे यान्ति परन्तप ॥ २७ ॥  

_Ichchhaadveshasamutthena dvandvamohena bhaarata | / Sarvabhootaani sammoham sarge yaanti parantapa || 27 ||_

येषां त्वन्तगतं पापं जनानां पुण्यकर्मणाम् ।  
ते द्वन्द्वमोहनिर्मुक्ता भजन्ते मां दृढव्रताः ॥ २८ ॥  

_Yeshaam tvantagatam paapam janaanaam punyakarmanaam | / Te dvandvamohanirmuktaa bhajante maam drudhavrataah || 28 ||_

जरामरणमोक्षाय मामाश्रित्य यतन्ति ये ।  
ते ब्रह्म तद्विदुः कृत्स्नमध्यात्मं कर्म चाखिलम् ॥ २९ ॥  

_Jaraamaranamokshaaya maamaashritya yatanti ye | / Te brahma tadviduh krutsnamadhyaatmam karma chaakhilam || 29 ||_

साधिभूताधिदैवं मां साधियज्ञं च ये विदुः ।  
प्रयाणकालेऽपि च मां ते विदुर्युक्तचेतसः ॥ ३० ॥  

_Saadhibhootaadhidaivam maam saadhiyajnam cha ye viduh | / Prayaanakaale'pi cha maam te viduryuktachetasah || 30 ||_

ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे  
श्रीकृष्णार्जुनसंवादे ज्ञानविज्ञानयोगो नाम सप्तमोऽध्यायः ॥  

_Om tatsaditi shreemadbhagavadgeetaasoopanishatsu brahmavidyaayaam yogashaastre / Shreekrushnaarjunasanvaade jnaanavijnaanayogo naama saptamo'dhyaayah ||_