{"id":"bhagavad-gita-07","code":"fb","title":{"dev":"गीता ७ · ज्ञानविज्ञानयोगः","rom":"Gita 7 · Jnana Vijnana Yoga"},"type":"gita-adhyaya","typeLabel":"Chapter","language":"sa","languageName":"Sanskrit","deity":["krishna"],"aliases":["Bhagavad Gita chapter 7","Gita adhyay 7","गीता अध्याय 7"],"book":{"id":"bhagavad-gita","n":7,"title":"Shrimad Bhagavad Gita"},"verses":30,"sections":[{"kind":"heading","dev":"श्रीभगवानुवाच","rom":"Shreebhagavaanuvaacha"},{"kind":"verse","n":1,"dev":"मय्यासक्तमनाः पार्थ योगं युञ्जन्मदाश्रयः ।\nअसंशयं समग्रं मां यथा ज्ञास्यसि तच्छृणु ॥ १ ॥","rom":"Mayyaasaktamanaah paartha yogam yunjanmadaashrayah |\nAsanshayam samagram maam yathaa jnaasyasi tachchhrunu || 1 ||"},{"kind":"verse","n":2,"dev":"ज्ञानं तेऽहं सविज्ञानमिदं वक्ष्याम्यशेषतः ।\nयज्ज्ञात्वा नेह भूयोऽन्यज्ज्ञातव्यमवशिष्यते ॥ २ ॥","rom":"Jnaanam te'ham savijnaanamidam vakshyaamyasheshatah |\nYajjnaatvaa neha bhooyo'nyajjnaatavyamavashishyate || 2 ||"},{"kind":"verse","n":3,"dev":"मनुष्याणां सहस्रेषु कश्चिद्यतति सिद्धये ।\nयततामपि सिद्धानां कश्चिन्मां वेत्ति तत्त्वतः ॥ ३ ॥","rom":"Manushyaanaam sahasreshu kashchidyatati siddhaye |\nYatataamapi siddhaanaam kashchinmaam vetti tattvatah || 3 ||"},{"kind":"verse","n":4,"dev":"भूमिरापोऽनलो वायुः खं मनो बुद्धिरेव च ।\nअहङ्कार इतीयं मे भिन्ना प्रकृतिरष्टधा ॥ ४ ॥","rom":"Bhoomiraapo'nalo vaayuh kham mano buddhireva cha |\nAhankaara iteeyam me bhinnaa prakrutirashtadhaa || 4 ||"},{"kind":"verse","n":5,"dev":"अपरेयमितस्त्वन्यां प्रकृतिं विद्धि मे पराम् ।\nजीवभूतां महाबाहो ययेदं धार्यते जगत् ॥ ५ ॥","rom":"Apareyamitastvanyaam prakrutim viddhi me paraam |\nJeevabhootaam mahaabaaho yayedam dhaaryate jagat || 5 ||"},{"kind":"verse","n":6,"dev":"एतद्योनीनि भूतानि सर्वाणीत्युपधारय ।\nअहं कृत्स्नस्य जगतः प्रभवः प्रलयस्तथा ॥ ६ ॥","rom":"Etadyoneeni bhootaani sarvaaneetyupadhaaraya |\nAham krutsnasya jagatah prabhavah pralayastathaa || 6 ||"},{"kind":"verse","n":7,"dev":"मत्तः परतरं नान्यत्किञ्चिदस्ति धनञ्जय ।\nमयि सर्वमिदं प्रोतं सूत्रे मणिगणा इव ॥ ७ ॥","rom":"Mattah parataram naanyatkinchidasti dhananjaya |\nMayi sarvamidam protam sootre maniganaa iva || 7 ||"},{"kind":"verse","n":8,"dev":"रसोऽहमप्सु कौन्तेय प्रभास्मि शशिसूर्ययोः ।\nप्रणवः सर्ववेदेषु शब्दः खे पौरुषं नृषु ॥ ८ ॥","rom":"Raso'hamapsu kaunteya prabhaasmi shashisooryayoh |\nPranavah sarvavedeshu shabdah khe paurusham nrushu || 8 ||"},{"kind":"verse","n":9,"dev":"पुण्यो गन्धः पृथिव्यां च तेजश्चास्मि विभावसौ ।\nजीवनं सर्वभूतेषु तपश्चास्मि तपस्विषु ॥ ९ ॥","rom":"Punyo gandhah pruthivyaam cha tejashchaasmi vibhaavasau |\nJeevanam sarvabhooteshu tapashchaasmi tapasvishu || 9 ||"},{"kind":"verse","n":10,"dev":"बीजं मां सर्वभूतानां विद्धि पार्थ सनातनम् ।\nबुद्धिर्बुद्धिमतामस्मि तेजस्तेजस्विनामहम् ॥ १० ॥","rom":"Beejam maam sarvabhootaanaam viddhi paartha sanaatanam |\nBuddhirbuddhimataamasmi tejastejasvinaamaham || 10 ||"},{"kind":"verse","n":11,"dev":"बलं बलवतां चाहं कामरागविवर्जितम् ।\nधर्माविरुद्धो भूतेषु कामोऽस्मि भरतर्षभ ॥ ११ ॥","rom":"Balam balavataam chaaham kaamaraagavivarjitam |\nDharmaaviruddho bhooteshu kaamo'smi bharatarshabha || 11 ||"},{"kind":"verse","n":12,"dev":"ये चैव सात्त्विका भावा राजसास्तामसाश्च ये ।\nमत्त एवेति तान्विद्धि न त्वहं तेषु ते मयि ॥ १२ ॥","rom":"Ye chaiva saattvikaa bhaavaa raajasaastaamasaashcha ye |\nMatta eveti taanviddhi na tvaham teshu te mayi || 12 ||"},{"kind":"verse","n":13,"dev":"त्रिभिर्गुणमयैर्भावैरेभिः सर्वमिदं जगत् ।\nमोहितं नाभिजानाति मामेभ्यः परमव्ययम् ॥ १३ ॥","rom":"Tribhirgunamayairbhaavairebhih sarvamidam jagat |\nMohitam naabhijaanaati maamebhyah paramavyayam || 13 ||"},{"kind":"verse","n":14,"dev":"दैवी ह्येषा गुणमयी मम माया दुरत्यया ।\nमामेव ये प्रपद्यन्ते मायामेतां तरन्ति ते ॥ १४ ॥","rom":"Daivee hyeshaa gunamayee mama maayaa duratyayaa |\nMaameva ye prapadyante maayaametaam taranti te || 14 ||"},{"kind":"verse","n":15,"dev":"न मां दुष्कृतिनो मूढाः प्रपद्यन्ते नराधमाः ।\nमाययापहृतज्ञाना आसुरं भावमाश्रिताः ॥ १५ ॥","rom":"Na maam dushkrutino moodhaah prapadyante naraadhamaah |\nMaayayaapahrutajnaanaa aasuram bhaavamaashritaah || 15 ||"},{"kind":"verse","n":16,"dev":"चतुर्विधा भजन्ते मां जनाः सुकृतिनोऽर्जुन ।\nआर्तो जिज्ञासुरर्थार्थी ज्ञानी च भरतर्षभ ॥ १६ ॥","rom":"Chaturvidhaa bhajante maam janaah sukrutino'rjuna |\nAarto jijnaasurarthaarthee jnaanee cha bharatarshabha || 16 ||"},{"kind":"verse","n":17,"dev":"तेषां ज्ञानी नित्ययुक्त एकभक्तिर्विशिष्यते ।\nप्रियो हि ज्ञानिनोऽत्यर्थमहं स च मम प्रियः ॥ १७ ॥","rom":"Teshaam jnaanee nityayukta ekabhaktirvishishyate |\nPriyo hi jnaanino'tyarthamaham sa cha mama priyah || 17 ||"},{"kind":"verse","n":18,"dev":"उदाराः सर्व एवैते ज्ञानी त्वात्मैव मे मतम् ।\nआस्थितः स हि युक्तात्मा मामेवानुत्तमां गतिम् ॥ १८ ॥","rom":"Udaaraah sarva evaite jnaanee tvaatmaiva me matam |\nAasthitah sa hi yuktaatmaa maamevaanuttamaam gatim || 18 ||"},{"kind":"verse","n":19,"dev":"बहूनां जन्मनामन्ते ज्ञानवान्मां प्रपद्यते ।\nवासुदेवः सर्वमिति स महात्मा सुदुर्लभः ॥ १९ ॥","rom":"Bahoonaam janmanaamante jnaanavaanmaam prapadyate |\nVaasudevah sarvamiti sa mahaatmaa sudurlabhah || 19 ||"},{"kind":"verse","n":20,"dev":"कामैस्तैस्तैर्हृतज्ञानाः प्रपद्यन्तेऽन्यदेवताः ।\nतं तं नियममास्थाय प्रकृत्या नियताः स्वया ॥ २० ॥","rom":"Kaamaistaistairhrutajnaanaah prapadyante'nyadevataah |\nTam tam niyamamaasthaaya prakrutyaa niyataah svayaa || 20 ||"},{"kind":"verse","n":21,"dev":"यो यो यां यां तनुं भक्तः श्रद्धयार्चितुमिच्छति ।\nतस्य तस्याचलां श्रद्धां तामेव विदधाम्यहम् ॥ २१ ॥","rom":"Yo yo yaam yaam tanum bhaktah shraddhayaarchitumichchhati |\nTasya tasyaachalaam shraddhaam taameva vidadhaamyaham || 21 ||"},{"kind":"verse","n":22,"dev":"स तया श्रद्धया युक्तस्तस्याराधनमीहते ।\nलभते च ततः कामान्मयैव विहितान्हि तान् ॥ २२ ॥","rom":"Sa tayaa shraddhayaa yuktastasyaaraadhanameehate |\nLabhate cha tatah kaamaanmayaiva vihitaanhi taan || 22 ||"},{"kind":"verse","n":23,"dev":"अन्तवत्तु फलं तेषां तद्भवत्यल्पमेधसाम् ।\nदेवान्देवयजो यान्ति मद्भक्ता यान्ति मामपि ॥ २३ ॥","rom":"Antavattu phalam teshaam tadbhavatyalpamedhasaam |\nDevaandevayajo yaanti madbhaktaa yaanti maamapi || 23 ||"},{"kind":"verse","n":24,"dev":"अव्यक्तं व्यक्तिमापन्नं मन्यन्ते मामबुद्धयः ।\nपरं भावमजानन्तो ममाव्ययमनुत्तमम् ॥ २४ ॥","rom":"Avyaktam vyaktimaapannam manyante maamabuddhayah |\nParam bhaavamajaananto mamaavyayamanuttamam || 24 ||"},{"kind":"verse","n":25,"dev":"नाहं प्रकाशः सर्वस्य योगमायासमावृतः ।\nमूढोऽयं नाभिजानाति लोको मामजमव्ययम् ॥ २५ ॥","rom":"Naaham prakaashah sarvasya yogamaayaasamaavrutah |\nMoodho'yam naabhijaanaati loko maamajamavyayam || 25 ||"},{"kind":"verse","n":26,"dev":"वेदाहं समतीतानि वर्तमानानि चार्जुन ।\nभविष्याणि च भूतानि मां तु वेद न कश्चन ॥ २६ ॥","rom":"Vedaaham samateetaani vartamaanaani chaarjuna |\nBhavishyaani cha bhootaani maam tu veda na kashchana || 26 ||"},{"kind":"verse","n":27,"dev":"इच्छाद्वेषसमुत्थेन द्वन्द्वमोहेन भारत ।\nसर्वभूतानि संमोहं सर्गे यान्ति परन्तप ॥ २७ ॥","rom":"Ichchhaadveshasamutthena dvandvamohena bhaarata |\nSarvabhootaani sammoham sarge yaanti parantapa || 27 ||"},{"kind":"verse","n":28,"dev":"येषां त्वन्तगतं पापं जनानां पुण्यकर्मणाम् ।\nते द्वन्द्वमोहनिर्मुक्ता भजन्ते मां दृढव्रताः ॥ २८ ॥","rom":"Yeshaam tvantagatam paapam janaanaam punyakarmanaam |\nTe dvandvamohanirmuktaa bhajante maam drudhavrataah || 28 ||"},{"kind":"verse","n":29,"dev":"जरामरणमोक्षाय मामाश्रित्य यतन्ति ये ।\nते ब्रह्म तद्विदुः कृत्स्नमध्यात्मं कर्म चाखिलम् ॥ २९ ॥","rom":"Jaraamaranamokshaaya maamaashritya yatanti ye |\nTe brahma tadviduh krutsnamadhyaatmam karma chaakhilam || 29 ||"},{"kind":"verse","n":30,"dev":"साधिभूताधिदैवं मां साधियज्ञं च ये विदुः ।\nप्रयाणकालेऽपि च मां ते विदुर्युक्तचेतसः ॥ ३० ॥","rom":"Saadhibhootaadhidaivam maam saadhiyajnam cha ye viduh |\nPrayaanakaale'pi cha maam te viduryuktachetasah || 30 ||"},{"kind":"prose","dev":"ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे\nश्रीकृष्णार्जुनसंवादे ज्ञानविज्ञानयोगो नाम सप्तमोऽध्यायः ॥","rom":"Om tatsaditi shreemadbhagavadgeetaasoopanishatsu brahmavidyaayaam yogashaastre\nShreekrushnaarjunasanvaade jnaanavijnaanayogo naama saptamo'dhyaayah ||"}],"verified":true,"url":"https://pocketpothi.com/texts/bhagavad-gita-07","appUrl":"https://pocketpothi.com/read?t=bhagavad-gita-07","shareUrl":"https://pocketpothi.com/p/fb"}